सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 2.29

आत्मा इतनी अद्भुत है कि लोग उसे देखकर, कहकर और सुनकर चकित होते हैं, फिर भी कम ही उसे सच में जान पाते हैं।

आश्चर्यवत्पश्यति कश्चिदेन
माश्चर्यवद्वदति तथैव चान्यः।
आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति
श्रुत्वाप्येनं वेद न चैव कश्चित्॥

āścaryavat paśyati kaścid enam
āścaryavad vadati tathaiva cānyaḥ
āścaryavac cainam anyaḥ śṛṇoti
śrutvāpy enaṃ veda na caiva kaścit

अनुवाद

One person looks at the self and is amazed, another speaks of it with amazement, another hears of it with amazement, and yet, after all the hearing, hardly anyone truly knows it.

हिंदी

कोई इसे आश्चर्य की तरह देखता है, कोई आश्चर्य के साथ इसकी चर्चा करता है, कोई आश्चर्य के साथ इसे सुनता है, और फिर भी सुनकर भी कोई इसे सचमुच नहीं जान पाता।

व्याख्या

आत्मा का अनेक प्रकार से वर्णन करने के बाद कृष्ण मानते हैं कि इसे जानना कितना कठिन है। विस्मय तीन रूपों में आता है: देखना, कहना और सुनना। कठिनाई की यह स्पष्टता 2.30 के मोड़ की तैयारी है, जहाँ वे तर्क की पहली धारा समाप्त करते हैं।

Characters in this verse

Key concepts