Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 22 of 131 87 shlokas Journey stop 22
Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda · Sarga 22

The Bridge to Lanka

युद्धकांड, सर्ग 22: लंका तक सेतु

The Ocean rises and promises to hold up a bridge built by Nala, son of Vishwakarma. The vanaras build it in five days and the army crosses.

समुद्र प्रकट होकर विश्वकर्मा के पुत्र नल द्वारा बनाए सेतु को थामने का वचन देता है। वानर पाँच दिन में सेतु बनाते हैं और सेना पार करती है।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 6.22.1

अथोवाचरघुश्रेष्टस्सागरंदारुणंवचः ।
अद्यत्वांशोषयिष्यामिसपाताळंमहार्णवः ॥

athovācaraghuśreṣṭassāgaraṃdāruṇaṃvacaḥ |
adyatvāṃśoṣayiṣyāmisapātāḷaṃmahārṇavaḥ ||

2 6.22.2

शरनिर्दग्धतोयस्यपरिशुष्कस्यसागरः ।
मयाशोषितसत्त्वस्यपांसुरुत्पद्यतेमहान् ॥

śaranirdagdhatoyasyapariśuṣkasyasāgaraḥ |
mayāśoṣitasattvasyapāṃsurutpadyatemahān ||

3 6.22.3

मत्कार्मुकविसृष्टेवशरवर्षेणसागर ।
पारंतेऽद्यगमिष्यन्तिपदभिरेवप्लवङ्गमाः ॥

matkārmukavisṛṣṭevaśaravarṣeṇasāgara |
pāraṃte'dyagamiṣyantipadabhirevaplavaṅgamāḥ ||

4 6.22.4

विचिन्वन्नाभिजानासिपौरुषंनापिविक्रमम् ।
दानवालयसन्तापंमत्तोनाधिगमिष्यसि ॥

vicinvannābhijānāsipauruṣaṃnāpivikramam |
dānavālayasantāpaṃmattonādhigamiṣyasi ||

5 6.22.5

ब्राह्मेणास्त्रेणसंयोज्यब्रह्मदण्डनिभम् शरम् ।
संयोज्यधनुषिश्रेष्ठविचकर्षमहाबलः ॥

brāhmeṇāstreṇasaṃyojyabrahmadaṇḍanibham śaram |
saṃyojyadhanuṣiśreṣṭhavicakarṣamahābalaḥ ||

6 6.22.6

तस्मिन्विविकृष्टेसहसाराघवेणशरासने ।
रोदसीसम्पफालेवपर्वताश्चचकम्पिरे ॥

tasminvivikṛṣṭesahasārāghaveṇaśarāsane |
rodasīsampaphālevaparvatāścacakampire ||

7 6.22.7

तमश्चलोकमाव्रतेदिशश्चवचकाशिरे ।
प्रतिचुक्षुभिरेचाशुसरांसिसरितस्तथा ॥

tamaścalokamāvratediśaścavacakāśire |
praticukṣubhirecāśusarāṃsisaritastathā ||

8-9 6.22.8-9

तिर्यक्चसहानेक्षत्रैस्सङ्गतौचन्द्रभास्करौ ।
भास्करांशुभिरादीप्तंतमसाचसमावृतम् ।
चकाशेतदाकाशमुल्काशतविदीपितम् ।
अन्तरिक्षाच्चनिर्घातानिर्जग्मुरतुलस्वनाः ॥

tiryakcasahānekṣatraissaṅgataucandrabhāskarau |
bhāskarāṃśubhirādīptaṃtamasācasamāvṛtam |
cakāśetadākāśamulkāśatavidīpitam |
antarikṣāccanirghātānirjagmuratulasvanāḥ ||

10 6.22.10

वपुस्फुरुश्चघनादिव्यादिविमारुतपङ् ख्कयः ।
बभञ्जचतदावृक्षान्जलदानुद्वहन्नपिः ॥

vapusphuruścaghanādivyādivimārutapaṅ khkayaḥ |
babhañjacatadāvṛkṣānjaladānudvahannapiḥ ||

11 6.22.11

अरुजंश्चैनशैलाग्राशनिखराणिबभञ्जनः ।
दिविस्पृशोमहमेघास्सङ्गतास्समहास्वनाः ।
मुमुचुर्वैद्युताननगींस्तेमहाशनयस्तदा ॥

arujaṃścainaśailāgrāśanikharāṇibabhañjanaḥ |
divispṛśomahameghāssaṅgatāssamahāsvanāḥ |
mumucurvaidyutānanagīṃstemahāśanayastadā ||

12-13 6.22.12-13

यानिभूतानिदृश्यानिचुक्रुशुश्चाशनेसमम् ।
अदृश्यानिचभूतानिमुमुचुर्भैरवस्वनम् ।
शिशियरेचाभिभूतानिसन्त्रस्ताम्यद्विजन्तिच ।
सम्प्रविव्यथिरेचापिवचपस्पन्दिरेभयात् ॥

yānibhūtānidṛśyānicukruśuścāśanesamam |
adṛśyānicabhūtānimumucurbhairavasvanam |
śiśiyarecābhibhūtānisantrastāmyadvijantica |
sampravivyathirecāpivacapaspandirebhayāt ||

14-15 6.22.14-15

सहाभूतैस्सतोयोर्मिस्सनागस्सहराक्षसः ।
सहसाऽभूत्ततोवेगाबदीमवेगोमहोदधिः ।
योजनंव्यतिचक्रामवेलामन्यत्रसम्ल्पवात् ॥

sahābhūtaissatoyormissanāgassaharākṣasaḥ |
sahasā'bhūttatovegābadīmavegomahodadhiḥ |
yojanaṃvyaticakrāmavelāmanyatrasamlpavāt ||

16 6.22.16

तंतदासमतिक्रान्तंनातिचक्रामराघवः ।
समुद्धतममित्रघ्नोरामोनदनदीपतिम् ॥

taṃtadāsamatikrāntaṃnāticakrāmarāghavaḥ |
samuddhatamamitraghnorāmonadanadīpatim ||

17 6.22.17

ततोमथ्यात्समुद्रस्यसागरस्स्वयमुत्थितः ।
उदयन् हिमहाशैलान्मेरोरिवदिवाकरः ॥

tatomathyātsamudrasyasāgarassvayamutthitaḥ |
udayan himahāśailānmerorivadivākaraḥ ||

18 6.22.18

पन्नगैस्सहदीप्तास्यैस्समुद्रःप्रत्यदृश्यत ।
स्निग्धवैढूर्यसङ्काशोजाम्बूनदविभूषणः ॥

pannagaissahadīptāsyaissamudraḥpratyadṛśyata |
snigdhavaiḍhūryasaṅkāśojāmbūnadavibhūṣaṇaḥ ||

19-24 6.22.19-24

रक्तमाल्याम्बरधरःपद्मपत्रनिभेक्षणः ।
सर्वपुष्पमयींदिव्यांशिरसाधारयन् स्रजम् ।
जातरूपमयैश्चैवतपनीयविभूषितैः ।
आत्मजानांचरत्नानांभूषितोभूषणोत्तमैः ।
धातुभिर्मण्डितश्शैलोविविधैर्हिमवानिव ।
एकावलीमध्यगतंतरलंपाटलप्रभम् ।
विपुलेनोरसा बिभ्रत्कौस्तुभस्य सहोदरम् ।
अघूर्णिततरङ्गौघःकालिकानिलसङ्गुलः ।
गङ्गासिन्दुप्रधाननाभिरापगाभिस्समावृतः ।
देवतानांसरूपाभिर्नानारूपाभिरीश्वरः ।
सागरस्समुपक्रम्यपूर्वमाम्नत्यरवीर्यवान् ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंराघवंशरपाणिनम् ॥

raktamālyāmbaradharaḥpadmapatranibhekṣaṇaḥ |
sarvapuṣpamayīṃdivyāṃśirasādhārayan srajam |
jātarūpamayaiścaivatapanīyavibhūṣitaiḥ |
ātmajānāṃcaratnānāṃbhūṣitobhūṣaṇottamaiḥ |
dhātubhirmaṇḍitaśśailovividhairhimavāniva |
ekāvalīmadhyagataṃtaralaṃpāṭalaprabham |
vipulenorasā bibhratkaustubhasya sahodaram |
aghūrṇitataraṅgaughaḥkālikānilasaṅgulaḥ |
gaṅgāsindupradhānanābhirāpagābhissamāvṛtaḥ |
devatānāṃsarūpābhirnānārūpābhirīśvaraḥ |
sāgarassamupakramyapūrvamāmnatyaravīryavān |
abravītprāñjalirvākyaṃrāghavaṃśarapāṇinam ||

25 6.22.25

पृथिवीवायुराकाशमापोज्योतिश्चराघवः ।
स्वभावेसौम्य तिष्ठन्तिशाश्वतंमार्गमाश्रिताः ॥

pṛthivīvāyurākāśamāpojyotiścarāghavaḥ |
svabhāvesaumya tiṣṭhantiśāśvataṃmārgamāśritāḥ ||

26 6.22.26

तत्स्वभावोममाप्येषयदगाधोऽहमप्लवः ।
विकारस्तुभवेद्गाधएतत्तेप्रवदाम्यहम् ॥

tatsvabhāvomamāpyeṣayadagādho'hamaplavaḥ |
vikārastubhavedgādhaetattepravadāmyaham ||

27 6.22.27

नकामान्नचलोभाद्वानभयातत्सापार्थिवात्मजः ।
ग्राहनकाकुलजलंस्तम्बयेयंकथञ्जन ॥

nakāmānnacalobhādvānabhayātatsāpārthivātmajaḥ |
grāhanakākulajalaṃstambayeyaṃkathañjana ||

28 6.22.28

विधास्येरामः येनापिविषहिष्येह्यहंतथा ।
नग्राहाप्रहरिष्यन्तियावत्सेनातरिष्यति ।
हरीणांतरणेरामकरिष्यामियथास्थलम् ॥

vidhāsyerāmaḥ yenāpiviṣahiṣyehyahaṃtathā |
nagrāhāprahariṣyantiyāvatsenātariṣyati |
harīṇāṃtaraṇerāmakariṣyāmiyathāsthalam ||

29 6.22.29

तमब्रवीत्तदारामःउद्यतोहिनदीपते ।
अमोघोऽयंमहाबाणःकस्मिन् देशेनिपात्यताम् ॥

tamabravīttadārāmaḥudyatohinadīpate |
amogho'yaṃmahābāṇaḥkasmin deśenipātyatām ||

30 6.22.30

रामस्यवचनंश्रुत्वातंचदृष्टवामहाशरम् ।
महोदधिर्महातेजाराघवंवाक्यमब्रवीत् ॥

rāmasyavacanaṃśrutvātaṃcadṛṣṭavāmahāśaram |
mahodadhirmahātejārāghavaṃvākyamabravīt ||

31 6.22.31

उत्तरेणावकाशोऽस्तिकश्चित्पुण्यतमोमम ।
द्रुमकुल्यइतिख्यातोलोकेयथाभवान् ॥

uttareṇāvakāśo'stikaścitpuṇyatamomama |
drumakulyaitikhyātolokeyathābhavān ||

32 6.22.32

उग्रदर्शनकर्माणोबहवस्तत्रदस्यवः ।
आभीरप्रमुखाःपापाःपिबन्तिसलिलंमम ॥

ugradarśanakarmāṇobahavastatradasyavaḥ |
ābhīrapramukhāḥpāpāḥpibantisalilaṃmama ||

33 6.22.33

तैस्तुसंस्पर्शनंपापैर्नसहेपापकर्मभिः ।
अमोघःक्रियतांरामः तत्रतेषुशरोत्तमः ॥

taistusaṃsparśanaṃpāpairnasahepāpakarmabhiḥ |
amoghaḥkriyatāṃrāmaḥ tatrateṣuśarottamaḥ ||

34 6.22.34

तस्यतद्वचनंश्रुत्वासागरस्यराघवः ।
मुमोचतंशरंदीप्तंवीरस्सागरदर्शनात् ॥

tasyatadvacanaṃśrutvāsāgarasyarāghavaḥ |
mumocataṃśaraṃdīptaṃvīrassāgaradarśanāt ||

35 6.22.35

तेनतन्मरुकान्तारंपृथिव्याखलुविश्रुतम् ।
निपातितश्शरोयत्रवज्राशनिसमप्रभः ॥

tenatanmarukāntāraṃpṛthivyākhaluviśrutam |
nipātitaśśaroyatravajrāśanisamaprabhaḥ ||

36 6.22.36

ननादचतदातत्रवसुधाशल्यपीडिता ।
तस्माद्ब्राणमुखात्तोयमुत्पपातरसातलात् ॥

nanādacatadātatravasudhāśalyapīḍitā |
tasmādbrāṇamukhāttoyamutpapātarasātalāt ||

37 6.22.37

सबभूवतदाकूपोव्रणइत्येभिविश्रुतः ।
सततंचोत्थितंतोयंसमुद्रस्येनदृश्यते ॥

sababhūvatadākūpovraṇaityebhiviśrutaḥ |
satataṃcotthitaṃtoyaṃsamudrasyenadṛśyate ||

38 6.22.38

अवधारणशब्दश्चदारुणस्समपद्यत ।
तस्मात्तद्बाणनिपातेनत्वपःकुक्षिष्वशोषयत् ॥

avadhāraṇaśabdaścadāruṇassamapadyata |
tasmāttadbāṇanipātenatvapaḥkukṣiṣvaśoṣayat ||

39-40 6.22.39-40

विख्यातंत्रिषुलोकेषुमधुकान्तारमेवतत् ।
मोक्षयित्वाततःकुक्षिंरामोदशरथात्मजः ।
वरंतस्मैददौविद्वान्मरवेऽमरविक्रमः ॥

vikhyātaṃtriṣulokeṣumadhukāntāramevatat |
mokṣayitvātataḥkukṣiṃrāmodaśarathātmajaḥ |
varaṃtasmaidadauvidvānmarave'maravikramaḥ ||

41-42 6.22.41-42

पशव्यश्चाल्परोगश्चफलमूलरसायुतः ।
बहुस्नेहोबहुक्षीरस्सुगधनिर्विविधौषधः ।
एवमेतैर्गुणैरुक्तोबहुभिस्संयुतोमरुः ।
रामस्यवरदानाच्चशिवःपन्थाबभूवह ॥

paśavyaścālparogaścaphalamūlarasāyutaḥ |
bahusnehobahukṣīrassugadhanirvividhauṣadhaḥ |
evametairguṇairuktobahubhissaṃyutomaruḥ |
rāmasyavaradānāccaśivaḥpanthābabhūvaha ||

43 6.22.43

तस्मिन् दग्धेतदाकुक्षौसमुद्रस्सरितांपतिः ।
राघवंसर्वशास्त्रज्ञमिदंवचनमब्रवीत् ॥

tasmin dagdhetadākukṣausamudrassaritāṃpatiḥ |
rāghavaṃsarvaśāstrajñamidaṃvacanamabravīt ||

44 6.22.44

अयंसौम्यः नलोनामतनयोविश्वकर्मणः ।
पित्रादत्तवरशीमान्प्रतिमोविश्वकर्मणाः ॥

ayaṃsaumyaḥ nalonāmatanayoviśvakarmaṇaḥ |
pitrādattavaraśīmānpratimoviśvakarmaṇāḥ ||

45 6.22.45

एषसेतुंमहोत्साहःकरोतुमयिवानरः ।
तमहंधारयिष्यामियथाह्येषपितातथा ॥

eṣasetuṃmahotsāhaḥkarotumayivānaraḥ |
tamahaṃdhārayiṣyāmiyathāhyeṣapitātathā ||

46 6.22.46

एवमुक्त्वोदधिर्नष्टस्समुत्थायनलस्तदा ।
अब्रवीद्वानरश्रेष्ठोवाक्यंरामंमहाबलः ॥

evamuktvodadhirnaṣṭassamutthāyanalastadā |
abravīdvānaraśreṣṭhovākyaṃrāmaṃmahābalaḥ ||

47 6.22.47

अहंसेतुंकरिष्यामिविस्तीर्णेवरुणालये ।
पितुस्सामर्थ्यमास्थायतत्त्वमहामहोदधिः ॥

ahaṃsetuṃkariṣyāmivistīrṇevaruṇālaye |
pitussāmarthyamāsthāyatattvamahāmahodadhiḥ ||

48 6.22.48

अयंहिसागरोभीमस्सेतुकर्मदिदृक्ष्याः ।
ददौदण्डभयाद्गाधंराघवायमहोदधिः ॥

ayaṃhisāgarobhīmassetukarmadidṛkṣyāḥ |
dadaudaṇḍabhayādgādhaṃrāghavāyamahodadhiḥ ||

49-51 6.22.49-51

मममातुर्वरोदत्तोमन्दरेविश्वकर्मणा ।
औरसस्तस्यपुत्रोऽहंसदृशोविश्वकर्मणा ।
नचाप्यहमनुक्तोवःप्रब्रूयामात्मनोगुणान् ।
समर्थश्चाप्यहंसेतुंकर्तुंवैवरुणालये ।
स्मारितोऽस्म्यहमेतेनतत्त्वमहामहोदधिः ।
काममद्वैवबध्नन्तुसेतुंवानरपुङ्गवाः ॥

mamamāturvarodattomandareviśvakarmaṇā |
aurasastasyaputro'haṃsadṛśoviśvakarmaṇā |
nacāpyahamanuktovaḥprabrūyāmātmanoguṇān |
samarthaścāpyahaṃsetuṃkartuṃvaivaruṇālaye |
smārito'smyahametenatattvamahāmahodadhiḥ |
kāmamadvaivabadhnantusetuṃvānarapuṅgavāḥ ||

52 6.22.52

ततोविसृष्टारामेणसर्वतोहरियूथपाः ।
अभिपेतुर्महारण्यंहृष्टाश्शतसहस्रशः ॥

tatovisṛṣṭārāmeṇasarvatohariyūthapāḥ |
abhipeturmahāraṇyaṃhṛṣṭāśśatasahasraśaḥ ||

53 6.22.53

तेनगान्नगसङ्काशाश्शाखामृगगणर्षभाः ।
बभञ्जुःवानरास्तत्रप्रचकर्षुश्चसागरम् ॥

tenagānnagasaṅkāśāśśākhāmṛgagaṇarṣabhāḥ |
babhañjuḥvānarāstatrapracakarṣuścasāgaram ||

54-55 6.22.54-55

तेसालैश्चाश्वकर्णैश्चधवैशैश्चवानराः ।
कुटजैरर्जुनैस्तालैस्तिलकैस्न्तिशैरपि ।
बिल्वकैस्सप्तपर्णैश्चकर्णिकारैश्चसुपुष्पितैः ।
चूतैश्चाशोकवृक्षैश्चसागरंसमपूरयन् ॥

tesālaiścāśvakarṇaiścadhavaiśaiścavānarāḥ |
kuṭajairarjunaistālaistilakaisntiśairapi |
bilvakaissaptaparṇaiścakarṇikāraiścasupuṣpitaiḥ |
cūtaiścāśokavṛkṣaiścasāgaraṃsamapūrayan ||

56 6.22.56

समूलांश्चविमूलांश्चपादपान् हरिसत्तमाः ।
इन्द्रकेतूनिवोद्यम्यप्रजह्रूर्वानरास्तरून् ॥

samūlāṃścavimūlāṃścapādapān harisattamāḥ |
indraketūnivodyamyaprajahrūrvānarāstarūn ||

57 6.22.57

ताळानदाडिमगुल्मांश्चनारिकेळन्विभीतकान् ।
वकुलान्कदिरान्निम्बान्समाजह्रुस्समन्ततः ॥

tāḷānadāḍimagulmāṃścanārikeḷanvibhītakān |
vakulānkadirānnimbānsamājahrussamantataḥ ||

58 6.22.58

हस्तिमतान्महाकायाःपाषाणांश्चमहाबलाः ।
पर्वतांश्चसमुत्पाट्ययन्स्सरैःपरिवहन्तिच ॥

hastimatānmahākāyāḥpāṣāṇāṃścamahābalāḥ |
parvatāṃścasamutpāṭyayanssaraiḥparivahantica ||

59 6.22.59

प्रक्षिप्यमाणैरचलैस्सहसाजलमुद्दृतम् ।
समुत्ससर्पआकाशमवासर्पत्ततस्ततः ॥

prakṣipyamāṇairacalaissahasājalamuddṛtam |
samutsasarpaākāśamavāsarpattatastataḥ ||

60 6.22.60

समुद्रंक्षोभयामासुर्वानराश्चस्समन्ततः ।
सूत्राण्यन्येप्रगृह्णान्तिव्यायतंशतयोजनम् ॥

samudraṃkṣobhayāmāsurvānarāścassamantataḥ |
sūtrāṇyanyepragṛhṇāntivyāyataṃśatayojanam ||

61 6.22.61

नलश्चक्रेमहासेतुंमध्येनदनदीपतेः ।
सतदाक्रियतेसेतुर्वानरैर्घोरकर्मभिः ॥

nalaścakremahāsetuṃmadhyenadanadīpateḥ |
satadākriyateseturvānarairghorakarmabhiḥ ||

62-63 6.22.62-63

दण्डानन्येप्रगृह्णन्तिविचिन्वन्तितथापरे ।
वानरैश्शतशस्तत्ररामस्याज्ञापुरस्सराः ।
मेघाभैःपर्वताग्रैश्चतृणैःकाष्ठैर्बबन्धिरे ॥

daṇḍānanyepragṛhṇantivicinvantitathāpare |
vānaraiśśataśastatrarāmasyājñāpurassarāḥ |
meghābhaiḥparvatāgraiścatṛṇaiḥkāṣṭhairbabandhire ||

64 6.22.64

पुष्पिताग्रैश्चतरुभिस्सेतुंबध्नन्तिवानराः ।
पाषाणांश्चगिरिप्रख्यागनिरीणांशिखराणिच ।
दृश्यन्तेपरिधावन्तोगृह्यदानवसन्निभाः ॥

puṣpitāgraiścatarubhissetuṃbadhnantivānarāḥ |
pāṣāṇāṃścagiriprakhyāganirīṇāṃśikharāṇica |
dṛśyanteparidhāvantogṛhyadānavasannibhāḥ ||

65 6.22.65

शिलानांक्षिप्यमाणानांशैलानांनिपात्यताम् ।
बभूवतुमुलश्शब्दस्तदातस्मिन्महोदधौ ॥

śilānāṃkṣipyamāṇānāṃśailānāṃnipātyatām |
babhūvatumulaśśabdastadātasminmahodadhau ||

66 6.22.66

कृतानिप्रथमेनाह्नायोजनानिचतुर्दश ।
प्रहृष्टैर्गजसङ्काश्चैस्त्वरमाणैःप्लवङ्गमैः ॥

kṛtāniprathamenāhnāyojanānicaturdaśa |
prahṛṣṭairgajasaṅkāścaistvaramāṇaiḥplavaṅgamaiḥ ||

67 6.22.67

द्वितीयेनतथैचाह्नायोजनानितुविंशतिः ।
कृतानिप्लवगैस्तूर्णंभीमकायैर्महाबलैः ॥

dvitīyenatathaicāhnāyojanānituviṃśatiḥ |
kṛtāniplavagaistūrṇaṃbhīmakāyairmahābalaiḥ ||

68 6.22.68

अह्नातृतयेनतथायोजनानिकृतानिच ।
त्वरमाणैर्महाकायैरेकविंशतिरेवच ॥

ahnātṛtayenatathāyojanānikṛtānica |
tvaramāṇairmahākāyairekaviṃśatirevaca ||

69 6.22.69

चतुर्थेनतथाचाह्नाद्वाविंशतिरथासिवा ।
योजनानिमहावेगैःकृतानित्वरितस्तुतैः ॥

caturthenatathācāhnādvāviṃśatirathāsivā |
yojanānimahāvegaiḥkṛtānitvaritastutaiḥ ||

70 6.22.70

पञ्चमेनतथाचाह्नाप्लवगैःक्षिप्रकारिभिः ।
योजनानित्रयोविंशत्सुवेलमधिकृत्यवै ॥

pañcamenatathācāhnāplavagaiḥkṣiprakāribhiḥ |
yojanānitrayoviṃśatsuvelamadhikṛtyavai ||

71 6.22.71

सवानरवरश्रशीमान्विश्वकर्मात्माजोबली ।
बबन्धसागरेसेतुंयथाचाप्यतथापिता ॥

savānaravaraśraśīmānviśvakarmātmājobalī |
babandhasāgaresetuṃyathācāpyatathāpitā ||

72 6.22.72

सनलेनकृतस्सेतुस्सागरेमकरालये ।
शुशुभेसुभगश्रशीमान् स्वातीपथइवाम्बरे ॥

sanalenakṛtassetussāgaremakarālaye |
śuśubhesubhagaśraśīmān svātīpathaivāmbare ||

73 6.22.73

ततोदेवस्सगन्धर्वास्सिद्दाश्चपरमर्षयः ।
आगम्यगगनेतस्थुर्द्रष्टुकामास्तदद्बुतम् ॥

tatodevassagandharvāssiddāścaparamarṣayaḥ |
āgamyagaganetasthurdraṣṭukāmāstadadbutam ||

74 6.22.74

दशयोजनविस्तीर्णंशतयोजनमायतम् ।
ददृशुर्देवगन्धर्वानलसेतुंसुदुष्करम् ॥

daśayojanavistīrṇaṃśatayojanamāyatam |
dadṛśurdevagandharvānalasetuṃsuduṣkaram ||

75-76 6.22.75-76

आप्लवन्तःप्लवन्तश्चगर्जन्तश्चप्लवङ्गमाः ।
तदच्नित्यमसह्यंचह्यद्भुतंरोमहर्षणम् ।
ददृशुस्सर्वभूतानिसागरेसेतुबन्धनम् ॥

āplavantaḥplavantaścagarjantaścaplavaṅgamāḥ |
tadacnityamasahyaṃcahyadbhutaṃromaharṣaṇam |
dadṛśussarvabhūtānisāgaresetubandhanam ||

77 6.22.77

तानिकोटिसहस्राणिवानराणांमहौजसाम् ।
बध्नन्तस्सागरेसेतुंजुग्मुःपारंमहोदधेः ॥

tānikoṭisahasrāṇivānarāṇāṃmahaujasām |
badhnantassāgaresetuṃjugmuḥpāraṃmahodadheḥ ||

78 6.22.78

विशालस्सुकृतश्रशीमान् सुभूमिस्सुसमाहितः ।
अशोभतमहान् सेतुस्सीमन्तइवसागरे ॥

viśālassukṛtaśraśīmān subhūmissusamāhitaḥ |
aśobhatamahān setussīmantaivasāgare ||

79 6.22.79

ततःपारेसमुद्रस्यगदापाणिर्विभीषणः ।
परेषामभिघातार्थमतिष्ठत्सचिवैस्सहा ॥

tataḥpāresamudrasyagadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ |
pareṣāmabhighātārthamatiṣṭhatsacivaissahā ||

80-81 6.22.80-81

सुग्रीवस्तुततःप्राहरामंसत्यपराक्रमम् ।
हनूमन्तंत्वमारोहअङ्गदंचापिलक्ष्मणः ।
अयंहिविपुलोवीरसागरोमकरालयः ।
वैहायपौयुवामेतौवानरौतारयिष्यतः ॥

sugrīvastutataḥprāharāmaṃsatyaparākramam |
hanūmantaṃtvamārohaaṅgadaṃcāpilakṣmaṇaḥ |
ayaṃhivipulovīrasāgaromakarālayaḥ |
vaihāyapauyuvāmetauvānarautārayiṣyataḥ ||

82 6.22.82

अग्रतस्तस्यसैन्यस्यश्रीमान्रामस्सलक्ष्मणः ।
जगामधन्वीधर्मात्मासुग्रीवेणसमन्वितः ॥

agratastasyasainyasyaśrīmānrāmassalakṣmaṇaḥ |
jagāmadhanvīdharmātmāsugrīveṇasamanvitaḥ ||

83 6.22.83

न्येमध्येनगच्छन्तिपार्श्वतोऽन्येप्लवङ्गमाः ।
सलिलंप्रपतन्तन्येमार्गमन्येनलेभिरे ।
केचिद्वैहायसगतास्सुपर्णाइवपुप्लुवुः ॥

nyemadhyenagacchantipārśvato'nyeplavaṅgamāḥ |
salilaṃprapatantanyemārgamanyenalebhire |
kecidvaihāyasagatāssuparṇāivapupluvuḥ ||

84 6.22.84

घोषेणमहतातस्यसिन्धोर्घोषंसमुच्छ्रितम् ।
भीमन्तर्दधेभीमातरन्तीहरिवाहिनी ॥

ghoṣeṇamahatātasyasindhorghoṣaṃsamucchritam |
bhīmantardadhebhīmātarantīharivāhinī ||

85 6.22.85

वानराणांहिसातीर्णावाहिनीनलसेतुना ।
तीरेनिविविशेराज्ञाबहुमूलफलोदके ॥

vānarāṇāṃhisātīrṇāvāhinīnalasetunā |
tīreniviviśerājñābahumūlaphalodake ||

86 6.22.86

तदद्बुतंराघवकर्मदुष्करंसमीक्ष्यदेवास्सहसिद्धचारणैः ।
उपेत्यरामसहसामहार्षिभिस्समभ्यषिञ्चन् सुशुभैर्जलैःपृथक् ।
. ॥

tadadbutaṃrāghavakarmaduṣkaraṃsamīkṣyadevāssahasiddhacāraṇaiḥ |
upetyarāmasahasāmahārṣibhissamabhyaṣiñcan suśubhairjalaiḥpṛthak |
. ||

87 6.22.87

जयस्वशत्रून्नरदे वःमेदिनींससागरांपालयशाश्वतीस्समाः ।
इतीवरामंनरदेवसत्कृ तंशुभैर्वचोभिर्विविधैरपूजयन् ॥

jayasvaśatrūnnarade vaḥmedinīṃsasāgarāṃpālayaśāśvatīssamāḥ |
itīvarāmaṃnaradevasatkṛ taṃśubhairvacobhirvividhairapūjayan ||

Next sarga · Yuddha Kanda 23Omens of WarOn Lanka's shore Rama points out omens that foretell great slaughter.

Characters in this sarga

All characters

Retold as a story