सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 2.7

अर्जुन अपना भ्रम स्वीकार करते हैं और शरणागत शिष्य के रूप में कृष्ण से शिक्षा माँगते हैं।

कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः
पृच्छामि त्वां धर्मसंमूढचेताः।
यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे
शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्॥

kārpaṇyadoṣopahatasvabhāvaḥ
pṛcchāmi tvāṃ dharmasaṃmūḍhacetāḥ
yac chreyaḥ syān niścitaṃ brūhi tan me
śiṣyas te 'haṃ śādhi māṃ tvāṃ prapannam

अनुवाद

Arjuna says that pity has crushed his usual self and his mind can no longer tell right from wrong. He asks Krishna to say plainly what is truly best for him, declares himself a student who has come for refuge, and begs to be taught.

हिंदी

अर्जुन कहते हैं कि करुणा की दीनता ने उनका स्वभाव दबा दिया है और उनका मन धर्म के विषय में भ्रमित है। वे कृष्ण से निश्चित रूप से जो श्रेयस्कर हो, वह बताने को कहते हैं, और स्वयं को शरण में आया शिष्य मानकर शिक्षा माँगते हैं।

व्याख्या

यह गीता का मोड़ है। अर्जुन तर्क करना छोड़कर शिष्य बन जाते हैं और स्वयं को शरण में आया हुआ कहते हैं (शरणागति)। वे यह भी मानते हैं कि उनका मन धर्म के विषय में उलझा है। अब उपदेश आरंभ हो सकता है, यद्यपि 2.8 में वे पहले अपने शोक की गहराई बताते हैं।

Characters in this verse

Key concepts