सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 5.16

जब आत्मज्ञान अज्ञान को नष्ट करता है, तब वह सूर्य की तरह परम तत्त्व को प्रकट कर देता है।

ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम्॥

jñānena tu tadajñānaṃ yeṣāṃ nāśitamātmanaḥ
teṣāmādityavajjñānaṃ prakāśayati tatparam

अनुवाद

For those whose ignorance has been destroyed by knowledge of the self, that knowledge lights up the supreme, like the sun.

हिंदी

जिनका अज्ञान आत्मज्ञान से नष्ट हो गया है, उनके लिए वह ज्ञान सूर्य की तरह परम तत्त्व को प्रकाशित कर देता है।

शब्दार्थ

ज्ञानेन
jñānena
ज्ञान से
तु
tu
तो
तत्
tat
वह
अज्ञानम्
ajñānam
अज्ञान
येषाम्
yeṣām
जिनका
नाशितम्
nāśitam
नष्ट हो गया
आत्मनः
ātmanaḥ
आत्मा संबंधी
तेषाम्
teṣām
उनके लिए
आदित्यवत्
ādityavat
सूर्य के समान
ज्ञानम्
jñānam
ज्ञान
प्रकाशयति
prakāśayati
प्रकाशित करता है
तत्परम्
tatparam
उस परम तत्त्व को

व्याख्या

अज्ञान प्रयास से नहीं, ज्ञान से मिटता है, जैसे सूर्योदय से अंधकार। 5.15 का बादल हटते ही प्रकाश पहले से वहाँ होता है। ऐसे लोग कहाँ टिकते हैं, यह 5.17 बताता है।

Characters in this verse

Key concepts