Sita Enters the Fire

एवमुक्तातुवैदेहिपरुषंरोमहर्षणम् ।
राघवेणसरोषेणश्रुत्वाप्रव्यथिताऽभवत् ॥

evamuktātuvaidehiparuṣaṃromaharṣaṇam |
rāghaveṇasaroṣeṇaśrutvāpravyathitā'bhavat ||

सातदश्रुतपूर्वंहिजनेमहतिमैथिली ।
श्रुत्वाभर्तृर्वचोरूक्षंलज्जयावनताभवत् ॥

sātadaśrutapūrvaṃhijanemahatimaithilī |
śrutvābhartṛrvacorūkṣaṃlajjayāvanatābhavat ||

प्रविशन्तीवगात्राणिस्वानिसाजनकात्मजा ।
वाक्षरैस्स्सैःसशल्येवभृशमाश्रूण्यवर्तयत् ॥

praviśantīvagātrāṇisvānisājanakātmajā |
vākṣaraisssaiḥsaśalyevabhṛśamāśrūṇyavartayat ||

ततोबाष्पपरिक्लिन्नंप्रमार्जन्तीस्वमाननम् ।
शनैर्गद्गदयावाचाभर्तारमिदमब्रवीत् ॥

tatobāṣpapariklinnaṃpramārjantīsvamānanam |
śanairgadgadayāvācābhartāramidamabravīt ||

किंमामसदृशंवाक्यमीदृशंश्रोत्रदारुणम् ।
रूक्षंश्रावयसेवीर प्राकृतःप्राकृतमिव ॥

kiṃmāmasadṛśaṃvākyamīdṛśaṃśrotradāruṇam |
rūkṣaṃśrāvayasevīra prākṛtaḥprākṛtamiva ||

न तथास्मिमहाबाहो यथामामवगच्छसि ।
प्रत्ययंगच्छमेस्वेनचारित्रेणैवतेशपे ॥

na tathāsmimahābāho yathāmāmavagacchasi |
pratyayaṃgacchamesvenacāritreṇaivateśape ||

पृथकस्त्रीणांप्रचारेणजातिंत्वंपरिशङ्कसे ।
परित्यजैनांशङ्कांतुयदितेऽहंपरीक्षिता ॥

pṛthakastrīṇāṃpracāreṇajātiṃtvaṃpariśaṅkase |
parityajaināṃśaṅkāṃtuyadite'haṃparīkṣitā ||

यदहंगात्रसम्पर्शंगतास्मिविशवाप्रभो ।
कामकारो न मेतत्रदैवंतत्रापराध्यति ॥

yadahaṃgātrasamparśaṃgatāsmiviśavāprabho |
kāmakāro na metatradaivaṃtatrāparādhyati ||

मदधीनंतुयत्तन्मेहृदयंत्वयिवर्तते ।
पराधीनेषुगात्रेषुकिंकरिष्याम्यनीश्वरी ॥

madadhīnaṃtuyattanmehṛdayaṃtvayivartate |
parādhīneṣugātreṣukiṃkariṣyāmyanīśvarī ||

सहसम्वृद्धभावेनसंसर्गेण च मानद ।
यदितेऽहं न विज्ञाताहतातेनास्मिशाश्वतम् ॥

sahasamvṛddhabhāvenasaṃsargeṇa ca mānada |
yadite'haṃ na vijñātāhatātenāsmiśāśvatam ||

प्रेषितस्तेमहावीरोहनुमानवलोककः ।
लङ्कास्थाहंत्वयाराजन्किंतदा न विसर्जिता ॥

preṣitastemahāvīrohanumānavalokakaḥ |
laṅkāsthāhaṃtvayārājankiṃtadā na visarjitā ||

प्रत्यक्षंवानरस्यास्यतद्वाक्यसमनन्तरम् ।
त्वयासन्त्यक्तयावीरत्यक्तंस्याजजीवितंमया ॥

pratyakṣaṃvānarasyāsyatadvākyasamanantaram |
tvayāsantyaktayāvīratyaktaṃsyājajīvitaṃmayā ||

न वृथातेश्रमोऽयंस्यात्संशयेन्यस्यजीवितम् ।
सुहृज्जनपरिक्लेशो न चायंविपुलस्तव ॥

na vṛthāteśramo'yaṃsyātsaṃśayenyasyajīvitam |
suhṛjjanaparikleśo na cāyaṃvipulastava ||

त्वयातुनृपशार्दूलदोषमेवानुवर्तता ।
लघुनेवमनुष्येणस्त्रीत्वमेवपुरस्कृतम् ॥

tvayātunṛpaśārdūladoṣamevānuvartatā |
laghunevamanuṣyeṇastrītvamevapuraskṛtam ||

अपदेशेनजनकादुत्पततिर्वसुथातलात् ।
ममवृत्तं च वृत्तज्ञबहुते न पुरस्कृतम् ॥

apadeśenajanakādutpatatirvasuthātalāt |
mamavṛttaṃ ca vṛttajñabahute na puraskṛtam ||

न प्रमाणीकृतंपाणिर्भाल्येममनिपीडितः ।
ममभक्तिश्चशीलं च सर्वंतेपृष्ठतःकृतम् ॥

na pramāṇīkṛtaṃpāṇirbhālyemamanipīḍitaḥ |
mamabhaktiścaśīlaṃ ca sarvaṃtepṛṣṭhataḥkṛtam ||

इतिब्रुवन्तीरुदतीबाष्पगद्गगभाषिणी ।
उवाचलक्ष्मणंसीतादीनंध्यानपरायणम् ॥

itibruvantīrudatībāṣpagadgagabhāṣiṇī |
uvācalakṣmaṇaṃsītādīnaṃdhyānaparāyaṇam ||

चितांमेकुरुसौमित्रेव्यवनस्यास्यभेषजम् ।
मिध्यापवादोपहतानाहंजीवितुमुत्सहे ॥

citāṃmekurusaumitrevyavanasyāsyabheṣajam |
midhyāpavādopahatānāhaṃjīvitumutsahe ||

अप्रीतेनगुणैर्भर्त्रात्यक्तायाजनसंसदि ।
याक्षमामेगतिर्गन्तुंप्रवेक्ष्येहव्यवाहनम् ॥

aprītenaguṇairbhartrātyaktāyājanasaṃsadi |
yākṣamāmegatirgantuṃpravekṣyehavyavāhanam ||

एवमुक्तस्तुवैदेह्यालक्ष्मणःपरवीरहा ।
अमर्षवशमापन्नोराघवंसमुदैक्षत ॥

evamuktastuvaidehyālakṣmaṇaḥparavīrahā |
amarṣavaśamāpannorāghavaṃsamudaikṣata ||

स विज्ञायततश्छन्दंरामस्याकारसूचितम् ।
चितांचकारसौमित्रिर्मतेरामस्यवीर्यवान् ॥

sa vijñāyatataśchandaṃrāmasyākārasūcitam |
citāṃcakārasaumitrirmaterāmasyavīryavān ||

नहिरामंतदाकश्चित्कालान्तकयमोपमम् ।
अनुनेतुमथोवक्तुंद्रष्टुंवाप्यशकत्सुहृत् ॥

nahirāmaṃtadākaścitkālāntakayamopamam |
anunetumathovaktuṃdraṣṭuṃvāpyaśakatsuhṛt ||

अधोमुखंस्थितंरामंततःकृत्वाप्रदक्षिणम् ।
उपावर्ततवैदेहीदीप्यमानंहुताशनम् ॥

adhomukhaṃsthitaṃrāmaṃtataḥkṛtvāpradakṣiṇam |
upāvartatavaidehīdīpyamānaṃhutāśanam ||

प्रणम्यदैवतेभ्यश्चब्राह्मणेभ्यश्चमैथिली ।
बद्धाञ्जलिपुटाचेदमुवाचानगिसमीपतः ॥

praṇamyadaivatebhyaścabrāhmaṇebhyaścamaithilī |
baddhāñjalipuṭācedamuvācānagisamīpataḥ ||

यथामेहृदयंनित्यंनापसर्पतिराघवात् ।
तथालोकस्यसाक्षीमांसर्वतःपातुपावकः ॥

yathāmehṛdayaṃnityaṃnāpasarpatirāghavāt |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ ||

यथामांशुद्धचरितांदुष्टांजानातिराघवः ।
तथालोकस्यसाक्षीमांसर्वतःपातुपावकः ॥

yathāmāṃśuddhacaritāṃduṣṭāṃjānātirāghavaḥ |
tathālokasyasākṣīmāṃsarvataḥpātupāvakaḥ ||

कर्मणामनसावाचायथानातिचराम्यहम् ।
राघवंसर्वधर्मज्ञंतथामांपातुपावकः ॥

karmaṇāmanasāvācāyathānāticarāmyaham |
rāghavaṃsarvadharmajñaṃtathāmāṃpātupāvakaḥ ||

आदित्योभगवान्वायुर्धिशश्चन्द्रस्तथैव च ।
अहश्चापितथासन्ध्येरात्रिश्चपृथिवीतथआ ।
यथान्येऽपिविजानन्तितथाचारित्रसंयुताम् ॥

ādityobhagavānvāyurdhiśaścandrastathaiva ca |
ahaścāpitathāsandhyerātriścapṛthivītathaā |
yathānye'pivijānantitathācāritrasaṃyutām ||

एवमुक्त्वातुवैदेहीपरिक्रम्यहुताशनम् ।
विवेशज्वलनंदीप्तंनिःशङ्केनान्तरात्मना ॥

evamuktvātuvaidehīparikramyahutāśanam |
viveśajvalanaṃdīptaṃniḥśaṅkenāntarātmanā ||

नश्चसुमहांस्तत्रबालवृद्धसमाकुलः ।
ददर्शमैथिलींदीप्तांप्रविशन्तींहुताशनम् ॥

naścasumahāṃstatrabālavṛddhasamākulaḥ |
dadarśamaithilīṃdīptāṃpraviśantīṃhutāśanam ||

सातप्तनवहेमाभातप्तकाञ्चनभूषणा ।
पपातज्वलनंदीप्तंसर्वलोकस्यसन्निधौ ॥

sātaptanavahemābhātaptakāñcanabhūṣaṇā |
papātajvalanaṃdīptaṃsarvalokasyasannidhau ||

ददृशुस्तांविशालाक्षींपतन्तींहव्यवाहनम् ।
सीतांसर्वाणिरूपाणिरुक्मवेदिनिभांतदा ॥

dadṛśustāṃviśālākṣīṃpatantīṃhavyavāhanam |
sītāṃsarvāṇirūpāṇirukmavedinibhāṃtadā ||

ददृशुस्तांमहाभागांप्रविशन्तींहुताशनम् ।
सीतांकृत्स्नास्त्रयोलोकाःपुण्यामाज्याहुतीमिव ॥

dadṛśustāṃmahābhāgāṃpraviśantīṃhutāśanam |
sītāṃkṛtsnāstrayolokāḥpuṇyāmājyāhutīmiva ||

प्रचुक्रुशुःस्त्रियःसर्वास्तांदृष्टवाहव्यवाहवे ।
पतन्तींसंस्कृतांमन्रन्स्सैर्वसोर्दारामिवाध्वरे ॥

pracukruśuḥstriyaḥsarvāstāṃdṛṣṭavāhavyavāhave |
patantīṃsaṃskṛtāṃmanranssairvasordārāmivādhvare ||

ददृशुस्तांत्रयोलोकादेवगन्धर्वदानवाः ।
शस्तांपतन्तींनिरयेत्रिविवाद्धेवतामिव ॥

dadṛśustāṃtrayolokādevagandharvadānavāḥ |
śastāṃpatantīṃnirayetrivivāddhevatāmiva ||