सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 4.39

श्रद्धा, निष्ठा और संयम से ज्ञान मिलता है, और ज्ञान से परम शांति।

श्रद्धावाँल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः।
ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति॥

śraddhāvāṁl labhate jñānaṃ tat-paraḥ saṃyatendriyaḥ
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntim acireṇādhigacchati

अनुवाद

The person with faith, devoted to it and with senses under control, gains knowledge. Having gained it, he soon reaches supreme peace.

हिंदी

श्रद्धा रखने वाला, उसी में लगा हुआ और इंद्रियों को वश में रखने वाला व्यक्ति ज्ञान पाता है। ज्ञान पाकर वह शीघ्र ही परम शांति को प्राप्त होता है।

शब्दार्थ

श्रद्धावान्
śraddhāvān
श्रद्धावान
लभते
labhate
पाता है
ज्ञानम्
jñānam
ज्ञान
तत्परः
tatparaḥ
उसमें लगा हुआ
संयतेन्द्रियः
saṃyatendriyaḥ
संयमित इन्द्रियों वाला
ज्ञानम्
jñānam
ज्ञान
लब्ध्वा
labdhvā
पाकर
पराम्
parām
परम
शान्तिम्
śāntim
शान्ति
अचिरेण
acireṇa
शीघ्र ही
अधिगच्छति
adhigacchati
प्राप्त करता है

व्याख्या

तीन शर्तें बताई गई हैं: श्रद्धा, लक्ष्य में निष्ठा और संयमित मन। वे बताती हैं कि 4.38 में प्रशंसित ज्ञान वास्तव में कैसे मिलता है। फल शक्ति या यश नहीं, बल्कि शांति है, एक गहरी शांति। 4.40 इसके विपरीत स्थिति बताता है।

Key concepts