Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
ततोनिकुम्भोरभसस्सूर्यशत्रुर्महाबलः ।
सुप्तघ्नोयज्ञहारक्षोमहापार्श्वमहोदरौ ।
अग्निकेतुश्चदुर्धर्षोरश्मिकेतुश्चराक्षसः ।
इन्द्रजिच्चमहातेजाबलवान्रावणात्मजः ।
प्रहस्तोऽथविरूपाक्षोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।
धूम्राक्षश्चातिकायश्चदुर्मुखश्चैवराक्षसः ।
परिघान्पट्टिशान्प्रासान्शक्तिशूलपरश्वधान् ।
चापानिचसबाणानिखङ्गांश्चविपुलान्शितान् ।
प्रगृह्यपरमक्रुद्धास्समुत्पत्यचराक्षसाः ।
अब्रुवन्रावणंसर्वेप्रदीप्ताइवतेजसा ॥
tatonikumbhorabhasassūryaśatrurmahābalaḥ |
suptaghnoyajñahārakṣomahāpārśvamahodarau |
agniketuścadurdharṣoraśmiketuścarākṣasaḥ |
indrajiccamahātejābalavānrāvaṇātmajaḥ |
prahasto'thavirūpākṣovajradaṃṣṭromahābalaḥ |
dhūmrākṣaścātikāyaścadurmukhaścaivarākṣasaḥ |
parighānpaṭṭiśānprāsānśaktiśūlaparaśvadhān |
cāpānicasabāṇānikhaṅgāṃścavipulānśitān |
pragṛhyaparamakruddhāssamutpatyacarākṣasāḥ |
abruvanrāvaṇaṃsarvepradīptāivatejasā ||
अद्यरामंवधिष्यामस्सुग्रीवंसचलक्ष्मणम् ।
कृपणंचहनूमन्तंलङ्कायेनप्रधर्षिता ॥
adyarāmaṃvadhiṣyāmassugrīvaṃsacalakṣmaṇam |
kṛpaṇaṃcahanūmantaṃlaṅkāyenapradharṣitā ||
तान्गृहीतायुधान् सर्वान्वारयित्वाविभीषणः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंपुनःप्रत्युपवेश्यतान् ॥
tāngṛhītāyudhān sarvānvārayitvāvibhīṣaṇaḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃpunaḥpratyupaveśyatān ||
अप्युपायैस्त्रिभिस्तातयोऽर्थःप्राप्तुंनशक्यते ।
तस्यविक्रमकालांस्तान्युक्तानाहुर्मनीषिणः ॥
apyupāyaistribhistātayo'rthaḥprāptuṃnaśakyate |
tasyavikramakālāṃstānyuktānāhurmanīṣiṇaḥ ||
प्रमत्तेष्यभियुक्तेषुदैवेनप्रहतेषुच ।
विक्रमास्तातसिध्यन्तिपरीक्ष्यविधिनाकृताः ॥
pramatteṣyabhiyukteṣudaivenaprahateṣuca |
vikramāstātasidhyantiparīkṣyavidhinākṛtāḥ ||
अप्रमत्तंकथंतंतुविजिगीषुंबलेस्थितम् ।
जितरोषंदुराधर्षतंप्रधर्षयितुमिच्छथ ॥
apramattaṃkathaṃtaṃtuvijigīṣuṃbalesthitam |
jitaroṣaṃdurādharṣataṃpradharṣayitumicchatha ||
समुद्रंलङ्घयित्वातुघोरंनदनदीपतिम् ।
गतिंहनूमतोलोकेकोविद्यात्तर्कयेतवा ॥
samudraṃlaṅghayitvātughoraṃnadanadīpatim |
gatiṃhanūmatolokekovidyāttarkayetavā ||
बलान्यपरिमेयानिवीर्याणिचनिशाचराः ।
परेषांसहसाऽवज्ञानकर्तव्याकथञ्चन ॥
balānyaparimeyānivīryāṇicaniśācarāḥ |
pareṣāṃsahasā'vajñānakartavyākathañcana ||
किंचराक्षसराजस्यरामेणापकृतंपुरा ।
आजहारजनस्थानाद्यस्यभार्यांयशस्विनः ॥
kiṃcarākṣasarājasyarāmeṇāpakṛtaṃpurā |
ājahārajanasthānādyasyabhāryāṃyaśasvinaḥ ||
खरोयद्यतिवृत्तस्तुरामेणनिहतोरणे ।
अवश्यंप्राणिनांप्राणारक्षितव्यायथाबलम् ॥
kharoyadyativṛttasturāmeṇanihatoraṇe |
avaśyaṃprāṇināṃprāṇārakṣitavyāyathābalam ||
एतन्निमित्तंवैदेहीभयंनस्सुमहद्भवेत् ।
आहृतासापरित्याज्याकलहार्थेकृतेनकिम् ॥
etannimittaṃvaidehībhayaṃnassumahadbhavet |
āhṛtāsāparityājyākalahārthekṛtenakim ||
नतुक्षमंवीर्यवतातेनधर्मानुवर्तिना ।
वैरंनिरर्थकंकर्तुंदीयतामस्यमैथिली ॥
natukṣamaṃvīryavatātenadharmānuvartinā |
vairaṃnirarthakaṃkartuṃdīyatāmasyamaithilī ||
यावन्नसगजांसाश्वांबहुरत्नसमाकुलाम् ।
पुरींदारयतेबाणैर्दीयतामस्यमैथिली ॥
yāvannasagajāṃsāśvāṃbahuratnasamākulām |
purīṃdārayatebāṇairdīyatāmasyamaithilī ||
यावत्सुघोरामहतीदुर्धर्षाहरिवाहिनी ।
नावस्कन्दतिनोलङ्कांतावत्सीताप्रदीयताम् ॥
yāvatsughorāmahatīdurdharṣāharivāhinī |
nāvaskandatinolaṅkāṃtāvatsītāpradīyatām ||
विनश्येद्धिपुरीलङ्काशूरास्सर्वेचराक्षसाः ।
रामस्यदयितापत्नीनस्वयंनयदिदीयते ॥
vinaśyeddhipurīlaṅkāśūrāssarvecarākṣasāḥ |
rāmasyadayitāpatnīnasvayaṃnayadidīyate ||
प्रसादयेत्वांबन्धुत्वात्कुरुष्यवचनंमम ।
हितंतथ्यमहंब्रूमिदीयतामस्यमैथिली ॥
prasādayetvāṃbandhutvātkuruṣyavacanaṃmama |
hitaṃtathyamahaṃbrūmidīyatāmasyamaithilī ||
पुराशरत्सूर्यमरीचिसन्निभान्नवाग्रपुङ्खान् सुदृढान्नृपात्मजः ।
सृजत्यमोघान्विशिखान्वधायतेप्रदीयतांदशरधायमैथिली ॥
purāśaratsūryamarīcisannibhānnavāgrapuṅkhān sudṛḍhānnṛpātmajaḥ |
sṛjatyamoghānviśikhānvadhāyatepradīyatāṃdaśaradhāyamaithilī ||
त्वजस्वकोपंसुखधर्मनाशनंभजस्वधर्मंरतिकीर्तिवर्धनम् ।
प्रसीदजीवेमसपुत्रबान्धवाःप्रदीयतांदाशरथायमैथिली ॥
tvajasvakopaṃsukhadharmanāśanaṃbhajasvadharmaṃratikīrtivardhanam |
prasīdajīvemasaputrabāndhavāḥpradīyatāṃdāśarathāyamaithilī ||
विभीषणवच्शुत्वारावणोराक्षसेश्वराः ।
विसर्जयित्वातान्सर्वान्प्रविवेशस्वकंगृहम् ॥
vibhīṣaṇavacśutvārāvaṇorākṣaseśvarāḥ |
visarjayitvātānsarvānpraviveśasvakaṃgṛham ||