Rama Threatens the Ocean

ततस्सागरवेलायांदर्भानास्तीर्यराघवः ।
अञ्जलिंप्राङ्मुखःकृत्वाप्रतिशिश्येमहोदधेः ।
बाहुंभुजगभोगाभमुपधायारिसूदनः ॥

tatassāgaravelāyāṃdarbhānāstīryarāghavaḥ |
añjaliṃprāṅmukhaḥkṛtvāpratiśiśyemahodadheḥ |
bāhuṃbhujagabhogābhamupadhāyārisūdanaḥ ||

वरकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः ।
भुजैःपरमनारीणामभिमृष्टमनेकदा ॥

varakāñcanakeyūramuktāpravarabhūṣaṇaiḥ |
bhujaiḥparamanārīṇāmabhimṛṣṭamanekadā ||

चन्दनागुरुभिश्चैवपुरस्तादधिवासितम् ।
बालसूर्यप्रकाशैश्चन्दनैरुपशोभितम् ॥

candanāgurubhiścaivapurastādadhivāsitam |
bālasūryaprakāśaiścandanairupaśobhitam ||

शयनेचोत्तमाङ्गेनसीतायाश्शोभितंपुरा ।
तक्षकस्येवसम्भोगगङ्गाजलनिषेचितम् ॥

śayanecottamāṅgenasītāyāśśobhitaṃpurā |
takṣakasyevasambhogagaṅgājalaniṣecitam ||

संयुगेयुगसङ्काशंशत्रूणांशोकवर्धनम् ।
सुहृदानन्दनंदीर्घंसागरान्तव्यपाश्रयम् ॥

saṃyugeyugasaṅkāśaṃśatrūṇāṃśokavardhanam |
suhṛdānandanaṃdīrghaṃsāgarāntavyapāśrayam ||

असत्याचपुनस्सव्यंज्याघातविगतत्वचम् ।
दक्षिणोदक्षिणंबाहुंमहापरिघसन्निभम् ।
गोसहस्रप्रदारंमुपधायमहत्भुजम् ।
अद्यमेमरणंवादतरणंसागरस्यवा ।
तिरामोमतिंकृत्वामहाबाहुर्महोदधिम् ।
अधिशिश्येचविधिवत्प्रयतोनियतोमुनिः ॥

asatyācapunassavyaṃjyāghātavigatatvacam |
dakṣiṇodakṣiṇaṃbāhuṃmahāparighasannibham |
gosahasrapradāraṃmupadhāyamahatbhujam |
adyamemaraṇaṃvādataraṇaṃsāgarasyavā |
tirāmomatiṃkṛtvāmahābāhurmahodadhim |
adhiśiśyecavidhivatprayatoniyatomuniḥ ||

तस्यरामस्यसुप्तस्यकुशास्तीर्णेमहीतले ।
नियमादप्रमत्तस्यनिशास्तिस्रोऽतिचक्रमुः ॥

tasyarāmasyasuptasyakuśāstīrṇemahītale |
niyamādapramattasyaniśāstisro'ticakramuḥ ||

सत्रिरात्रोषितस्तत्रनयज्ञोधर्मवत्सलः ।
उपासततदारामस्सागरंसरितांपतिम् ॥

satrirātroṣitastatranayajñodharmavatsalaḥ |
upāsatatadārāmassāgaraṃsaritāṃpatim ||

नचदर्शयतेरूपंमन्दोरामस्यसागरः ।
प्रयतेनापिरामेणयथार्हमभिपूजितः ॥

nacadarśayaterūpaṃmandorāmasyasāgaraḥ |
prayatenāpirāmeṇayathārhamabhipūjitaḥ ||

समुद्रस्यततःक्रुद्धोरामोरक्तान्तलोचनः ।
समीपस्थमुवाचेदंलक्ष्मणंशुभलक्ष्मणम् ॥

samudrasyatataḥkruddhorāmoraktāntalocanaḥ |
samīpasthamuvācedaṃlakṣmaṇaṃśubhalakṣmaṇam ||

अवलेपस्समुद्रस्यनदर्शयतियत्स्वयम् ।
प्रशमश्चक्षमाचैवआर्जवंप्रियवादिता ।
असामर्थ्यंफल्नात्येतेनिर्गुणेषुसतांगुणाः ॥

avalepassamudrasyanadarśayatiyatsvayam |
praśamaścakṣamācaivaārjavaṃpriyavāditā |
asāmarthyaṃphalnātyetenirguṇeṣusatāṃguṇāḥ ||

आत्मप्रशंसिनंदृष्टंधृष्टंविपरिथावकम् ।
सर्वत्रोत्सृष्टदण्डंचलोकस्सत्कुरुतेनरम् ॥

ātmapraśaṃsinaṃdṛṣṭaṃdhṛṣṭaṃviparithāvakam |
sarvatrotsṛṣṭadaṇḍaṃcalokassatkurutenaram ||

नसाम्नाशक्यतेकीर्तिर्नसाम्नाशक्यतेयशः ।
प्राप्तुंलक्ष्मण लोकेऽस्मिन् ञ्जयोवारणमूर्धनि ॥

nasāmnāśakyatekīrtirnasāmnāśakyateyaśaḥ |
prāptuṃlakṣmaṇa loke'smin ñjayovāraṇamūrdhani ||

अद्यमद्बाणनिर्भग्नैर्मकरैर्मकरानिलयम् ।
निरुद्धतोयंसौमित्रेप्लवभदिःपश्यसर्वतः ॥

adyamadbāṇanirbhagnairmakarairmakarānilayam |
niruddhatoyaṃsaumitreplavabhadiḥpaśyasarvataḥ ||

महाभोगानिमत्स्यानांकरिणांचकराह ।
भोगिनांपश्यनागानांमयाछिन्नानिलक्ष्मण ॥

mahābhogānimatsyānāṃkariṇāṃcakarāha |
bhogināṃpaśyanāgānāṃmayāchinnānilakṣmaṇa ||

सशङ्खशुक्तिजालंसमीनमकरंतथा ।
अद्ययुद्धेनमहतासमुद्रंपरिशोषये ॥

saśaṅkhaśuktijālaṃsamīnamakaraṃtathā |
adyayuddhenamahatāsamudraṃpariśoṣaye ||

क्षमयाहिसमायुक्तंमामयंमकरालयः ।
असमर्थंविजानातिधिक् क्षमामीदृशेजने ॥

kṣamayāhisamāyuktaṃmāmayaṃmakarālayaḥ |
asamarthaṃvijānātidhik kṣamāmīdṛśejane ||

नदर्शयतिसाम्नामेसागरोरूपमात्मनः ।
चापमानयसौमित्रेशरांश्चाशीविषोपमान् ।
सागरंशोषयिष्यामिपद् भ्यांयान्तुप्लवङ्गमाः ॥

nadarśayatisāmnāmesāgarorūpamātmanaḥ |
cāpamānayasaumitreśarāṃścāśīviṣopamān |
sāgaraṃśoṣayiṣyāmipad bhyāṃyāntuplavaṅgamāḥ ||

अद्याक्षोभ्यमपिक्रुद्धःक्षोभयिष्यामिसागरम् ।
वेलासुकृतमर्यादंसहस्रोर्मिसमाकुलम् ।
निर्मर्यादंकरिष्यामिसायायिकैर्वरुणालयम् ।
महार्णवंक्षोभयिष्येमहादानवसङ्कुलम् ॥

adyākṣobhyamapikruddhaḥkṣobhayiṣyāmisāgaram |
velāsukṛtamaryādaṃsahasrormisamākulam |
nirmaryādaṃkariṣyāmisāyāyikairvaruṇālayam |
mahārṇavaṃkṣobhayiṣyemahādānavasaṅkulam ||

एवमुक्त्वाधनुष्पाणिःक्रोधविस्फारितेक्षणः ।
बभूवरामोदुर्धर्षोयुगान्तानगिरिवज्वलन् ॥

evamuktvādhanuṣpāṇiḥkrodhavisphāritekṣaṇaḥ |
babhūvarāmodurdharṣoyugāntānagirivajvalan ||

सम्पीड्यचधनुर्घोरंकम्पयित्वाशरैर्जगत् ।
मुमोचविशिखानुग्रान्वज्रानिवशतक्रतुः ॥

sampīḍyacadhanurghoraṃkampayitvāśarairjagat |
mumocaviśikhānugrānvajrānivaśatakratuḥ ||

तेज्वलन्तोमहावेगास्तेजसासायकोत्तमाः ।
प्रविशन्तिसमुद्रस्यसलिलंत्रस्तपन्नगम् ॥

tejvalantomahāvegāstejasāsāyakottamāḥ |
praviśantisamudrasyasalilaṃtrastapannagam ||

तोयवेगस्समुद्रस्यसनक्रमकरोमहान् ।
सम्बभूवमहाघोरस्समारुतरवस्तदा ॥

toyavegassamudrasyasanakramakaromahān |
sambabhūvamahāghorassamārutaravastadā ||

महोर्मिकुलाविततश्शङ्खजालसमावृतः ।
सधूमःपरिवृत्तोर्मिस्सहसासीन्महोदधिः ॥

mahormikulāvitataśśaṅkhajālasamāvṛtaḥ |
sadhūmaḥparivṛttormissahasāsīnmahodadhiḥ ||

व्यथिताःपन्नगाश्चासदनीप्तास्यादीप्तलोचनाः ।
दानवाश्चमहावीर्याःपाताळतलवासिनः ॥

vyathitāḥpannagāścāsadanīptāsyādīptalocanāḥ |
dānavāścamahāvīryāḥpātāḷatalavāsinaḥ ||

ऊर्मयस्सिन्धुराजस्यसनक्रमकरास्तथा ।
विन्द्यमन्दरसङ्काशास्समुत्पेतुस्सहस्रशः ॥

ūrmayassindhurājasyasanakramakarāstathā |
vindyamandarasaṅkāśāssamutpetussahasraśaḥ ||

आघूर्णिततरङ्गौघस्सम्भ्रान्तोरगराक्षसः ।
उद्वर्तितमहाग्राहस्संवृत्तस्सलिलाशयः ॥

āghūrṇitataraṅgaughassambhrāntoragarākṣasaḥ |
udvartitamahāgrāhassaṃvṛttassalilāśayaḥ ||

ततस्तुतंराघवमुग्रवेगंप्रकर्षमाणंधनुरप्रमेयम् ।
सौमित्रिरुत्पत्यसमुच्छवसन्तंमामेतिचोक्त्वादनुराललम्बे ॥

tatastutaṃrāghavamugravegaṃprakarṣamāṇaṃdhanuraprameyam |
saumitrirutpatyasamucchavasantaṃmāmeticoktvādanurālalambe ||