Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 127 of 131 21 shlokas Journey stop 25
Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda · Sarga 127

At Bharadwaja's Hermitage

युद्धकांड, सर्ग 127: भरद्वाज के आश्रम में

On the fifth day of the bright fortnight Rama lands at Bharadwaja's hermitage and hears that all is well in Ayodhya.

शुक्ल पक्ष की पंचमी को राम भरद्वाज के आश्रम में उतरते हैं और अयोध्या का कुशल सुनते हैं।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 6.127.1

पूर्णेचतुर्दशेवर्षेपञ्चम्यांलक्ष्मणाग्रजः ।
भरद्वाजाश्रमंप्राप्यववन्देनियतोमुनिम् ॥

pūrṇecaturdaśevarṣepañcamyāṃlakṣmaṇāgrajaḥ |
bharadvājāśramaṃprāpyavavandeniyatomunim ||

2 6.127.2

सोऽपृच्छदभिवाद्यैनंभरद्वाजंतपोधनम् ।
शृणोषिकच्चिद्भगवन्सुभिक्षानायमंपुरे ।
कच्चित्सयुक्तोभरतोजीवन्त्यपि च मातरः ॥

so'pṛcchadabhivādyainaṃbharadvājaṃtapodhanam |
śṛṇoṣikaccidbhagavansubhikṣānāyamaṃpure |
kaccitsayuktobharatojīvantyapi ca mātaraḥ ||

3 6.127.3

एवमुक्तस्तुरामेणभरद्वाजोमहामुनिः ।
प्रत्युवाचरघुश्रेष्ठंस्मितपूर्वंप्रहृष्टवत् ॥

evamuktasturāmeṇabharadvājomahāmuniḥ |
pratyuvācaraghuśreṣṭhaṃsmitapūrvaṃprahṛṣṭavat ||

4 6.127.4

पङ्कदिग्धस्तुभरतोजटिलस्त्वांप्रतीक्षते ।
पादुकतेपुरस्कृत्यसर्वं च कुशलंगृहे ॥

paṅkadigdhastubharatojaṭilastvāṃpratīkṣate |
pādukatepuraskṛtyasarvaṃ ca kuśalaṃgṛhe ||

5-7 6.127.5-7

त्वांपुराचीरवसनंप्रविशन्तंमहावनम् ।
स्त्रीतृतीयंच्युतंराज्याद्धर्मकामं च केवलम् ।
पदातिंत्यक्तसर्वस्वंपितुर्वचनकारिणम् ।
सर्वभोगैःपरित्यक्तंस्वर्गच्युतमिवामरम् ।
दृष्टातुकरुणापूर्वंममासीत्समितिञ्जयः ।
कैकेयीवचनेयुक्तंवन्यमूलफलाशिनम् ॥

tvāṃpurācīravasanaṃpraviśantaṃmahāvanam |
strītṛtīyaṃcyutaṃrājyāddharmakāmaṃ ca kevalam |
padātiṃtyaktasarvasvaṃpiturvacanakāriṇam |
sarvabhogaiḥparityaktaṃsvargacyutamivāmaram |
dṛṣṭātukaruṇāpūrvaṃmamāsītsamitiñjayaḥ |
kaikeyīvacaneyuktaṃvanyamūlaphalāśinam ||

8 6.127.8

साम्प्रतंतुसमृद्धार्थंसमित्रगणबान्धवम् ।
समीक्ष्यविजितारिं च समाभूप्रतीतिरुत्तमा ॥

sāmprataṃtusamṛddhārthaṃsamitragaṇabāndhavam |
samīkṣyavijitāriṃ ca samābhūpratītiruttamā ||

9 6.127.9

सर्वं च सुखदुःखंतेविदितंममराघव ।
यत्त्वयाविपुलंप्राप्तंजनस्थान्नवधादिकम् ॥

sarvaṃ ca sukhaduḥkhaṃteviditaṃmamarāghava |
yattvayāvipulaṃprāptaṃjanasthānnavadhādikam ||

10 6.127.10

ब्राह्मणार्थेनियुक्तस्यरक्षतःसर्वतापसान् ।
रावणेनहृताभार्याबभूवेयमनिता ॥

brāhmaṇārtheniyuktasyarakṣataḥsarvatāpasān |
rāvaṇenahṛtābhāryābabhūveyamanitā ||

11-16 6.127.11-16

मारीचदर्शनंचैवसीतोन्मधनमेव च ।
कबन्धदर्शनंचैवसम्पाभिगमनंतथा ।
सुग्रीवेण च तेसख्यंयथावालीहतस्त्वया ।
मार्गणंचैववैदेह्याःकर्मवातात्मजस्य च ।
विदितायां च सीतायांनलसेतुर्यथाकृतः ।
यथाचादीपितालङ्काप्रहृष्टैर्हरियूथपैः ।
सपुत्रबान्दवामात्यःसबलःसहावाहनः ।
यथा च निहतःसंख्येरावणोबलदर्पितः ।
यथा च निहतेतस्मिन् रावणेदेवकण्टके ।
समागमश्चत्रिदशैर्यथादत्तश्चतेवरः ।
सर्वंममैतद्विदितंतपसाधर्मवत्सल ।
सम्पतन्ति च मेशिष्याःप्रवृत्ताख्याःपुरीमितः ॥

mārīcadarśanaṃcaivasītonmadhanameva ca |
kabandhadarśanaṃcaivasampābhigamanaṃtathā |
sugrīveṇa ca tesakhyaṃyathāvālīhatastvayā |
mārgaṇaṃcaivavaidehyāḥkarmavātātmajasya ca |
viditāyāṃ ca sītāyāṃnalaseturyathākṛtaḥ |
yathācādīpitālaṅkāprahṛṣṭairhariyūthapaiḥ |
saputrabāndavāmātyaḥsabalaḥsahāvāhanaḥ |
yathā ca nihataḥsaṃkhyerāvaṇobaladarpitaḥ |
yathā ca nihatetasmin rāvaṇedevakaṇṭake |
samāgamaścatridaśairyathādattaścatevaraḥ |
sarvaṃmamaitadviditaṃtapasādharmavatsala |
sampatanti ca meśiṣyāḥpravṛttākhyāḥpurīmitaḥ ||

17 6.127.17

अहमप्यद्यतेदद्मिवरंशस्त्रभृतांवर ।
अर्घ्यंप्रतिगृहाणेदमयोध्यांश्वोगमिष्यसि ॥

ahamapyadyatedadmivaraṃśastrabhṛtāṃvara |
arghyaṃpratigṛhāṇedamayodhyāṃśvogamiṣyasi ||

18 6.127.18

तस्यतच्छिरसावाक्यंप्रतिगृह्यनृपात्मजः ।
बाढमित्येवसम्हृष्टःश्रीमान्वरमयाचत ॥

tasyatacchirasāvākyaṃpratigṛhyanṛpātmajaḥ |
bāḍhamityevasamhṛṣṭaḥśrīmānvaramayācata ||

19 6.127.19

अकालफलिनोवृक्षास्सर्वेचापिमधुस्रवाः ।
फलान्यमृतगन्धीनिबहूनिविविधानि च ।
भवन्तुमार्गेभगवन्नयोध्यांप्रतिगच्छतः ॥

akālaphalinovṛkṣāssarvecāpimadhusravāḥ |
phalānyamṛtagandhīnibahūnivividhāni ca |
bhavantumārgebhagavannayodhyāṃpratigacchataḥ ||

20 6.127.20

तथेति च प्रतिज्ञातेवचनात्समनन्तरम् ।
अभवन्पादपास्तत्रस्वर्गपादपसन्निभाः ॥

tatheti ca pratijñātevacanātsamanantaram |
abhavanpādapāstatrasvargapādapasannibhāḥ ||

21 6.127.21

पुष्फलाःफलिनश्चासवनिपुष्पाःपुष्पशालिनः ।
शुष्कास्समग्रपत्रास्तेनगाश्चैवमधुस्रवाः ।
सर्वतोयोजनास्त्रिस्रोगच्छतामभवंस्तदा ॥

puṣphalāḥphalinaścāsavanipuṣpāḥpuṣpaśālinaḥ |
śuṣkāssamagrapatrāstenagāścaivamadhusravāḥ |
sarvatoyojanāstrisrogacchatāmabhavaṃstadā ||

Next sarga · Yuddha Kanda 128Hanuman Goes AheadRama sends Hanuman ahead to tell Guha and Bharata of his return and to watch Bharata's response.

Characters in this sarga

All characters

Retold as a story