एवंविलपमानस्यरावणस्यदुरात्मनः ।
श्रुत्वाशोकाभितप्तस्यत्रिशिरावाक्यमब्रवीत् ॥
evaṃvilapamānasyarāvaṇasyadurātmanaḥ |
śrutvāśokābhitaptasyatriśirāvākyamabravīt ||
एवंविलपमानस्यरावणस्यदुरात्मनः ।
श्रुत्वाशोकाभितप्तस्यत्रिशिरावाक्यमब्रवीत् ॥
evaṃvilapamānasyarāvaṇasyadurātmanaḥ |
śrutvāśokābhitaptasyatriśirāvākyamabravīt ||
एवमेवमहावीर्योहतोनस्तातमध्यमः ।
न तुसत्पुरुषाराजन्विलपन्तियथाभवान् ॥
evamevamahāvīryohatonastātamadhyamaḥ |
na tusatpuruṣārājanvilapantiyathābhavān ||
नूनंत्रिभुवनस्यापिपर्याप्तस्त्वमसिप्रभो ।
स कस्मात्प्राकृतइवशोचस्यात्मानमीदृशम् ॥
nūnaṃtribhuvanasyāpiparyāptastvamasiprabho |
sa kasmātprākṛtaivaśocasyātmānamīdṛśam ||
ब्रह्मदत्ताऽस्तितेशक्तिःकवचस्सायकोधनुः ।
सहस्रखरसंयुक्तोरथोमेघस्वनोमहान् ॥
brahmadattā'stiteśaktiḥkavacassāyakodhanuḥ |
sahasrakharasaṃyuktorathomeghasvanomahān ||
त्वयाऽसकृद्विशस्त्रेणविशस्तादेवदानवाः ।
स सर्वायुधसम्पन्नोराघवंशास्तुमर्हसि ॥
tvayā'sakṛdviśastreṇaviśastādevadānavāḥ |
sa sarvāyudhasampannorāghavaṃśāstumarhasi ||
कामंतिष्ठमहाराजनिर्गमिष्याम्यहंरणम् ।
उद्धरिष्यामितेशत्रूंन्गरुडःपन्नगानिव ॥
kāmaṃtiṣṭhamahārājanirgamiṣyāmyahaṃraṇam |
uddhariṣyāmiteśatrūṃngaruḍaḥpannagāniva ||
शम्बरोदेवराजेननरकोविष्णुवायथा ।
तथाऽद्यशयितारामोमयायुधिनिपातितः ॥
śambarodevarājenanarakoviṣṇuvāyathā |
tathā'dyaśayitārāmomayāyudhinipātitaḥ ||
श्रुत्वात्रिशिरसोवाक्यंरावणोराक्षसाधिपः ।
पुनर्जातमिवात्मानंमन्यतेकालचोदितः ॥
śrutvātriśirasovākyaṃrāvaṇorākṣasādhipaḥ |
punarjātamivātmānaṃmanyatekālacoditaḥ ||
श्रुत्वात्रिशिरसोवाक्यंदेवान्तकनरान्तकौ ।
अतिकायश्चतेजस्वीबभूवुर्युद्धहर्षिताः ॥
śrutvātriśirasovākyaṃdevāntakanarāntakau |
atikāyaścatejasvībabhūvuryuddhaharṣitāḥ ||
ततोऽहमहमित्येवगर्जन्तोनैरृतर्षभाः ।
रावणस्यसुतावीराश्शक्रतुल्यपराक्रमाः ॥
tato'hamahamityevagarjantonairṛtarṣabhāḥ |
rāvaṇasyasutāvīrāśśakratulyaparākramāḥ ||
अन्तरिक्षगतास्सर्वेसर्वेमायाविशारदाः ।
सर्वेत्रिदशदर्पघ्नास्सर्वे च रणदुर्जयाः ॥
antarikṣagatāssarvesarvemāyāviśāradāḥ |
sarvetridaśadarpaghnāssarve ca raṇadurjayāḥ ||
सर्वेसुबलसम्पन्नास्सर्वेविस्तीर्णकीर्तयः ।
सर्वेसमरमासाद्य न श्रूयन्तेस्मपराजिताः ।
देवैरपिसगन्धर्वैस्सकिन्नरमहोरगैः ॥
sarvesubalasampannāssarvevistīrṇakīrtayaḥ |
sarvesamaramāsādya na śrūyantesmaparājitāḥ |
devairapisagandharvaissakinnaramahoragaiḥ ||
सर्वेस्त्रविदुषोवीरास्सर्वेयुद्धविशारदाः ।
सर्वेप्रसवरविज्ञानास्सर्वेलब्धवरास्तथा ॥
sarvestraviduṣovīrāssarveyuddhaviśāradāḥ |
sarveprasavaravijñānāssarvelabdhavarāstathā ||
सतैस्तथाभास्करतुल्यवर्चसैःपुस्त्रैर्वृतश्शत्रुबलप्रमार्दनैः ।
रराजराजामघवान्यथामरै ।
र्वृतोमहादानवदर्पनाशनैः ॥
sataistathābhāskaratulyavarcasaiḥpustrairvṛtaśśatrubalapramārdanaiḥ |
rarājarājāmaghavānyathāmarai |
rvṛtomahādānavadarpanāśanaiḥ ||
स पुत्रान् सम्परिष्वज्यभूषयित्वा च भूषणैः ।
आशीर्भिश्चप्रशस्ताभिःप्रेषयामाससम्युगे ॥
sa putrān sampariṣvajyabhūṣayitvā ca bhūṣaṇaiḥ |
āśīrbhiścapraśastābhiḥpreṣayāmāsasamyuge ||
युद्धोन्मत्तं च मत्तं च भ्रातरौचापिरावणः ।
रक्षणार्थंकुमाराणांप्रेषयामाससंयुगे ॥
yuddhonmattaṃ ca mattaṃ ca bhrātaraucāpirāvaṇaḥ |
rakṣaṇārthaṃkumārāṇāṃpreṣayāmāsasaṃyuge ||
तेऽभिवाद्यमहात्मानंरावणंरिपुरावणम् ।
कृत्वाप्रदक्षिणंचैवमहाकायाःप्रतस्थिरे ॥
te'bhivādyamahātmānaṃrāvaṇaṃripurāvaṇam |
kṛtvāpradakṣiṇaṃcaivamahākāyāḥpratasthire ||
सर्वौषधीभिर्गन्धैश्चसमालभ्यमहाबलाः ।
निर्जग्मुर्नैरृतश्रेष्ठाषडेतेयुद्धकाङ्क्षिणः ॥
sarvauṣadhībhirgandhaiścasamālabhyamahābalāḥ |
nirjagmurnairṛtaśreṣṭhāṣaḍeteyuddhakāṅkṣiṇaḥ ||
त्रिशिराश्चातिकायश्चदेवान्तकनरान्तकौ ।
महोदरमहापार्श्वौनिर्जग्मुःकालचोदिताः ॥
triśirāścātikāyaścadevāntakanarāntakau |
mahodaramahāpārśvaunirjagmuḥkālacoditāḥ ||
ततस्सुदर्शनंनागंनीलजीमूतसन्निभम् ।
ऐरावतकुलेजातमारुरोहमहोदरः ॥
tatassudarśanaṃnāgaṃnīlajīmūtasannibham |
airāvatakulejātamārurohamahodaraḥ ||
सर्वायुधसमायुक्तंतूणीभिश्चस्वलङ्कृतम् ।
रराजगजमास्थायसवितेवास्तमूर्धनि ॥
sarvāyudhasamāyuktaṃtūṇībhiścasvalaṅkṛtam |
rarājagajamāsthāyasavitevāstamūrdhani ||
हयोत्तमसमायुक्तंसर्वायुधसमाकुलम् ।
आरुरोहरथश्रेष्ठंत्रिशिरारावणात्मजः ॥
hayottamasamāyuktaṃsarvāyudhasamākulam |
āruroharathaśreṣṭhaṃtriśirārāvaṇātmajaḥ ||
त्रिशिरारथमास्थायविरराजधनुर्धरः ।
सविद्युदुल्कश्शैलाग्रेस्सेन्द्रइवाम्बुदः ॥
triśirārathamāsthāyavirarājadhanurdharaḥ |
savidyudulkaśśailāgressendraivāmbudaḥ ||
त्रिभिःकिरीटैश्शुशुभेत्रिशिरास्सरथोत्तमे ।
हिमवानिशैलेन्द्रस्त्रिभिःकाञ्चनपर्वतैः ॥
tribhiḥkirīṭaiśśuśubhetriśirāssarathottame |
himavāniśailendrastribhiḥkāñcanaparvataiḥ ||
अतिकायोऽपितितेजस्वीराक्षसेन्द्रसुतस्तदा ।
आरुरोहरथश्रेष्ठंश्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम् ॥
atikāyo'pititejasvīrākṣasendrasutastadā |
āruroharathaśreṣṭhaṃśreṣṭhassarvadhanuṣmatām ||
सुचक्राक्षंसुसंयुक्तंस्वनुकर्षंसुकूबरम् ।
तूणीबाणासनैर्दीप्तंप्रासासिपरिघाकुलम् ॥
sucakrākṣaṃsusaṃyuktaṃsvanukarṣaṃsukūbaram |
tūṇībāṇāsanairdīptaṃprāsāsiparighākulam ||
सकाञ्चनविचित्रेणमकुटेनविराजता ।
भूषणैश्चबभौमेरुःप्रभाभिरिवभासयन् ॥
sakāñcanavicitreṇamakuṭenavirājatā |
bhūṣaṇaiścababhaumeruḥprabhābhirivabhāsayan ||
स रराजरथेतस्मिन् राजसूनुर्महाबलः ।
वृतोनैरृतशार्दूलैर्वज्रपाणिरिवामरैः ॥
sa rarājarathetasmin rājasūnurmahābalaḥ |
vṛtonairṛtaśārdūlairvajrapāṇirivāmaraiḥ ||
हयमुच्चैश्श्रवःप्रख्यंश्वेतंकनकभूषणम् ।
मनोजवंमहाकायमारुरोहनरान्तकः ॥
hayamuccaiśśravaḥprakhyaṃśvetaṃkanakabhūṣaṇam |
manojavaṃmahākāyamārurohanarāntakaḥ ||
गृहीत्वाप्रासमुल्काभंविरराजनरान्तकः ।
शक्तिमादायतेजस्वीगुहशशिखिगतोयथा ॥
gṛhītvāprāsamulkābhaṃvirarājanarāntakaḥ |
śaktimādāyatejasvīguhaśaśikhigatoyathā ||
देवान्ककस्समादायपरिघंवज्रभूषणम् ।
परिगृह्यगिरिंदोर्भ्यांवपुर्विष्णोर्विडम्बयन् ॥
devānkakassamādāyaparighaṃvajrabhūṣaṇam |
parigṛhyagiriṃdorbhyāṃvapurviṣṇorviḍambayan ||
महापार्श्वोमहाकायोगदामादायवीर्यवान् ।
विरराजगदापाणिःकुबेरइवसंयुगे ॥
mahāpārśvomahākāyogadāmādāyavīryavān |
virarājagadāpāṇiḥkuberaivasaṃyuge ||
तेप्रतस्थुर्महात्मानोऽमरावत्यास्सुराइव ।
तान् गजैश्चतुरङ्गैश्चरथैश्चाम्बुन्दिस्स्वनैः ।
अनूत्पेतुर्महात्मानोराक्षसाःप्रवरायुधाः ॥
tepratasthurmahātmāno'marāvatyāssurāiva |
tān gajaiścaturaṅgaiścarathaiścāmbundissvanaiḥ |
anūtpeturmahātmānorākṣasāḥpravarāyudhāḥ ||
तेविरेजुर्महात्मानःकुमारास्सूर्यवर्चसः ।
किरीटिनश्रशियाजुष्टाग्रहादीप्ताइवाम्बरे ॥
tevirejurmahātmānaḥkumārāssūryavarcasaḥ |
kirīṭinaśraśiyājuṣṭāgrahādīptāivāmbare ||
प्रगृहीताबभौतेषांशस्त्राणामावळिस्सिता ।
शारदाभ्रप्रतीकाशाहंसावळिरिवाम्बरे ॥
pragṛhītābabhauteṣāṃśastrāṇāmāvaḷissitā |
śāradābhrapratīkāśāhaṃsāvaḷirivāmbare ||
मरणंवापिनिश्चित्यशत्रूणांवापराजयम् ।
इतिकृत्वामतिंवीरानिर्जग्मुस्संयुगार्थिनः ॥
maraṇaṃvāpiniścityaśatrūṇāṃvāparājayam |
itikṛtvāmatiṃvīrānirjagmussaṃyugārthinaḥ ||
जगर्जुश्चप्रणेदुश्चचिक्षिपुश्चापिसायकान् ।
जगृहुश्चमहात्मानोनिर्वातायुद्धदुर्मदाः ॥
jagarjuścapraṇeduścacikṣipuścāpisāyakān |
jagṛhuścamahātmānonirvātāyuddhadurmadāḥ ||
क्ष्वेळिडितास्फोटिनिनदैश्चचाल च वसुन्दरा ।
रक्षसांसिंहनादैश्चसंस्फोटेवतदाम्बरम् ॥
kṣveḷiḍitāsphoṭininadaiścacāla ca vasundarā |
rakṣasāṃsiṃhanādaiścasaṃsphoṭevatadāmbaram ||
अभिनिष्क्रम्यमुदिताराक्षसेन्द्रामहाबलाः ।
ददृशुर्वानरानीकंसमुद्यतशिलानगम् ॥
abhiniṣkramyamuditārākṣasendrāmahābalāḥ |
dadṛśurvānarānīkaṃsamudyataśilānagam ||
हरयोपिमहात्मानोददृशुर्नेरृतम् ।
हस्त्यश्वरथसम्बाधंकिङ्किणीशतनादितम् ।
नीलजीमूतसङ्काशंसमुद्यतमहायुधम् ।
दीप्तानलरविप्रख्यैस्सर्वतोनैरृतैर्वृतम् ॥
harayopimahātmānodadṛśurnerṛtam |
hastyaśvarathasambādhaṃkiṅkiṇīśatanāditam |
nīlajīmūtasaṅkāśaṃsamudyatamahāyudham |
dīptānalaraviprakhyaissarvatonairṛtairvṛtam ||
तद्दृष्टवाबलमायान्तंलब्धलक्षाःप्लवङ्गमाः ।
समुद्यतमहाशैलास्सम्प्रणेदुर्महाबला ।
अमृष्यमाणारक्षांसिप्रतिनर्दन्तवानराः ॥
taddṛṣṭavābalamāyāntaṃlabdhalakṣāḥplavaṅgamāḥ |
samudyatamahāśailāssampraṇedurmahābalā |
amṛṣyamāṇārakṣāṃsipratinardantavānarāḥ ||
ततस्समुद्घुष्टरवंनिशम्य ।
रक्षोगणावानरयूथपानाम् ।
अमृष्यमाणाःपरहर्षमुग्रं ।
महाबलाःभीमतरंविनेदुः ॥
tatassamudghuṣṭaravaṃniśamya |
rakṣogaṇāvānarayūthapānām |
amṛṣyamāṇāḥparaharṣamugraṃ |
mahābalāḥbhīmataraṃvineduḥ ||
तेराक्षसबलंघोरंप्रविश्यहरियूथपाः ।
विचेरुरुद्यतैश्शैलैर्नगाश्शिखरिणोयथा ॥
terākṣasabalaṃghoraṃpraviśyahariyūthapāḥ |
vicerurudyataiśśailairnagāśśikhariṇoyathā ||
केचिदाकाशमाविश्यकेचिदुर्व्यांप्लवङ्गमाः ।
रक्षस्सैन्येषुसङ्कृद्धाःश्चेरुर्द्रुमशिलायुधाः ॥
kecidākāśamāviśyakecidurvyāṃplavaṅgamāḥ |
rakṣassainyeṣusaṅkṛddhāḥścerurdrumaśilāyudhāḥ ||
द्रुमांश्चविपुलस्कन्थान् गृह्यवानरपुङ्गवाः ।
तद्युद्धमभवद्घोरंरक्षोवानरसङ्कुलम् ॥
drumāṃścavipulaskanthān gṛhyavānarapuṅgavāḥ |
tadyuddhamabhavadghoraṃrakṣovānarasaṅkulam ||
तेपादपशिलाश्शैलैश्चक्रुर्वृष्टिमनूपमाम् ।
बाणौघैर्वार्यमाणाश्चहरयोभीमविक्रमाः ॥
tepādapaśilāśśailaiścakrurvṛṣṭimanūpamām |
bāṇaughairvāryamāṇāścaharayobhīmavikramāḥ ||
सिंहनादान्विनेदुश्चरणेराक्षसवानराः ।
शिलाभिश्चूर्णयामासुर्यातुधानान् प्लवङ्गमाः ॥
siṃhanādānvineduścaraṇerākṣasavānarāḥ |
śilābhiścūrṇayāmāsuryātudhānān plavaṅgamāḥ ||
नर्जघ्नुस्संयुगेक्रुद्धाःकवचाभरणावृतान् ।
केचिद्रथगतावनीरान्गजवाजिगतानपि ॥
narjaghnussaṃyugekruddhāḥkavacābharaṇāvṛtān |
kecidrathagatāvanīrāngajavājigatānapi ||
निर्जघ्नुस्सहसाऽप्लुत्ययातुधानान् प्लवङ्गमाः ।
शैलशृङ्गाचिताङ्गाश्चमुष्टिभिर्वान्तलोचनाः ।
चेरुःपेतुश्चनेदुश्चतत्रराक्षसपुङ्गवाः ॥
nirjaghnussahasā'plutyayātudhānān plavaṅgamāḥ |
śailaśṛṅgācitāṅgāścamuṣṭibhirvāntalocanāḥ |
ceruḥpetuścaneduścatatrarākṣasapuṅgavāḥ ||
राक्षसाश्चशरैस्तीक्ष्णैर्बिदुःकपिकुञ्जरान् ।
शूलमुद्गरखडगैश्चजघ्नुःप्रासैश्चशक्तिभिः ॥
rākṣasāścaśaraistīkṣṇairbiduḥkapikuñjarān |
śūlamudgarakhaḍagaiścajaghnuḥprāsaiścaśaktibhiḥ ||
अन्योन्यंपातयामासुःपरस्परजयैषिणः ।
रिपुशोणितदिग्धाङ्गास्तत्रवानरराक्षसाः ॥
anyonyaṃpātayāmāsuḥparasparajayaiṣiṇaḥ |
ripuśoṇitadigdhāṅgāstatravānararākṣasāḥ ||
ततश्शैलैश्चखडगैश्चविसृष्टैर्हरिराक्षसैः ।
मुहूर्तेनावृताभूमिरभवच्छोणिताप्लुता ॥
tataśśailaiścakhaḍagaiścavisṛṣṭairharirākṣasaiḥ |
muhūrtenāvṛtābhūmirabhavacchoṇitāplutā ||
विकीर्णैःपर्वताकारैरक्षोभिररिमर्दनैः ।
आसीद्वसुमतीपूर्णातदायुद्धमदान्वितैः ॥
vikīrṇaiḥparvatākārairakṣobhirarimardanaiḥ |
āsīdvasumatīpūrṇātadāyuddhamadānvitaiḥ ||
आक्षिप्ताःक्षिप्यमाणाश्चभग्नशूलाश्चवानरैः ।
पुनरङ्गैस्तदाचक्रुरासन्नायुद्धमद्भुतम् ॥
ākṣiptāḥkṣipyamāṇāścabhagnaśūlāścavānaraiḥ |
punaraṅgaistadācakrurāsannāyuddhamadbhutam ||
वानरान्वानरैरेवजघ्नुस्तेनैरृतर्षभाः ।
राक्षसान्राक्षसैरेवजघ्नुस्तेवानराअपि ॥
vānarānvānarairevajaghnustenairṛtarṣabhāḥ |
rākṣasānrākṣasairevajaghnustevānarāapi ||
आक्षिप्य च शिलास्तेषांनिजघ्नाराक्षसाहरीन् ।
तेषांचाछचिद्यशस्त्राणिजघ्नूरक्षांसिवानराः ॥
ākṣipya ca śilāsteṣāṃnijaghnārākṣasāharīn |
teṣāṃcāchacidyaśastrāṇijaghnūrakṣāṃsivānarāḥ ||
निजघ्नुश्शैलशूलार्स्सैर्भिभिदुश्चपरस्परम् ।
सिंहनादान्विनेदुश्चरणेराक्षसावानराः ॥
nijaghnuśśailaśūlārssairbhibhiduścaparasparam |
siṃhanādānvineduścaraṇerākṣasāvānarāḥ ||
छिन्नवर्णतनुत्राणाराक्षसावानरैर्हताः ।
रुधिरंप्रसृतास्तत्ररससारमिवद्रुमाः ॥
chinnavarṇatanutrāṇārākṣasāvānarairhatāḥ |
rudhiraṃprasṛtāstatrarasasāramivadrumāḥ ||
रथेन च रथंचापिवारणेनैववारणम् ।
हयेन च हयंकेचिन्निजघ्नुर्वानरारणे ॥
rathena ca rathaṃcāpivāraṇenaivavāraṇam |
hayena ca hayaṃkecinnijaghnurvānarāraṇe ||
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्चभल्लैश्चनिशितैश्शरैः ।
राक्षसावानरेन्द्राणांबिभिदुःपादपान् शिलाः ॥
kṣuraprairardhacandraiścabhallaiścaniśitaiśśaraiḥ |
rākṣasāvānarendrāṇāṃbibhiduḥpādapān śilāḥ ||
विकीर्णैपर्वताग्रैश्चद्रुमैछशिनैश्चसंयुगे ।
हतैश्चकपिरक्षोभिर्दुर्गमावसुधाऽभवत् ॥
vikīrṇaiparvatāgraiścadrumaichaśinaiścasaṃyuge |
hataiścakapirakṣobhirdurgamāvasudhā'bhavat ||
तेवानरागर्वितहृष्टचेष्टास्सङ्ग्राममासाद्यभयंविम ।
युद्धंस्मसर्वेसहराक्षसैस्सैयुधाश्चक्रुरदीनसत्त्वाः ॥
tevānarāgarvitahṛṣṭaceṣṭāssaṅgrāmamāsādyabhayaṃvima |
yuddhaṃsmasarvesaharākṣasaissaiyudhāścakruradīnasattvāḥ ||
तस्मिन्प्रवृत्तेतुमुलेविमर्देप्रहृष्यमाणेषुवलीमुखेषु ।
निपात्यमानेषु च राक्षसेषुमहर्षयोदेवगणाश्चनेदुः ॥
tasminpravṛttetumulevimardeprahṛṣyamāṇeṣuvalīmukheṣu |
nipātyamāneṣu ca rākṣaseṣumaharṣayodevagaṇāścaneduḥ ||
ततोहयंमारुततुल्यवेगमारुह्यशक्तिंनिशितांप्रगृह्य ।
नरान्तकोवानरराजसैन्यंमहार्णवंमीनइवाविवेश ॥
tatohayaṃmārutatulyavegamāruhyaśaktiṃniśitāṃpragṛhya |
narāntakovānararājasainyaṃmahārṇavaṃmīnaivāviveśa ||
स वानरान् सप्तशतानिवीरःप्रासेनदीप्तेनन्वििर्बिभेद ।
एकःक्षणेनेन्द्ररिपुर्महात्माजघानसैन्यंहरिपुङ्गवानाम् ॥
sa vānarān saptaśatānivīraḥprāsenadīptenanviirbibheda |
ekaḥkṣaṇenendraripurmahātmājaghānasainyaṃharipuṅgavānām ||
ददृशुश्चमहात्मानंहयपृष्ठेप्रतिष्ठितम् ।
चरन्तंहरिसैन्येषुविद्याधरमहर्षयः ॥
dadṛśuścamahātmānaṃhayapṛṣṭhepratiṣṭhitam |
carantaṃharisainyeṣuvidyādharamaharṣayaḥ ||
स तस्यददृशेमार्गोमांसशोणितकर्दमः ।
पतितैःपर्वताकारैर्वानरैरभिसंवृतः ॥
sa tasyadadṛśemārgomāṃsaśoṇitakardamaḥ |
patitaiḥparvatākārairvānarairabhisaṃvṛtaḥ ||
यावद्विक्रमितुंबुधदिंचक्रुःप्लवगपुङ्गवाः ।
तावदेतानतिक्रम्यनिर्बिभेदनरान्तकः ॥
yāvadvikramituṃbudhadiṃcakruḥplavagapuṅgavāḥ |
tāvadetānatikramyanirbibhedanarāntakaḥ ||
ददाहहरिसैन्यानिवनानीवविभावसुः ।
यावदुत्पाटयामासुर्वृक्षान्शैलान्वनौकसः ।
तावत्प्रासहताःपेतुर्वज्रकृत्ताइवाचलाः ॥
dadāhaharisainyānivanānīvavibhāvasuḥ |
yāvadutpāṭayāmāsurvṛkṣānśailānvanaukasaḥ |
tāvatprāsahatāḥpeturvajrakṛttāivācalāḥ ||
ज्वलन्तम्प्रासमुद्यम्यसङ्ग्रामान्तेनरान्तकः ।
दिक्षुसर्वासुबलवान् विचचारनरान्तकः ।
प्रमृद्नन्सर्वतोयुद्धेप्रावृटकालेयथानिलः ॥
jvalantamprāsamudyamyasaṅgrāmāntenarāntakaḥ |
dikṣusarvāsubalavān vicacāranarāntakaḥ |
pramṛdnansarvatoyuddheprāvṛṭakāleyathānilaḥ ||
न शेकुर्भाषितुंवीरा न स्थातुंस्पन्दितुंभयात् ।
उत्पतन्तंस्थितंयान्तंसर्वान्विव्याधवीर्यवान् ॥
na śekurbhāṣituṃvīrā na sthātuṃspandituṃbhayāt |
utpatantaṃsthitaṃyāntaṃsarvānvivyādhavīryavān ||
एकेनानन्तकल्पेनप्रासेनादित्यतेजसा ।
भग्नानिहरिसैन्यानिनिपेतुर्धरणीतले ॥
ekenānantakalpenaprāsenādityatejasā |
bhagnāniharisainyāninipeturdharaṇītale ||
वज्रनिष्पेषदृशंप्रासस्याभिनिपातनम् ।
न शेकुर्वानरास्सोढुंतेविनेदुर्महास्वनम् ॥
vajraniṣpeṣadṛśaṃprāsasyābhinipātanam |
na śekurvānarāssoḍhuṃtevinedurmahāsvanam ||
पततांहरिवीराणांरूपाणिप्रचकाशिरे ।
वज्रभिन्नाग्रकूटानांशैलानांपततामिव ॥
patatāṃharivīrāṇāṃrūpāṇipracakāśire |
vajrabhinnāgrakūṭānāṃśailānāṃpatatāmiva ||
येतुपूर्वंमहात्मानःकुम्भकर्णेनपातिताः ।
तेस्वस्थावानरश्रेष्ठास्सुग्रीवमुपतस्थिरे ॥
yetupūrvaṃmahātmānaḥkumbhakarṇenapātitāḥ |
tesvasthāvānaraśreṣṭhāssugrīvamupatasthire ||
विप्रेक्षमाणस्सुग्रीवोददर्शहरिवाहिनीम् ।
नरान्तकभयत्रस्तांविद्रवन्तीमितस्ततः ॥
viprekṣamāṇassugrīvodadarśaharivāhinīm |
narāntakabhayatrastāṃvidravantīmitastataḥ ||
विद्रुतांवाहिनींदृष्टवा स ददर्शनरान्तकम् ।
गृहीतप्रासमायान्तंहयपृष्ठेप्रतिष्ठितम् ॥
vidrutāṃvāhinīṃdṛṣṭavā sa dadarśanarāntakam |
gṛhītaprāsamāyāntaṃhayapṛṣṭhepratiṣṭhitam ||
अथोवाचमहातेजास्सुग्रीवोवानराधिपः ।
कुमारमङ्गदंवीरंशक्रतुल्यपराक्रमम् ॥
athovācamahātejāssugrīvovānarādhipaḥ |
kumāramaṅgadaṃvīraṃśakratulyaparākramam ||
गच्छत्वंराक्षसंवीरोयोऽसौतुरगमास्थितः ।
क्षोभयन्तहरिबलंक्षिप्रंप्राणैर्वियोजय ॥
gacchatvaṃrākṣasaṃvīroyo'sauturagamāsthitaḥ |
kṣobhayantaharibalaṃkṣipraṃprāṇairviyojaya ||
स भर्तुर्वचनंश्रुत्वानिष्पपाताङ्गदतः ।
अनीकान्मेघसङ्काशादंशुमानिववीर्यवान् ॥
sa bharturvacanaṃśrutvāniṣpapātāṅgadataḥ |
anīkānmeghasaṅkāśādaṃśumānivavīryavān ||
शैलसङ्घातसङ्काशोहरीणामुत्तमोऽङ्गदः ।
रराजाङ्गदसन्नद्धस्सधातुरिवपर्वतः ॥
śailasaṅghātasaṅkāśoharīṇāmuttamo'ṅgadaḥ |
rarājāṅgadasannaddhassadhāturivaparvataḥ ||
निरायुधोमहातेजाःकेवलंनखदंष्ट्रवान् ।
नरान्तकमभिक्रम्यवालिपुत्रोऽब्रवीद्वचः ॥
nirāyudhomahātejāḥkevalaṃnakhadaṃṣṭravān |
narāntakamabhikramyavāliputro'bravīdvacaḥ ||
तिष्ठकिंप्राकृतैरेभिर्हरिभिस्त्वंकरिष्यसि ।
अस्मिन्वज्रसमस्पर्शंप्रासंक्षिपममोरसि ॥
tiṣṭhakiṃprākṛtairebhirharibhistvaṃkariṣyasi |
asminvajrasamasparśaṃprāsaṃkṣipamamorasi ||
अङ्गदस्यवचश्श्रुत्वाप्रचुक्रोधनरान्तकः ।
सन्दश्यदशनैरोष्ठंन्वििश्श्वस्यभुजङ्गवत् ।
अभिगम्याङ्गदंक्रुद्धोवालिपुत्रंनरान्तकः ।
प्रासंसमाविध्यतदाङ्गदायसमुज्ज्वलन्तंसहसोत्ससर्ज ।
स वालिपुत्रोरसिवज्रकल्पेबभूवभग्नोन्यपतच्चभूमौ ॥
aṅgadasyavacaśśrutvāpracukrodhanarāntakaḥ |
sandaśyadaśanairoṣṭhaṃnviiśśvasyabhujaṅgavat |
abhigamyāṅgadaṃkruddhovāliputraṃnarāntakaḥ |
prāsaṃsamāvidhyatadāṅgadāyasamujjvalantaṃsahasotsasarja |
sa vāliputrorasivajrakalpebabhūvabhagnonyapataccabhūmau ||
तंप्रासमालोक्यतदाविभग्नंसुपर्णकृत्तोरगभोगकल्पम् ।
तलंसमुद्यम्य स वालिपुत्रस्तुरङ्गमतस्यजघानमूर्ध्नि ॥
taṃprāsamālokyatadāvibhagnaṃsuparṇakṛttoragabhogakalpam |
talaṃsamudyamya sa vāliputrasturaṅgamatasyajaghānamūrdhni ||
निमग्नतालुस्फ्सुटिताक्षितारोनिष्क्रान्तजिह्वोऽचलसन्निकाशः ।
स तस्यवाजीनिपपातभूमौतलप्रहारेणविशीर्णमूर्धा ॥
nimagnatālusphsuṭitākṣitāroniṣkrāntajihvo'calasannikāśaḥ |
sa tasyavājīnipapātabhūmautalaprahāreṇaviśīrṇamūrdhā ||
नरान्तकःक्रोधवशंजगामहतंतुरङ्गंपतितंनिरीक्ष्य ।
स मुष्टिमुद्यम्यमहाप्रभावोजघानशीर्षेयुधि वालिपुत्रम् ॥
narāntakaḥkrodhavaśaṃjagāmahataṃturaṅgaṃpatitaṃnirīkṣya |
sa muṣṭimudyamyamahāprabhāvojaghānaśīrṣeyudhi vāliputram ||
अथाङ्गदोमुष्टिविशीर्णमूर्धासुस्रावतीव्रंरुधिरंभृशोष्णम् ।
मुहुर्विजज्वालमुमोहचापिसंज्ञांसमासाद्यविसिष्मिये च ॥
athāṅgadomuṣṭiviśīrṇamūrdhāsusrāvatīvraṃrudhiraṃbhṛśoṣṇam |
muhurvijajvālamumohacāpisaṃjñāṃsamāsādyavisiṣmiye ca ||
अथाङ्गदोमृत्युसमानवेगंसंवर्त्यमुष्टिंगिरिशृङ्गकल्पम् ।
निपातयामासतदामहात्मानरान्तकस्योरसिवालिपुत्रः ॥
athāṅgadomṛtyusamānavegaṃsaṃvartyamuṣṭiṃgiriśṛṅgakalpam |
nipātayāmāsatadāmahātmānarāntakasyorasivāliputraḥ ||
स मुष्टिनिष्पिष्टविभिन्नवक्षाज्वालावमन्शोणितदिग्धगात्रः ।
नरान्तकोभूमितलेपपातयथाऽचलोवज्रनिपातभग्नः ॥
sa muṣṭiniṣpiṣṭavibhinnavakṣājvālāvamanśoṇitadigdhagātraḥ |
narāntakobhūmitalepapātayathā'calovajranipātabhagnaḥ ||
अथान्तरिक्षेत्रिदशोत्तमानांवनौकसांचैवमहाप्रणादः ।
बभूवतस्मिन्निहतेऽग्य्रवीर्येनरान्तकेवालिसुतेनसंख्ये ॥
athāntarikṣetridaśottamānāṃvanaukasāṃcaivamahāpraṇādaḥ |
babhūvatasminnihate'gyravīryenarāntakevālisutenasaṃkhye ||