Lakshmana Faces Indrajit

विभीषणवच्श्रुत्वारावणिःक्रोधमूर्छितः ।
अब्रवीत्परुषंवाक्यंवेगेनाभ्युत्पपात च ॥

vibhīṣaṇavacśrutvārāvaṇiḥkrodhamūrchitaḥ |
abravītparuṣaṃvākyaṃvegenābhyutpapāta ca ||

उद्यतायुधनिस्त्रिंशोरथेसुसमलङ्कृते ।
कालाश्वयुक्तेमहतिस्थितःकालान्तकोपमः ।
महाप्रमाणमुद्यम्यविपुलंवेगवद्धृढम् ।
धनुर्बीमंपरामृश्यशरांश्चामित्रनाशनान् ॥

udyatāyudhanistriṃśorathesusamalaṅkṛte |
kālāśvayuktemahatisthitaḥkālāntakopamaḥ |
mahāpramāṇamudyamyavipulaṃvegavaddhṛḍham |
dhanurbīmaṃparāmṛśyaśarāṃścāmitranāśanān ||

तंददर्शमहेष्वासोरथस्थस्समलङ्कृतः ।
अलङ्कृतममित्रघ्नोराघवस्यानुजंबली ॥

taṃdadarśamaheṣvāsorathasthassamalaṅkṛtaḥ |
alaṅkṛtamamitraghnorāghavasyānujaṃbalī ||

हनुमत्पृष्ठरूढमुदस्थरविप्रभम् ।
उवाचैनंसमारब्धः सौमित्रिंसविभीषणम् ।
तांश्चवानरशार्दूलान् पश्यध्वंमेपराक्रमम् ॥

hanumatpṛṣṭharūḍhamudastharaviprabham |
uvācainaṃsamārabdhaḥ saumitriṃsavibhīṣaṇam |
tāṃścavānaraśārdūlān paśyadhvaṃmeparākramam ||

अद्यमत्कार्मुकोत्सृष्टंशरवर्षंदुरासदम् ।
मुक्तंवर्षमिवाकाशेवारयिष्यथसंयुगे ॥

adyamatkārmukotsṛṣṭaṃśaravarṣaṃdurāsadam |
muktaṃvarṣamivākāśevārayiṣyathasaṃyuge ||

अद्यवोमामकाबाणामहाकार्मुनिस्सृताः ।
विधमिष्यन्तिगात्राणितूलराशिमिवानलः ॥

adyavomāmakābāṇāmahākārmunissṛtāḥ |
vidhamiṣyantigātrāṇitūlarāśimivānalaḥ ||

तीक्षणसायकनिर्भन्नान्शूलशक्त्यृष्टितोमरैः ।
अद्यवोगमयिष्यामिसर्वानेनयमक्षयम् ॥

tīkṣaṇasāyakanirbhannānśūlaśaktyṛṣṭitomaraiḥ |
adyavogamayiṣyāmisarvānenayamakṣayam ||

क्षिपतश्शरवर्षाणिक्षिप्रहस्तस्यसम्युगे ।
जीमूतस्येननदतःकःस्थास्यतिममाग्रतः ॥

kṣipataśśaravarṣāṇikṣiprahastasyasamyuge |
jīmūtasyenanadataḥkaḥsthāsyatimamāgrataḥ ||

रात्रियुद्धेमयापूर्वंवज्राशनिसमैःशरैः ।
शायितौस्थोमयाभूमौविसंज्ञौसपुरस्सरौ ॥

rātriyuddhemayāpūrvaṃvajrāśanisamaiḥśaraiḥ |
śāyitausthomayābhūmauvisaṃjñausapurassarau ||

स्मृतिर्नतेऽस्तिवामन्येव्यक्तंवायमसादनम् ।
आशीविषमिवक्रुद्धंयन्मांयोद्धुव्यवत्थितः ॥

smṛtirnate'stivāmanyevyaktaṃvāyamasādanam |
āśīviṣamivakruddhaṃyanmāṃyoddhuvyavatthitaḥ ||

तच्छ्रुत्वाराक्षसेन्द्रस्यगर्जितंलक्ष्मणस्तदा ।
अभीतवदनःक्रुद्धोरावणिंवाक्यमब्रवीत् ॥

tacchrutvārākṣasendrasyagarjitaṃlakṣmaṇastadā |
abhītavadanaḥkruddhorāvaṇiṃvākyamabravīt ||

उक्तश्चदुर्गमःपारःकार्याणांराक्षसत्वया ।
कार्याणांकर्मणांपारंयोगच्छति स बुद्धिमान् ॥

uktaścadurgamaḥpāraḥkāryāṇāṃrākṣasatvayā |
kāryāṇāṃkarmaṇāṃpāraṃyogacchati sa buddhimān ||

सत्वमर्थस्यहीनार्थोदुरवासस्यकेनचित् ।
वाचाव्याहृत्यजानीषेकृतार्थोऽस्मीतिदुर्मते ॥

satvamarthasyahīnārthoduravāsasyakenacit |
vācāvyāhṛtyajānīṣekṛtārtho'smītidurmate ||

अन्तर्धानगतेनाजौयस्त्वयाचरितस्तदा ।
तस्कराचरितोमार्गःनैषवीरनिषेवितः ॥

antardhānagatenājauyastvayācaritastadā |
taskarācaritomārgaḥnaiṣavīraniṣevitaḥ ||

यथाबाणपथंप्राप्यस्थितोऽहंतवराक्षस ।
दर्शयस्वाद्यतत्तेजोवाचात्वंकिंविकत्थसे ॥

yathābāṇapathaṃprāpyasthito'haṃtavarākṣasa |
darśayasvādyatattejovācātvaṃkiṃvikatthase ||

एवमुक्तोधनुर्भीमंपरामृश्यमहाबलः ।
ससर्जनिशितान्बाणानिंद्रजित्समितिञ्जयः ॥

evamuktodhanurbhīmaṃparāmṛśyamahābalaḥ |
sasarjaniśitānbāṇāniṃdrajitsamitiñjayaḥ ||

तेनिसृष्टामहावेगाःशराःसर्पविषोपमाः ।
सम्प्राप्यलक्ष्मणंपेतुःश्वसन्तइवपन्नगाः ॥

tenisṛṣṭāmahāvegāḥśarāḥsarpaviṣopamāḥ |
samprāpyalakṣmaṇaṃpetuḥśvasantaivapannagāḥ ||

रैरतिमहावेगैर्वेगवान्रावणात्मजः ।
सौमित्रिमिन्द्रजिद्युद्धेविव्याधशुभलक्षणम् ॥

rairatimahāvegairvegavānrāvaṇātmajaḥ |
saumitrimindrajidyuddhevivyādhaśubhalakṣaṇam ||

सशरैरतिविद्धाङ्गोरुधिरेणसमुक्षितः ।
शुशुभेलक्ष्मणःश्रीमान्विधूमइवपावकः ॥

saśarairatividdhāṅgorudhireṇasamukṣitaḥ |
śuśubhelakṣmaṇaḥśrīmānvidhūmaivapāvakaḥ ||

इन्द्रजित्त्वात्मनःकर्मप्रसमीक्ष्याधिगम्य च ।
विनद्यसुमहानादमिदंवचनमब्रवीत् ॥

indrajittvātmanaḥkarmaprasamīkṣyādhigamya ca |
vinadyasumahānādamidaṃvacanamabravīt ||

पत्रिणःशितधारास्तेकरामत्कार्मुकच्युताः ।
आदास्यन्तेऽद्यसौमित्रेजीवितंजीवितान्तकाः ॥

patriṇaḥśitadhārāstekarāmatkārmukacyutāḥ |
ādāsyante'dyasaumitrejīvitaṃjīvitāntakāḥ ||

अद्यगोमायुसङ्घाश्चश्येनसङ्घाश्चलक्ष्मण ।
गृध्राश्चनिपतन्तुत्वांगतासुंनिहतंमया ॥

adyagomāyusaṅghāścaśyenasaṅghāścalakṣmaṇa |
gṛdhrāścanipatantutvāṃgatāsuṃnihataṃmayā ||

क्षत्रबन्धुंसदानार्यंरामःपरमदुर्मतिः ।
भक्तम्भ्रातरमद्यैवत्वांद्रक्ष्यतिहतंमया ॥

kṣatrabandhuṃsadānāryaṃrāmaḥparamadurmatiḥ |
bhaktambhrātaramadyaivatvāṃdrakṣyatihataṃmayā ||

विशस्तकवचंभूमौव्यपविद्धशराससनम् ।
हृतोत्तमाङ्गंसौमित्रत्वामद्यनिहतंमया ॥

viśastakavacaṃbhūmauvyapaviddhaśarāsasanam |
hṛtottamāṅgaṃsaumitratvāmadyanihataṃmayā ||

इतिब्रुवाणंसङ्कृद्धः परुषंरावणात्मजम् ।
हेतुमद्वाक्यमत्यर्थंलक्ष्मणःप्रत्युवाच ह ॥

itibruvāṇaṃsaṅkṛddhaḥ paruṣaṃrāvaṇātmajam |
hetumadvākyamatyarthaṃlakṣmaṇaḥpratyuvāca ha ||

वाग्बलंत्यजदुर्बुद्धेक्रूरकर्मासिराक्षस ।
अथकस्माद्वदस्येतत्सम्पादयसुकर्मणा ॥

vāgbalaṃtyajadurbuddhekrūrakarmāsirākṣasa |
athakasmādvadasyetatsampādayasukarmaṇā ||

कृत्वाकत्थसेकर्मकिमर्थमिहराक्षस ।
कुरुतत्कर्मयेनाहंश्रद्धध्यांतवकत्थनम् ॥

kṛtvākatthasekarmakimarthamiharākṣasa |
kurutatkarmayenāhaṃśraddhadhyāṃtavakatthanam ||

अनुक्त्वापरुषंवाक्यंकिञ्चिदप्यनवक्षिपन् ।
अविकत्थन्वधिष्यामित्वांपश्यपुरुषाधम ॥

anuktvāparuṣaṃvākyaṃkiñcidapyanavakṣipan |
avikatthanvadhiṣyāmitvāṃpaśyapuruṣādhama ||

इत्युक्त्वापञ्चनाराचानाकर्णापूरितान् शितान् ।
निजघानमहावेगाल्लक्ष्मणोराक्षसोरसि ॥

ityuktvāpañcanārācānākarṇāpūritān śitān |
nijaghānamahāvegāllakṣmaṇorākṣasorasi ||

सुपत्रवाजिताबाणाज्वलिताइवपन्नगाः ।
नैरृतोरस्यभासन्तसवितूरश्मयोयथा ॥

supatravājitābāṇājvalitāivapannagāḥ |
nairṛtorasyabhāsantasavitūraśmayoyathā ||

सःशरैराहतस्तेनसरोषोरावणात्मजः ।
सुप्रयुक्तैस्त्रिभिर्भाणैःप्रतिविव्याधलक्ष्मणम् ॥

saḥśarairāhatastenasaroṣorāvaṇātmajaḥ |
suprayuktaistribhirbhāṇaiḥprativivyādhalakṣmaṇam ||

सःबभूवमहाभीमोनरराक्षससिंहयोः ।
विमर्दस्तुमुलोयुद्धेपरस्परजयैषिणोः ॥

saḥbabhūvamahābhīmonararākṣasasiṃhayoḥ |
vimardastumuloyuddheparasparajayaiṣiṇoḥ ||

उभौहिबलसम्पन्नावुभौविक्रमशालिनौ ।
उभौपरमदुर्ज्ञेयावतुल्यबलतेजसौ ॥

ubhauhibalasampannāvubhauvikramaśālinau |
ubhauparamadurjñeyāvatulyabalatejasau ||

युयुधातेतदावीरौग्रहाविवनभोगतौ ।
बलवृत्राविवाभीतौयुधितौदुष्प्रधर्षणौ ॥

yuyudhātetadāvīraugrahāvivanabhogatau |
balavṛtrāvivābhītauyudhitauduṣpradharṣaṇau ||

युयुधातेमहात्मानौतदाकेसरिणाविव ।
बहूनवसृजन्तौहिमार्गणौघानवस्थितौ ।
नरराक्षससिम्होतौप्रहृष्टावभ्ययुध्यताम् ॥

yuyudhātemahātmānautadākesariṇāviva |
bahūnavasṛjantauhimārgaṇaughānavasthitau |
nararākṣasasimhotauprahṛṣṭāvabhyayudhyatām ||