Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 62 of 131 23 shlokas Journey stop 23
Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda · Sarga 62

Ravana Pleads

युद्धकांड, सर्ग 62: रावण की विनती

Ravana confesses his fear of Rama and asks Kumbhakarna to destroy him.

रावण राम से अपना भय स्वीकार कर कुंभकर्ण से उसका नाश करने को कहता है।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 6.62.1

स तुराक्षसशार्दूलोनिद्रामदसमाकुलः ।
राजमार्गंश्रियाजुष्टंययौविपुलविक्रमः ॥

sa turākṣasaśārdūlonidrāmadasamākulaḥ |
rājamārgaṃśriyājuṣṭaṃyayauvipulavikramaḥ ||

2 6.62.2

राक्षसानांसहस्रैश्चवृतःपरमदुर्जयः ।
गृहेभ्यःपुष्पवर्षेणकीर्यमाणस्तदाययौ ॥

rākṣasānāṃsahasraiścavṛtaḥparamadurjayaḥ |
gṛhebhyaḥpuṣpavarṣeṇakīryamāṇastadāyayau ||

3 6.62.3

स हेमजालविततंभानुभास्वरदर्शनम् ।
ददर्शविपुलंरम्यंराक्षसेन्द्रनिवेशनम् ॥

sa hemajālavitataṃbhānubhāsvaradarśanam |
dadarśavipulaṃramyaṃrākṣasendraniveśanam ||

4 6.62.4

स तत्तदासूर्यइवाभ्रजालंप्रविश्यरक्षोधिपतेर्निवेशम् ।
ददर्शदूरेऽग्रजमासनस्थंस्वयम्भुवंशक्रवासनस्थम् ॥

sa tattadāsūryaivābhrajālaṃpraviśyarakṣodhipaterniveśam |
dadarśadūre'grajamāsanasthaṃsvayambhuvaṃśakravāsanastham ||

5 6.62.5

भ्रातुस्सभवनंगच्छन्रक्षोगणसमन्विम् ।
कुम्भकर्णःपदन्यासैरकम्पयतमेदिनीम् ॥

bhrātussabhavanaṃgacchanrakṣogaṇasamanvim |
kumbhakarṇaḥpadanyāsairakampayatamedinīm ||

6 6.62.6

सोऽभिगम्यगृहंभ्रातुःकक्ष्यामभिविगाह्य च ।
ददर्शोद्विगन्नमासीनंविमानेपुष्पकेगुरुम् ॥

so'bhigamyagṛhaṃbhrātuḥkakṣyāmabhivigāhya ca |
dadarśodvigannamāsīnaṃvimānepuṣpakegurum ||

7 6.62.7

अथदृष्टवादशग्रीवःकुम्भकर्णमुपस्थितम् ।
तूर्णमुत्थायसंहृष्टःसन्निकर्षमुपानयत् ॥

athadṛṣṭavādaśagrīvaḥkumbhakarṇamupasthitam |
tūrṇamutthāyasaṃhṛṣṭaḥsannikarṣamupānayat ||

8 6.62.8

अथासीनस्यपर्यङ्केकुम्भकर्णोमहाबलः ।
भ्रातुर्ववन्देचरणौकिंकृत्यमितिचाब्रवीत् ॥

athāsīnasyaparyaṅkekumbhakarṇomahābalaḥ |
bhrāturvavandecaraṇaukiṃkṛtyamiticābravīt ||

9 6.62.9

उत्पत्यचैनंमुदितोरावणःपरिषस्वजे ।
स भ्रात्रासम्परिष्वक्तोयथावच्छाभिनन्दितः ।
कुम्भकर्णश्शुभंदिव्यंप्रतिपेदेवरासनम् ॥

utpatyacainaṃmuditorāvaṇaḥpariṣasvaje |
sa bhrātrāsampariṣvaktoyathāvacchābhinanditaḥ |
kumbhakarṇaśśubhaṃdivyaṃpratipedevarāsanam ||

10 6.62.10

स तदासनमाश्रित्यकुम्भकर्णोमहाबलः ।
संरक्तनयनःक्रोधाद्रावणंवाक्यमब्रवीत् ॥

sa tadāsanamāśrityakumbhakarṇomahābalaḥ |
saṃraktanayanaḥkrodhādrāvaṇaṃvākyamabravīt ||

11 6.62.11

किमर्थमहमादृत्यत्वयाराजन्विबोधितः ।
शंसकस्माद्भयंतेऽत्रकोऽद्यप्रेतोभविष्यति ॥

kimarthamahamādṛtyatvayārājanvibodhitaḥ |
śaṃsakasmādbhayaṃte'trako'dyapretobhaviṣyati ||

12 6.62.12

भ्रातरंरावणःक्रुद्धंकुम्भकर्णमवस्थितम् ।
ईषत्तुपरिवृत्ताभ्यांनेत्राभ्यांवाक्यमब्रवीत् ॥

bhrātaraṃrāvaṇaḥkruddhaṃkumbhakarṇamavasthitam |
īṣattuparivṛttābhyāṃnetrābhyāṃvākyamabravīt ||

13 6.62.13

अद्यतेसुमहान्कालश्शयानस्यमहाबल ।
सुखितस्त्वं न जानीषेममरामकृतंभयम् ॥

adyatesumahānkālaśśayānasyamahābala |
sukhitastvaṃ na jānīṣemamarāmakṛtaṃbhayam ||

14 6.62.14

एषदाशरथीरामःसुग्रीवसहितोबली ।
समुद्रंसबलस्तीर्त्वामूलंनःपरिकृन्तति ॥

eṣadāśarathīrāmaḥsugrīvasahitobalī |
samudraṃsabalastīrtvāmūlaṃnaḥparikṛntati ||

15 6.62.15

हन्तपश्यस्वलङ्कायावनान्युपवनानि च ।
सेतुनासुखमागम्यवानरैकार्णवीकृतम् ॥

hantapaśyasvalaṅkāyāvanānyupavanāni ca |
setunāsukhamāgamyavānaraikārṇavīkṛtam ||

16-17 6.62.16-17

येराक्षसामुख्यतमाहतास्तेवानरैर्युधि ।
वानराणांक्षयंयुद्धे न पश्यामिकदाचन ।
नचापिवानरायुद्धेजितपूर्वाःकदाचन ॥

yerākṣasāmukhyatamāhatāstevānarairyudhi |
vānarāṇāṃkṣayaṃyuddhe na paśyāmikadācana |
nacāpivānarāyuddhejitapūrvāḥkadācana ||

18 6.62.18

तदेतद्भयमुत्पन्नंत्रायस्वेमांमहबल ।
नाशयत्वमिमानद्यतदर्थंबोधितोभवान् ॥

tadetadbhayamutpannaṃtrāyasvemāṃmahabala |
nāśayatvamimānadyatadarthaṃbodhitobhavān ||

19 6.62.19

सर्वक्षपितकोशं च स त्वमभ्यवपद्यमाम् ।
त्रायस्वेमांपुरींलङ्कांबालवृद्धावशेषिताम् ॥

sarvakṣapitakośaṃ ca sa tvamabhyavapadyamām |
trāyasvemāṃpurīṃlaṅkāṃbālavṛddhāvaśeṣitām ||

20 6.62.20

भ्रातुरर्थेमहाबाहो कुरुकर्मसुदुष्करम् ।
मयैवंनोक्तपूर्वोहिकश्चिद्भ्रातः परन्तप ॥

bhrāturarthemahābāho kurukarmasuduṣkaram |
mayaivaṃnoktapūrvohikaścidbhrātaḥ parantapa ||

21 6.62.21

त्वय्यस्तिममस्नेहःपरासम्भावना च मे ।
दैवासुरेषुयुद्धेषुबहुशोराक्षसर्षभ ।
त्वयादेवाःप्रतिव्यूह्यनिर्जिताश्चासुरायुधि ॥

tvayyastimamasnehaḥparāsambhāvanā ca me |
daivāsureṣuyuddheṣubahuśorākṣasarṣabha |
tvayādevāḥprativyūhyanirjitāścāsurāyudhi ||

22 6.62.22

तदेतत्सर्वमातिष्ठवीर्यंभीमपराक्रम ।
न हितेसर्वभूतेषुदृश्यतेसदृशोबली ॥

tadetatsarvamātiṣṭhavīryaṃbhīmaparākrama |
na hitesarvabhūteṣudṛśyatesadṛśobalī ||

23 6.62.23

कुरुष्वमेप्रियहितमेतदुत्तमंयथाप्रियंप्रियरणबान्धवप्रिय ।
स्वतेजसाविधमसपत्नवाहिनींशरद्घनंपवनइवोद्यतोमहान् ॥

kuruṣvamepriyahitametaduttamaṃyathāpriyaṃpriyaraṇabāndhavapriya |
svatejasāvidhamasapatnavāhinīṃśaradghanaṃpavanaivodyatomahān ||

Next sarga · Yuddha Kanda 63Kumbhakarna's ReproachKumbhakarna blames Ravana's folly but promises to fight for his brother.

Characters in this sarga

All characters