सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 2.8

अर्जुन कहते हैं कि पृथ्वी का राज्य या देवताओं का आधिपत्य भी उनका शोक दूर नहीं कर सकता।

न हि प्रपश्यामि ममापनुद्या
द्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम्।
अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धम्
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम्॥

na hi prapaśyāmi mamāpanudyād
yac chokam ucchoṣaṇam indriyāṇām
avāpya bhūmāv asapatnam ṛddhaṃ
rājyaṃ surāṇām api cādhipatyam

अनुवाद

Arjuna says he sees nothing that could remove the sorrow drying up his senses, not even a rich kingdom on earth with no rival, nor lordship over the gods.

हिंदी

अर्जुन कहते हैं कि उन्हें ऐसा कुछ नहीं दिखता जो उनकी इंद्रियों को सुखा देने वाले इस शोक को दूर कर सके, चाहे पृथ्वी पर निष्कंटक समृद्ध राज्य मिल जाए या देवताओं का आधिपत्य भी।

व्याख्या

देवताओं का आधिपत्य, जो अर्जुन की कल्पना का सबसे बड़ा पुरस्कार है, उनका शोक नहीं मिटा सकता। इससे कृष्ण के उस तर्क की भूमि बनती है कि शोक की दवा बाहरी उपलब्धियों में नहीं, बल्कि यह समझने में है कि मनुष्य वास्तव में क्या है। 2.9 में कथा फिर संजय के पास लौटती है।

Characters in this verse