सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 1.3

दुर्योधन द्रोण को पाण्डव सेना दिखाता है, जिसे उन्हीं के शिष्य ने सजाया है।

पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम्।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥

paśyaitāṃ pāṇḍu-putrāṇām ācārya mahatīṃ camūm
vyūḍhāṃ drupada-putreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā

अनुवाद

Look, Teacher, at this great army of the sons of Pandu, arranged in battle order by your own gifted pupil, the son of Drupada.

हिंदी

हे आचार्य, पाण्डुपुत्रों की इस विशाल सेना को देखिए, जिसकी व्यूह-रचना आपके ही बुद्धिमान शिष्य द्रुपदपुत्र ने की है।

व्याख्या

दुर्योधन की यह बात चुभती हुई है। पाण्डव व्यूह रचने वाला धृष्टद्युम्न कभी द्रोण का ही शिष्य रहा था और उन्हीं की मृत्यु का निमित्त बनने के लिए जन्मा था। उसे "आपका शिष्य" कहकर दुर्योधन एक साथ प्रशंसा, उकसावा और चेतावनी देता है। अगले श्लोक 1.4 में वह योद्धाओं के नाम गिनाना शुरू करता है।

Characters in this verse

Places in this verse