सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 14.19

जो केवल गुणों को कर्ता देखता है और उनसे परे को जानता है, वह प्रभु के भाव को पाता है।

नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति॥

nānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭānupaśyati
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so'dhigacchati

अनुवाद

When the seer sees no doer other than the gunas, and knows what stands above the gunas, he comes to my own state of being.

हिंदी

जब द्रष्टा गुणों के अतिरिक्त किसी को कर्ता नहीं देखता और गुणों से परे तत्त्व को जान लेता है, तब वह मेरे भाव को प्राप्त होता है।

शब्दार्थ

न
na
नहीं
अन्यम्
anyam
दूसरा
गुणेभ्यः
guṇebhyaḥ
गुणों से
कर्तारम्
kartāram
कर्ता को
यदा
yadā
जब
द्रष्टा
draṣṭā
द्रष्टा
अनुपश्यति
anupaśyati
देखता है
गुणेभ्यः
guṇebhyaḥ
गुणों से
च
ca
और
परम्
param
परे
वेत्ति
vetti
जानता है
मद्भावम्
madbhāvam
मेरे स्वरूप को
सः
saḥ
वह
अधिगच्छति
adhigacchati
पाता है

व्याख्या

यह अध्याय का मोड़ है। गुण कैसे बाँधते हैं यह बताने के बाद कृष्ण कहते हैं कि सच्ची दृष्टि यह देखना है कि कर्म गुण करते हैं और आत्मा केवल साक्षी है। इसे और गुणों से परे के तत्त्व को जानना मोक्ष की ओर ले जाता है। 14.20 इसका परिणाम बताता है।

Characters in this verse

Key concepts