Mahodara's Scheme

तदुक्तमतिकायस्यबलिनोबाहुशालिनः ।
कुम्भकर्णस्यवचनंश्रुत्वोवाचमहोदरः ॥

taduktamatikāyasyabalinobāhuśālinaḥ |
kumbhakarṇasyavacanaṃśrutvovācamahodaraḥ ||

कुम्भकर्णकुलेजातोधृष्टःप्राकृतदर्शनः ।
अवलिप्तो न शक्नोषिकृत्यंसर्वत्रवेदितुम् ॥

kumbhakarṇakulejātodhṛṣṭaḥprākṛtadarśanaḥ |
avalipto na śaknoṣikṛtyaṃsarvatraveditum ||

स्थानंवृद्धिं च हानि च देशकालविभागवित् ।
आत्मनश्चपरेषां च बुध्यतेराक्षसर्षभः ॥

sthānaṃvṛddhiṃ ca hāni ca deśakālavibhāgavit |
ātmanaścapareṣāṃ ca budhyaterākṣasarṣabhaḥ ||

यत्तुशक्यंबलवताकर्तुंप्राकृतबुद्धिना ।
अनुपासितवृद्धेनकःकुर्यात्तादृशंनरः ॥

yattuśakyaṃbalavatākartuṃprākṛtabuddhinā |
anupāsitavṛddhenakaḥkuryāttādṛśaṃnaraḥ ||

यांस्तुधर्मार्थकामांस्त्वंब्रवीषिपृथगाश्रयान् ।
अवबोद्धुंस्वभावेतान्नहिलक्षणमस्तितान् ॥

yāṃstudharmārthakāmāṃstvaṃbravīṣipṛthagāśrayān |
avaboddhuṃsvabhāvetānnahilakṣaṇamastitān ||

कर्मचैवहिसर्वेषांकारणानांप्रयोजकम् ।
श्रेयःपापीयसांचात्रफलंभवतिकर्मणाम् ॥

karmacaivahisarveṣāṃkāraṇānāṃprayojakam |
śreyaḥpāpīyasāṃcātraphalaṃbhavatikarmaṇām ||

निश्श्रेयसफलावेवधर्मार्थावितरावपि ।
अधर्मानर्थयोःप्राप्तिःफलं च प्रत्यवायिकम् ॥

niśśreyasaphalāvevadharmārthāvitarāvapi |
adharmānarthayoḥprāptiḥphalaṃ ca pratyavāyikam ||

ऐहलौकिकपारक्यंकर्मपुम्भिर्निषेव्यते ।
कर्माण्यपितुकल्यानिलभतेकाममास्थितः ॥

aihalaukikapārakyaṃkarmapumbhirniṣevyate |
karmāṇyapitukalyānilabhatekāmamāsthitaḥ ||

तत्रक्लुप्तमिदंराज्ञाहृदिकार्यंमतं च नः ।
शत्रौहिसाहसंयत्स्यात्किमिवात्रापनीयते ॥

tatrakluptamidaṃrājñāhṛdikāryaṃmataṃ ca naḥ |
śatrauhisāhasaṃyatsyātkimivātrāpanīyate ||

एकस्यैवाभियानेतुहेतुर्यःकथितस्त्वया ।
तत्राप्यनुपपन्नंतेवक्ष्यामियदसाधु च ॥

ekasyaivābhiyānetuheturyaḥkathitastvayā |
tatrāpyanupapannaṃtevakṣyāmiyadasādhu ca ||

येनपूर्वंजनस्थानेबहवोऽतिबलाहताः ।
राक्षसाराघवंतंत्वंकथमेकोजयिष्यसि ॥

yenapūrvaṃjanasthānebahavo'tibalāhatāḥ |
rākṣasārāghavaṃtaṃtvaṃkathamekojayiṣyasi ||

येपुरानिर्जितास्तेनजनस्थानेमहौजसः ।
राक्षसांस्तान्पुरेसर्वान्भीतानद्यापिपश्यसि ॥

yepurānirjitāstenajanasthānemahaujasaḥ |
rākṣasāṃstānpuresarvānbhītānadyāpipaśyasi ||

तंसिंहमिवसङ्क्रुद्धंरामंदशरथात्मजम् ।
सर्पंसुप्तमिवबुद्ध्यप्रबोधयितुमिच्छसि ॥

taṃsiṃhamivasaṅkruddhaṃrāmaṃdaśarathātmajam |
sarpaṃsuptamivabuddhyaprabodhayitumicchasi ||

ज्वलन्तंतेजसानित्यंक्रोधेन च दुरासदम् ।
कस्तंमृत्युमिवासह्यमासादयितुमर्हति ॥

jvalantaṃtejasānityaṃkrodhena ca durāsadam |
kastaṃmṛtyumivāsahyamāsādayitumarhati ||

संशयस्थमिदंसर्वंशत्रोःप्रतिसमासने ।
एकस्यगमनंतत्र न हिमेरोचतेभृशम् ॥

saṃśayasthamidaṃsarvaṃśatroḥpratisamāsane |
ekasyagamanaṃtatra na himerocatebhṛśam ||

हीनार्थस्तुसमृद्धार्थंकोरिपुंप्राकृतंयथा ।
निश्चित्यजीवितत्यागेवशमानेतुमिच्छति ॥

hīnārthastusamṛddhārthaṃkoripuṃprākṛtaṃyathā |
niścityajīvitatyāgevaśamānetumicchati ||

यस्यनास्तिमनुष्येषुसदृशोराक्षसोत्तम ।
कथमाशंससेयोद्धुंतुल्येनेन्द्रविवस्वतोः ॥

yasyanāstimanuṣyeṣusadṛśorākṣasottama |
kathamāśaṃsaseyoddhuṃtulyenendravivasvatoḥ ||

एवमुक्त्वातुसम्रब्दःकुम्भकर्णंमहोदरः ।
उवाचरक्षसांमध्येरावणंलोकरावणम् ॥

evamuktvātusamrabdaḥkumbhakarṇaṃmahodaraḥ |
uvācarakṣasāṃmadhyerāvaṇaṃlokarāvaṇam ||

लब्ध्वापुनस्त्वंवैदेहींकिमर्थंसम्प्रजल्पसि ।
यदीच्छसितदासीतावशगातेभविष्यति ॥

labdhvāpunastvaṃvaidehīṃkimarthaṃsamprajalpasi |
yadīcchasitadāsītāvaśagātebhaviṣyati ||

दृष्टःकश्चदुपायोमेसीतोपस्थानकारकः ।
रुचितश्चेत्स्वयाबुध्याराक्षसेन्द्र तंशृणु ॥

dṛṣṭaḥkaścadupāyomesītopasthānakārakaḥ |
rucitaścetsvayābudhyārākṣasendra taṃśṛṇu ||

अहंद्विजिह्वस्सम्ह्रादीकुम्भकर्णोवितर्दनः ।
पञ्चरामवधायैतेनिर्यान्त्वित्यवघोषय ॥

ahaṃdvijihvassamhrādīkumbhakarṇovitardanaḥ |
pañcarāmavadhāyaiteniryāntvityavaghoṣaya ||

ततोगत्वावयंयुद्धंदास्यामस्तस्ययत्नतः ।
जेष्यामोयदितेशत्रून्नोपायैःकृत्यमस्तिनः ॥

tatogatvāvayaṃyuddhaṃdāsyāmastasyayatnataḥ |
jeṣyāmoyaditeśatrūnnopāyaiḥkṛtyamastinaḥ ||

अथजीवतिनश्शत्रुर्वयं च कृतसम्युगाः ।
ततस्तदभिपत्स्यामोमनसायत्समीक्षितम् ॥

athajīvatinaśśatrurvayaṃ ca kṛtasamyugāḥ |
tatastadabhipatsyāmomanasāyatsamīkṣitam ||

वयंयुद्धादिहेष्यामोरुधिरेणसमुक्षिताः ।
विदार्यस्वतनुंबाणैरामनामाङ्कितैश्शितैः ॥

vayaṃyuddhādiheṣyāmorudhireṇasamukṣitāḥ |
vidāryasvatanuṃbāṇairāmanāmāṅkitaiśśitaiḥ ||

भक्षितोराघवोऽस्माभिर्लक्ष्मणश्चेतिवादिनः ।
तवपादौग्रहीष्यामस्त्वंनःकामंप्रपूरय ॥

bhakṣitorāghavo'smābhirlakṣmaṇaścetivādinaḥ |
tavapādaugrahīṣyāmastvaṃnaḥkāmaṃprapūraya ||

ततोऽवघोषयपुरेगजस्कन्धेनपार्थिव ।
हतोरामस्सहभ्रात्राससैन्यइतिसर्वतः ॥

tato'vaghoṣayapuregajaskandhenapārthiva |
hatorāmassahabhrātrāsasainyaitisarvataḥ ||

प्रीतोनामततोभूत्वाभृत्यानांत्वमरिन्दम ।
भोगांश्चपरिवारांश्चकामांश्चवसुदापय ॥

prītonāmatatobhūtvābhṛtyānāṃtvamarindama |
bhogāṃścaparivārāṃścakāmāṃścavasudāpaya ||

ततोमाल्यानिवासांसिवीराणामनुलेपनम् ।
पेयं च बहुयोधेभ्यस्स्वयं च मुदितःपिब ॥

tatomālyānivāsāṃsivīrāṇāmanulepanam |
peyaṃ ca bahuyodhebhyassvayaṃ ca muditaḥpiba ||

ततोऽस्मिन् बहुलीभूतेकौलीनेसर्वतोगते ।
भक्षितस्ससुहृद्रामोराक्षसैरितिविश्रुते ।
प्रविश्याश्वास्यचापित्वंसीतांरहसिसान्त्वय ।
धनधान्यैश्चकामैश्चरत्नैश्चानांप्रलोभय ॥

tato'smin bahulībhūtekaulīnesarvatogate |
bhakṣitassasuhṛdrāmorākṣasairitiviśrute |
praviśyāśvāsyacāpitvaṃsītāṃrahasisāntvaya |
dhanadhānyaiścakāmaiścaratnaiścānāṃpralobhaya ||

अनयोपधयाराजन् भयशोकानुबन्धया ।
अकामात्वद्वशंसीतानष्टनाथाभविष्यति ॥

anayopadhayārājan bhayaśokānubandhayā |
akāmātvadvaśaṃsītānaṣṭanāthābhaviṣyati ||

ञ्जनीयम्हिभर्तारंविनष्टमवगम्यसा ।
नैराश्यात् स्त्रीलघुत्वाच्चत्वद्वशंप्रतिपत्स्यते ॥

ñjanīyamhibhartāraṃvinaṣṭamavagamyasā |
nairāśyāt strīlaghutvāccatvadvaśaṃpratipatsyate ||

सापुरासुखसम्वृद्धासुखार्हादुःखकर्शिता ।
त्वय्यधीनंसुखंज्ञात्वासर्वथोगमिष्यति ॥

sāpurāsukhasamvṛddhāsukhārhāduḥkhakarśitā |
tvayyadhīnaṃsukhaṃjñātvāsarvathogamiṣyati ||

एतत्सुनीतंममदर्शनेनरामंहिदृष्टवैभवेदनर्धः ।
इहैवतेसेत्स्यतिमोत्सुकोभूर्महानयुद्धेनसुखस्यलाभः ॥

etatsunītaṃmamadarśanenarāmaṃhidṛṣṭavaibhavedanardhaḥ |
ihaivatesetsyatimotsukobhūrmahānayuddhenasukhasyalābhaḥ ||

अदृष्टसैन्योह्यनवाप्तसंशयोरिपूनयुद्धेनजयन् जनाधिप ।
यशश्चपुण्यं च महन्महीपतेश्रशियं च कीर्तिं च चिरं ॥

adṛṣṭasainyohyanavāptasaṃśayoripūnayuddhenajayan janādhipa |
yaśaścapuṇyaṃ ca mahanmahīpateśraśiyaṃ ca kīrtiṃ ca ciraṃ ||