सामग्री पर जाएँ

भगवद् गीता 6.41

योग से गिरा साधक पुण्यलोकों का सुख भोगकर फिर पवित्र और समृद्ध घर में जन्म लेता है।

प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः।
शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते॥

prāpya puṇyakṛtāṃ lokānuṣitvā śāśvatīḥ samāḥ
śucīnāṃ śrīmatāṃ gehe yogabhraṣṭo'bhijāyate

अनुवाद

Having reached the worlds of the virtuous and lived there for very long years, the one who fell away from yoga is born again in the home of people who are pure and prosperous.

हिंदी

योग से गिरा हुआ साधक पुण्यात्माओं के लोकों को पाकर वहाँ बहुत वर्षों तक रहता है, और फिर पवित्र तथा समृद्ध लोगों के घर में जन्म लेता है।

शब्दार्थ

प्राप्य
prāpya
पाकर
पुण्यकृताम्
puṇyakṛtām
पुण्यात्माओं के
लोकान्
lokān
लोकों को
उषित्वा
uṣitvā
निवास करके
शाश्वतीः
śāśvatīḥ
लंबे
समाः
samāḥ
वर्ष
शुचीनाम्
śucīnām
पवित्र लोगों के
श्रीमताम्
śrīmatām
संपन्न लोगों के
गेहे
gehe
घर में
योगभ्रष्टः
yogabhraṣṭaḥ
योग से गिरा हुआ
अभिजायते
abhijāyate
जन्म लेता है

व्याख्या

कृष्ण अब चूक गए साधक की पहली संभावित गति बताते हैं। उसका शुभ प्रयास उसे किसी सुखद लोक में लंबा निवास दिलाता है, और फिर ऐसे घर में नया जन्म जहाँ उसकी देखभाल होती है और अभाव नहीं रहता। जन्म में लौटने का यह विचार संसार का हिस्सा है। यह श्लोक 6.40 के बाद आता है, और 6.42 दूसरी संभावना देता है।

Characters in this verse

Key concepts