Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 99 of 131 25 shlokas Journey stop 23
Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda · Sarga 99

Angada Slays Mahaparshva

युद्धकांड, सर्ग 99: अंगद द्वारा महापार्श्व वध

Angada kills Mahaparshva, the last of Ravana's great ministers.

अंगद रावण के अंतिम बड़े मंत्री महापार्श्व का वध करते हैं।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 6.99.1

महोदरेतुनिहतेमहापार्श्वोमहाबलः ।
सुग्रीवेणसमीक्ष्याथक्रोधात्सम्ररक्तलोचनः ।
अङ्गदस्यचमूंभीमांक्षोभयामाससायकैः ॥

mahodaretunihatemahāpārśvomahābalaḥ |
sugrīveṇasamīkṣyāthakrodhātsamraraktalocanaḥ |
aṅgadasyacamūṃbhīmāṃkṣobhayāmāsasāyakaiḥ ||

2 6.99.2

सवानराणांमुख्यानामुत्तमाङ्गानिसर्वशः ।
पातयामानकायेभ्यःफलंवृन्तादिवानिलः ॥

savānarāṇāṃmukhyānāmuttamāṅgānisarvaśaḥ |
pātayāmānakāyebhyaḥphalaṃvṛntādivānilaḥ ||

3 6.99.3

केषांचिदिषुभिर्बाहुन् स्कन्धांश्छिच्छेदराक्षसः च ।
वानराणांसुङ्कृद्धः पार्श्वंकेषांव्यदारयत् ॥

keṣāṃcidiṣubhirbāhun skandhāṃśchicchedarākṣasaḥ ca |
vānarāṇāṃsuṅkṛddhaḥ pārśvaṃkeṣāṃvyadārayat ||

4 6.99.4

तेऽर्दिताबाणवर्षेणमहापार्श्वेनवानराः ।
विषादविमुखाःसर्वेबभूवुर्गतचेतसः ॥

te'rditābāṇavarṣeṇamahāpārśvenavānarāḥ |
viṣādavimukhāḥsarvebabhūvurgatacetasaḥ ||

5 6.99.5

निरीक्ष्यबलमुद्विग्नमङ्गदोराक्षसार्दितम् ।
वेगंचक्रेमहावेगमहाबाहुस्समुद्रइवपर्वणि ॥

nirīkṣyabalamudvignamaṅgadorākṣasārditam |
vegaṃcakremahāvegamahābāhussamudraivaparvaṇi ||

6 6.99.6

आयसंपरिघंगृह्यसूर्यरमशिसमप्रभम् ।
समरेवानरश्रेष्ठोमहापार्श्वेन्यपातयत् ॥

āyasaṃparighaṃgṛhyasūryaramaśisamaprabham |
samarevānaraśreṣṭhomahāpārśvenyapātayat ||

7 6.99.7

स तुतेनप्रहारेणमहापार्श्वोविचेतनः ।
ससूतस्स्यन्दनात्तस्माद्विसंज्ञश्चापतद्भुवि ॥

sa tutenaprahāreṇamahāpārśvovicetanaḥ |
sasūtassyandanāttasmādvisaṃjñaścāpatadbhuvi ||

8-9 6.99.8-9

स ऋक्षराजस्तेजस्वीनीलाञ्जनचयोपमः ।
निष्पत्यसुमहावीर्यस्स्वाद्व्यूहन्मेघसन्निभात् ।
प्रगृह्यगिरिशृङ्गाभांक्रुद्धस्सविपुलांशिलाम् ।
अश्वाञ्जघानतरसाबभञ्जतम् स्यन्दनं च तम् ॥

sa ṛkṣarājastejasvīnīlāñjanacayopamaḥ |
niṣpatyasumahāvīryassvādvyūhanmeghasannibhāt |
pragṛhyagiriśṛṅgābhāṃkruddhassavipulāṃśilām |
aśvāñjaghānatarasābabhañjatam syandanaṃ ca tam ||

10 6.99.10

मुहूर्ताल्लब्धसंज्ञस्तुमहापार्श्वोमहाबलः ।
अङ्गदंबहुभिर्बाणैर्भूयस्तंप्रत्यविध्यत ॥

muhūrtāllabdhasaṃjñastumahāpārśvomahābalaḥ |
aṅgadaṃbahubhirbāṇairbhūyastaṃpratyavidhyata ||

11 6.99.11

जाम्बवन्तंत्रिभिर्बाणैराजघानस्तनान्तरे ।
ऋक्षराजंगवाक्षं च जघानबहुभिश्शरैः ॥

jāmbavantaṃtribhirbāṇairājaghānastanāntare |
ṛkṣarājaṃgavākṣaṃ ca jaghānabahubhiśśaraiḥ ||

12 6.99.12

जाम्बवन्तंगवाक्षं च स दृष्टवाशरपीडितौ ।
जग्राहपरिघंघोरमङ्गदःक्रोधमूर्छितः ॥

jāmbavantaṃgavākṣaṃ ca sa dṛṣṭavāśarapīḍitau |
jagrāhaparighaṃghoramaṅgadaḥkrodhamūrchitaḥ ||

13-14 6.99.13-14

तस्याङ्गदःप्रकुपितोराक्षसस्यतमायसम् ।
दूरस्थितस्यपरिघंरविरश्मिसमप्रभम् ।
द्वावाभ्यांभुजाभ्यांसङ्गृह्यभ्रामयित्वा च वेगवान् ।
महापार्श्वस्यचिक्षेपवधार्थंवालिनस्सुतः ॥

tasyāṅgadaḥprakupitorākṣasasyatamāyasam |
dūrasthitasyaparighaṃraviraśmisamaprabham |
dvāvābhyāṃbhujābhyāṃsaṅgṛhyabhrāmayitvā ca vegavān |
mahāpārśvasyacikṣepavadhārthaṃvālinassutaḥ ||

15 6.99.15

स तुक्षिप्तोबलवतापरिघन्तस्यरक्षसः ।
धनुश्चसशरंहस्ताछचिरस्त्रांचाप्यपातयत् ॥

sa tukṣiptobalavatāparighantasyarakṣasaḥ |
dhanuścasaśaraṃhastāchacirastrāṃcāpyapātayat ||

16 6.99.16

तंसमासाद्यवेगेनवालिपुत्रःप्रतापवान् ।
तलेनाभ्यहनत्क्रुद्धः कर्णमूले सकुण्डले ॥

taṃsamāsādyavegenavāliputraḥpratāpavān |
talenābhyahanatkruddhaḥ karṇamūle sakuṇḍale ||

17 6.99.17

स तुक्रुद्धोमहावेगोमहापार्श्वोमहाद्युति ।
करेणैकेनजग्राहसुमहान्तंपरश्वथम् ॥

sa tukruddhomahāvegomahāpārśvomahādyuti |
kareṇaikenajagrāhasumahāntaṃparaśvatham ||

18 6.99.18

तंम्तैलधौतंविमलंशैलसारमयंदृढम् ।
राक्षसःपरमक्रुद्धोवालिपुत्रेन्यपातयत् ॥

taṃmtailadhautaṃvimalaṃśailasāramayaṃdṛḍham |
rākṣasaḥparamakruddhovāliputrenyapātayat ||

19 6.99.19

तेनवामांसफलकेभृशंप्रत्यवपादितम् ।
अङ्गदोमोक्ष्यामाससरोषस्सपरश्वधम् ॥

tenavāmāṃsaphalakebhṛśaṃpratyavapāditam |
aṅgadomokṣyāmāsasaroṣassaparaśvadham ||

20 6.99.20

सवीरोवज्रसङ्काशमङ्गदोमुष्टिमात्मनः ।
संवर्तयत्सुसङ्कृद्धःपितृतुल्यपराक्रमः ॥

savīrovajrasaṅkāśamaṅgadomuṣṭimātmanaḥ |
saṃvartayatsusaṅkṛddhaḥpitṛtulyaparākramaḥ ||

21 6.99.21

राक्षसस्यस्तनाभ्याशेमर्मज्ञोहृदयंप्रति ।
इन्द्राशनिमस्पर्शं स मुष्टिंविन्यपातयत् ॥

rākṣasasyastanābhyāśemarmajñohṛdayaṃprati |
indrāśanimasparśaṃ sa muṣṭiṃvinyapātayat ||

22 6.99.22

तेनतस्यनिपातेनराक्षसस्यमहामृधे ।
पफालहृदयंचास्य स पपातहतोभुवि ॥

tenatasyanipātenarākṣasasyamahāmṛdhe |
paphālahṛdayaṃcāsya sa papātahatobhuvi ||

23 6.99.23

स्मिन्निपतितेभूमौतत्सैन्यंसम्प्रचुक्षुभे ।
अभवच्चमहान्क्रोधस्समरेरावणस्यतु ॥

sminnipatitebhūmautatsainyaṃsampracukṣubhe |
abhavaccamahānkrodhassamarerāvaṇasyatu ||

24-25 6.99.24-25

वानराणांश्चहृष्टानांसिंहनादःसुपुष्कलः ।
स्पोटयन्निवशब्देनलङ्कांसाट्टालगोपुराम् ।
महेन्द्रेणेवदेवानांनादस्समभवन्महान् ॥

vānarāṇāṃścahṛṣṭānāṃsiṃhanādaḥsupuṣkalaḥ |
spoṭayannivaśabdenalaṅkāṃsāṭṭālagopurām |
mahendreṇevadevānāṃnādassamabhavanmahān ||

Next sarga · Yuddha Kanda 100Rama Meets RavanaRama and Ravana finally face each other, matching weapon for weapon.

Characters in this sarga

All characters