सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 10.19

कृष्ण अपनी प्रमुख दिव्य विभूतियाँ बताने को सहमत होते हैं, क्योंकि उनका पूरा विस्तार अनंत है।

हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे॥

hanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ
prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me

अनुवाद

The Blessed Lord said, "Very well, I will tell you of my divine glories, but only the chief ones, best of the Kurus, for there is no end to their extent."

हिंदी

श्रीभगवान ने कहा, "ठीक है, हे कुरुश्रेष्ठ, मैं तुम्हें अपनी दिव्य विभूतियाँ बताऊँगा, पर केवल प्रमुख ही, क्योंकि मेरे विस्तार का कोई अंत नहीं है।"

शब्दार्थ

हन्त
hanta
अच्छा
ते
te
तुमसे
कथयिष्यामि
kathayiṣyāmi
कहूँगा
दिव्याः
divyāḥ
दिव्य
हि
hi
निश्चय ही
आत्मविभूतयः
ātmavibhūtayaḥ
अपनी विभूतियाँ
प्राधान्यतः
prādhānyataḥ
मुख्य रूप से
कुरुश्रेष्ठ
kuruśreṣṭha
हे कुरुश्रेष्ठ
न
na
नहीं
अस्ति
asti
है
अन्तः
antaḥ
अंत
विस्तरस्य
vistarasya
विस्तार का
मे
me
मेरे

व्याख्या

कृष्ण सहमत होते हैं पर सीमा रखते हैं: केवल प्रमुख विभूतियाँ, क्योंकि पूरी सूची का अंत नहीं है। यह स्पष्टता ध्यान देने योग्य है। वे अनंत को एक अध्याय में समेटने का दावा नहीं करते, केवल उसके सबसे उज्ज्वल उदाहरण दिखाते हैं। यह दिखाना 10.20 से शुरू होता है।

Characters in this verse