सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 1.15

कृष्ण, अर्जुन और भीम क्रमशः पाञ्चजन्य, देवदत्त और पौण्ड्र शंख बजाते हैं।

पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः॥

pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ
pauṇḍraṃ dadhmau mahā-śaṅkhaṃ bhīma-karmā vṛkodaraḥ

अनुवाद

Hrishikesha blew Panchajanya, Dhananjaya blew Devadatta, and Vrikodara of fearsome deeds blew the great conch Paundra.

हिंदी

हृषीकेश ने पाञ्चजन्य, धनंजय ने देवदत्त और भयंकर कर्म करने वाले वृकोदर ने अपना महाशंख पौण्ड्र बजाया।

व्याख्या

हर वीर का एक नामित शंख है। हृषीकेश कृष्ण हैं, "इंद्रियों के स्वामी", और धनंजय, "धन को जीतने वाले", अर्जुन हैं। वृकोदर, "भेड़िये जैसे पेट वाले", भीम हैं, जो अपनी भारी भूख और बल के लिए प्रसिद्ध थे। गीता में नामों और उपाधियों का प्रायः ऐसा अर्थ होता है। अन्य पाण्डवों के शंख 1.16 में आते हैं।

Characters in this verse

Places in this verse