A Hail of Arrows

ततश्शरान् दाशरथिस्सन्धायामित्रकर्शणः ।
ससर्जराक्षसेन्द्रायकृद्धस्सर्पइवश्वसन् ॥

tataśśarān dāśarathissandhāyāmitrakarśaṇaḥ |
sasarjarākṣasendrāyakṛddhassarpaivaśvasan ||

तस्यज्यातलनिर्घोषं स श्रुत्वाराक्षसाधिपः ।
विवर्णवदनोभूत्वालक्ष्मणंसमुदैक्षत ॥

tasyajyātalanirghoṣaṃ sa śrutvārākṣasādhipaḥ |
vivarṇavadanobhūtvālakṣmaṇaṃsamudaikṣata ||

विषण्णवदनंदृष्टवाराक्षसंरावणात्मजे ।
सौमित्रिंयुद्धसंयुक्तंप्रत्युवाचविभीषणः ॥

viṣaṇṇavadanaṃdṛṣṭavārākṣasaṃrāvaṇātmaje |
saumitriṃyuddhasaṃyuktaṃpratyuvācavibhīṣaṇaḥ ||

निमित्तान्युपपश्यामियान्यस्मिन् रावणात्मजे ।
त्वरतेनमहाबाहोभग्नएष न संशयः ॥

nimittānyupapaśyāmiyānyasmin rāvaṇātmaje |
tvaratenamahābāhobhagnaeṣa na saṃśayaḥ ||

ततस्सन्धायसौमित्रिश्शरानग्निशिखोपमान् ।
मुमोचनिशितांस्तस्मिन् सर्पानिवमहाविषान् ॥

tatassandhāyasaumitriśśarānagniśikhopamān |
mumocaniśitāṃstasmin sarpānivamahāviṣān ||

शक्राशनिसमस्पर्शैर्लक्ष्मणेनाहतश्शरैः ।
मुहूर्तमभवन्मूक्षःसर्वसंक्षुभितेन्द्रियः ॥

śakrāśanisamasparśairlakṣmaṇenāhataśśaraiḥ |
muhūrtamabhavanmūkṣaḥsarvasaṃkṣubhitendriyaḥ ||

उपलभ्यमुहूर्तेनसंज्ञांप्रत्यागतेन्द्रियः ।
ददर्शावस्थितंवीरंवीरोदशरथात्मजम् ॥

upalabhyamuhūrtenasaṃjñāṃpratyāgatendriyaḥ |
dadarśāvasthitaṃvīraṃvīrodaśarathātmajam ||

सोऽभिचक्रामसौमित्रिंरोषात्संरक्तलोचनः ।
अब्रवीच्चैनमासाद्यपुनस्सपरुषंवचः ॥

so'bhicakrāmasaumitriṃroṣātsaṃraktalocanaḥ |
abravīccainamāsādyapunassaparuṣaṃvacaḥ ||

किं न स्मरसितद्युद्धेप्रथमेमत्पराक्रमम् ।
निबद्धस्त्वंसहभ्रात्रायदाभुविविचेष्टसे ॥

kiṃ na smarasitadyuddheprathamematparākramam |
nibaddhastvaṃsahabhrātrāyadābhuviviceṣṭase ||

युवांखलुमहायुद्धेशक्रानिसमैश्शरैः ।
शायितौप्रथमंभूमौविसंज्ञौसपुरस्सरौ ॥

yuvāṃkhalumahāyuddheśakrānisamaiśśaraiḥ |
śāyitauprathamaṃbhūmauvisaṃjñausapurassarau ||

स्मृतिर्वानास्तितेमन्येव्यक्तंवायमसादनम् ।
गन्तुमिच्छसियस्मात्त्वमंधर्षयितुमिच्छसि ॥

smṛtirvānāstitemanyevyaktaṃvāyamasādanam |
gantumicchasiyasmāttvamaṃdharṣayitumicchasi ||

यदितेप्रथमेयुद्धे न दृष्टोमत्पराक्रमः ।
अद्यतेदर्शयिष्यामितिष्ठेदानींव्यवस्थितः ॥

yaditeprathameyuddhe na dṛṣṭomatparākramaḥ |
adyatedarśayiṣyāmitiṣṭhedānīṃvyavasthitaḥ ||

इत्युक्त्वासप्तभिर्भाणैरभिविव्याथलक्ष्मणम् ।
दशभिस्तुहनूमन्तंतीक्ष्णधाश्शरोत्तमैः ॥

ityuktvāsaptabhirbhāṇairabhivivyāthalakṣmaṇam |
daśabhistuhanūmantaṃtīkṣṇadhāśśarottamaiḥ ||

ततःशरशतेनैवसुप्रयुक्तेनवीर्यवान् ।
क्रोथाव्दिगुणसम्रब्धोनिर्बिभेदविभीषणम् ॥

tataḥśaraśatenaivasuprayuktenavīryavān |
krothāvdiguṇasamrabdhonirbibhedavibhīṣaṇam ||

तद्दष्टवेन्द्रजिताकर्मकृतंरामानुजस्तदा ।
अचिन्तयित्वाप्रहसन्नैतत्किञ्चिदितिब्रुवन् ।
मुमोच च शरान् घोरान् सम्गृह्यनरपुङ्गवः ।
अभीतवदनःक्रुद्धोरावणिंलक्ष्मणोयुधि ॥

taddaṣṭavendrajitākarmakṛtaṃrāmānujastadā |
acintayitvāprahasannaitatkiñciditibruvan |
mumoca ca śarān ghorān samgṛhyanarapuṅgavaḥ |
abhītavadanaḥkruddhorāvaṇiṃlakṣmaṇoyudhi ||

नैवंरणगताःशूराःप्रहरन्तिनिशाचर ।
लघवश्चाल्पवीर्याश्चशरासुखास्तवहीमे ॥

naivaṃraṇagatāḥśūrāḥpraharantiniśācara |
laghavaścālpavīryāścaśarāsukhāstavahīme ||

नैवंशूरास्तुयुध्यन्तेसमरेजयकाङ्क्षिणः ।
इत्येवंतंब्रुवाणस्तुधन्वीशरैरभिववर्ष ह ॥

naivaṃśūrāstuyudhyantesamarejayakāṅkṣiṇaḥ |
ityevaṃtaṃbruvāṇastudhanvīśarairabhivavarṣa ha ||

स्यबाणैस्सुविध्वस्तंकवचंकाञ्चनंमहत् ।
व्यशीर्यतरथोपस्थेताराजालमिव्बारात् ॥

syabāṇaissuvidhvastaṃkavacaṃkāñcanaṃmahat |
vyaśīryatarathopasthetārājālamivbārāt ||

विधूतवर्मानाराचैर्भभूव स कृतव्रणः ।
इन्द्रजित्समरेवीरःप्रत्यूषेभानुमानिव ॥

vidhūtavarmānārācairbhabhūva sa kṛtavraṇaḥ |
indrajitsamarevīraḥpratyūṣebhānumāniva ||

ततःशरसहस्रेणसङ्क्रुद्धोरावणात्मजः ।
बिभेदसमरेवीरोलक्ष्मणंभीमविक्रमः ॥

tataḥśarasahasreṇasaṅkruddhorāvaṇātmajaḥ |
bibhedasamarevīrolakṣmaṇaṃbhīmavikramaḥ ||

व्यशीर्यतमहद्धिव्यंकवचंलक्ष्मणस्य च ।
कृतप्रतिकृतान्योन्यंबभूवतुरभिद्रुतौ ॥

vyaśīryatamahaddhivyaṃkavacaṃlakṣmaṇasya ca |
kṛtapratikṛtānyonyaṃbabhūvaturabhidrutau ||

अभीक्ष्णंनिश्श्वसन्तौतौयुध्येतांतुमुलंयुधि ।
शरसङ्कृत्तसर्वाङ्गौसर्वतोरुधिरोक्षितौ ॥

abhīkṣṇaṃniśśvasantautauyudhyetāṃtumulaṃyudhi |
śarasaṅkṛttasarvāṅgausarvatorudhirokṣitau ||

सुदीर्घकालंतौवीरावन्योन्यनिशितैःशरैः ।
ततक्षतुर्महात्मानौरणकर्मविहारदौ ॥

sudīrghakālaṃtauvīrāvanyonyaniśitaiḥśaraiḥ |
tatakṣaturmahātmānauraṇakarmavihāradau ||

बभूवतुश्चात्मजयेयत्तौभीमपराक्रमौ ।
तौशरौघैस्तदाकीर्णौनिकृत्तकवचध्वजौ ।
सृजन्तौरुधिरंचोष्णंजलंप्रस्रवणाविव ॥

babhūvatuścātmajayeyattaubhīmaparākramau |
tauśaraughaistadākīrṇaunikṛttakavacadhvajau |
sṛjantaurudhiraṃcoṣṇaṃjalaṃprasravaṇāviva ||

शरवर्षंततोघोरंमुञ्चतोर्भीमनिःस्वनम् ।
सासारयोरिवाकाशेनीलयोःकालमेघयोः ।
तयोरथमहान्कालोव्यत्ययाद्युध्यमानयोः ।
न च तौयुद्धवैमुख्यंश्रमंवाप्युपजग्मतुः ॥

śaravarṣaṃtatoghoraṃmuñcatorbhīmaniḥsvanam |
sāsārayorivākāśenīlayoḥkālameghayoḥ |
tayorathamahānkālovyatyayādyudhyamānayoḥ |
na ca tauyuddhavaimukhyaṃśramaṃvāpyupajagmatuḥ ||

अस्त्राण्यस्त्रविदांश्रेष्ठौदर्शयन्तौपुनःपुनः ।
शरानुच्छावचाकारानन्तरिक्षेबबन्धतुः ॥

astrāṇyastravidāṃśreṣṭhaudarśayantaupunaḥpunaḥ |
śarānucchāvacākārānantarikṣebabandhatuḥ ||

न्यपेतदोषमस्यन्तौलघुचित्रं च सुष्ठु च ।
उभौतुतुमुलंघोरंचक्रतुर्नरराक्षसौ ॥

nyapetadoṣamasyantaulaghucitraṃ ca suṣṭhu ca |
ubhaututumulaṃghoraṃcakraturnararākṣasau ||

तयोःपृथक् पृथभगीमश्शुश्रुवेतलनिस्स्वनः ।
प्रकम्पयन्जनंघोरोनिर्घातइवदारुणः ॥

tayoḥpṛthak pṛthabhagīmaśśuśruvetalanissvanaḥ |
prakampayanjanaṃghoronirghātaivadāruṇaḥ ||

सतयोःभ्राजतेशब्दस्तदासमरयत्तयोः ।
सुघोरयोर्निष्टनतोर्गगनेमेघयोरिव ॥

satayoḥbhrājateśabdastadāsamarayattayoḥ |
sughorayorniṣṭanatorgaganemeghayoriva ||

सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैर्बलवन्तौकृतव्रणौ ।
प्रसुस्रुवातेरुधिरंकीर्तिमन्तौजयेधृतौ ॥

suvarṇapuṅkhairnārācairbalavantaukṛtavraṇau |
prasusruvāterudhiraṃkīrtimantaujayedhṛtau ||

तेगात्रयोर्निपतितारुक्मपुङ्खाःशरायुधि ।
असृदगिग्धाविनिष्पेतुर्विविशुर्धरणीतलम् ॥

tegātrayornipatitārukmapuṅkhāḥśarāyudhi |
asṛdagigdhāviniṣpeturviviśurdharaṇītalam ||

अन्येसुनिशितैश्शस्त्रैराकाशेसञ्जघट्टिरे ।
बभञ्जुश्चिच्छिदुश्चैवतयोर्बाणाःसहस्रशः ॥

anyesuniśitaiśśastrairākāśesañjaghaṭṭire |
babhañjuścicchiduścaivatayorbāṇāḥsahasraśaḥ ||

सबभूवरणेघोरस्तयोर्बाणमयश्चयः ।
अग्निभ्यामिवदीप्ताभ्यांसत्रेकुशमयश्चयः ॥

sababhūvaraṇeghorastayorbāṇamayaścayaḥ |
agnibhyāmivadīptābhyāṃsatrekuśamayaścayaḥ ||

तयोःकृतव्रणौदेहौशुशुभातेमहात्मनोः ।
सुपुष्पाविवनिष्पत्रौवनेशाल्मलिकिंशुकौ ॥

tayoḥkṛtavraṇaudehauśuśubhātemahātmanoḥ |
supuṣpāvivaniṣpatrauvaneśālmalikiṃśukau ||

चक्रतुस्तुमुलंघोरंसन्निपातंमुहुर्मुहुः ।
इन्द्रजिल्लक्ष्मणश्चैवपरस्परवधैषिणौ ॥

cakratustumulaṃghoraṃsannipātaṃmuhurmuhuḥ |
indrajillakṣmaṇaścaivaparasparavadhaiṣiṇau ||

लक्ष्मणोरावणिंयुद्धेरावणिश्चापिलक्ष्मणम् ।
अन्योन्यंतावभिघ्नन्तौ न श्रमंप्रतिपद्यताम् ॥

lakṣmaṇorāvaṇiṃyuddherāvaṇiścāpilakṣmaṇam |
anyonyaṃtāvabhighnantau na śramaṃpratipadyatām ||

बाणजालैश्शरीरस्थैरवगाढैस्तरस्विनौ ।
शुशुभातेमहावीर्यौप्ररूढाविवपर्वतौ ॥

bāṇajālaiśśarīrasthairavagāḍhaistarasvinau |
śuśubhātemahāvīryauprarūḍhāvivaparvatau ||

तयोरुधिरसिक्तानिसम्वृतान्तिशरैर्भृशम् ।
बभ्राजुःसर्वगात्राणिज्वलन्तइवपावकाः ॥

tayorudhirasiktānisamvṛtāntiśarairbhṛśam |
babhrājuḥsarvagātrāṇijvalantaivapāvakāḥ ||

तयोरथमहान् कालोव्यतीयाद्युध्यमानयोः ।
न च तौयुद्धवैमुख्यंश्रमंवाप्युपजग्मतुः ॥

tayorathamahān kālovyatīyādyudhyamānayoḥ |
na ca tauyuddhavaimukhyaṃśramaṃvāpyupajagmatuḥ ||