सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 9.20

कर्मकांडी यज्ञ से स्वर्ग चाहते हैं और इंद्रलोक के दिव्य भोग भोगते हैं।

त्रैविद्या मां सोमपाः पूतपापा
यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते।
ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोक
मश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान्॥

traividyā māṃ soma-pāḥ pūta-pāpā
yajñair iṣṭvā svar-gatiṃ prārthayante
te puṇyam āsādya surendra-lokam
aśnanti divyān divi deva-bhogān

अनुवाद

Those learned in the three Vedas, who drink the soma and are cleansed of sin, worship me with sacrifices and pray for heaven. Having earned merit, they reach the world of Indra, king of the gods, and enjoy divine pleasures there.

हिंदी

तीनों वेदों के ज्ञाता, सोम पीने वाले और पापमुक्त लोग यज्ञों से मेरी पूजा करके स्वर्ग की प्रार्थना करते हैं। पुण्य के बल पर वे इंद्रलोक पहुँचकर स्वर्ग में दिव्य भोग भोगते हैं।

शब्दार्थ

त्रैविद्याः
traividyāḥ
तीनों वेदों के ज्ञाता
माम्
mām
मुझे
सोमपाः
somapāḥ
सोम पीने वाले
पूतपापाः
pūtapāpāḥ
पापमुक्त
यज्ञैः
yajñaiḥ
यज्ञों से
इष्ट्वा
iṣṭvā
पूजा करके
स्वर्गतिम्
svargatim
स्वर्ग की गति
प्रार्थयन्ते
prārthayante
प्रार्थना करते हैं
ते
te
वे
पुण्यम्
puṇyam
पुण्य
आसाद्य
āsādya
पाकर
सुरेन्द्रलोकम्
surendralokam
इंद्रलोक
अश्नन्ति
aśnanti
भोगते हैं
दिव्यान्
divyān
दिव्य
दिवि
divi
स्वर्ग में
देवभोगान्
devabhogān
भोग

व्याख्या

यह श्लोक उन कर्मकांडियों का वर्णन करता है जो स्वर्ग चाहते हैं। वे ईश्वर की पूजा करते तो हैं, पर फल माँगते हैं, यानी इंद्र के लोक के भोग। यह निंदा नहीं, केवल ऐसे लक्ष्य की सीमा का माप है, जिसे 9.21 साफ़ कहता है।

Characters in this verse

Key concepts