The Brothers Fall

सतस्यगतिमन्विच्छन्राजपुत्रःप्रतापवान् ।
दिदेशातिबलोरामोदशवानरयूथपान् ॥

satasyagatimanvicchanrājaputraḥpratāpavān |
dideśātibalorāmodaśavānarayūthapān ||

द्वौसुषेणस्यदायादौनीलंचप्लवगर्षपम् ।
अङ्गदंवालिपुत्रंचशरभंचतरस्विनम् ।
विनतंजाम्बवन्तंचसानुप्रस्थंमहाबलम् ।
ऋषभंचर्षभस्कन्थमादिदेशपरन्तपः ॥

dvausuṣeṇasyadāyādaunīlaṃcaplavagarṣapam |
aṅgadaṃvāliputraṃcaśarabhaṃcatarasvinam |
vinataṃjāmbavantaṃcasānuprasthaṃmahābalam |
ṛṣabhaṃcarṣabhaskanthamādideśaparantapaḥ ||

तेसम्प्रहृष्टाहरयोभीमानुद्यम्यपादपान् ।
आकाशंविविशुस्सर्वेमार्गमाणादिशोदशः ॥

tesamprahṛṣṭāharayobhīmānudyamyapādapān |
ākāśaṃviviśussarvemārgamāṇādiśodaśaḥ ||

तेषांवेगवतांवेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः ।
अस्त्रवित्परमास्तैरैस्तुवारयामासरावणिः ॥

teṣāṃvegavatāṃvegamiṣubhirvegavattaraiḥ |
astravitparamāstairaistuvārayāmāsarāvaṇiḥ ||

तंभीममार्गमाणादिशोदशःवेगाहरयोनाराचैःक्षतविग्रहाः ।
अन्धकारेनददृशुर्मेघैस्सूर्यमिवावृतम् ॥

taṃbhīmamārgamāṇādiśodaśaḥvegāharayonārācaiḥkṣatavigrahāḥ |
andhakārenadadṛśurmeghaissūryamivāvṛtam ||

रामलक्ष्मणयोरेवसर्वदेहभिदश्शरान् ।
भृशमावेशयामासरावणिस्समितिञ्जयः ॥

rāmalakṣmaṇayorevasarvadehabhidaśśarān |
bhṛśamāveśayāmāsarāvaṇissamitiñjayaḥ ||

निरन्तरशीरीरौतुतावुभौरामलक्ष्मणौ ।
क्रुद्धेनेन्द्रजितावीरौपन्नगैश्शरतांगतैः ॥

nirantaraśīrīraututāvubhaurāmalakṣmaṇau |
kruddhenendrajitāvīraupannagaiśśaratāṃgataiḥ ||

तयोःक्षतजमार्गेणसुस्रावरुधिरंबहु ।
तावुभौचप्रकाशेतेपुष्पिताविवकिंशुकौ ॥

tayoḥkṣatajamārgeṇasusrāvarudhiraṃbahu |
tāvubhaucaprakāśetepuṣpitāvivakiṃśukau ||

ततःपर्यन्तरक्ताक्षोभिन्नाञ्जनचयोपमः ।
रावणिर्भ्रातरौवाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत् ॥

tataḥparyantaraktākṣobhinnāñjanacayopamaḥ |
rāvaṇirbhrātarauvākyamantardhānagato'bravīt ||

युध्यमानमनालक्षयंशक्रोऽपित्रिदशेश्वरः ।
द्रष्टुमासादितुंवापिनशक्तःकिंपुनर्युवाम् ॥

yudhyamānamanālakṣayaṃśakro'pitridaśeśvaraḥ |
draṣṭumāsādituṃvāpinaśaktaḥkiṃpunaryuvām ||

प्रावृताविषुजालेनराघवौकङ्कपत्रिणा ।
एषरोषपरीतात्मानयामियमसादनम् ॥

prāvṛtāviṣujālenarāghavaukaṅkapatriṇā |
eṣaroṣaparītātmānayāmiyamasādanam ||

एवमुक्त्वातुधर्मज्ञौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।
निर्बिभेदशितैर्बाणैःप्रजहर्षननादच ॥

evamuktvātudharmajñaubhrātaraurāmalakṣmaṇau |
nirbibhedaśitairbāṇaiḥprajaharṣananādaca ||

भिन्नाञ्जनचयश्यामोविष्फार्यविपुलंधनुः ।
भूयोभूयश्शरान्घोरान् विससर्जमहामृथे ॥

bhinnāñjanacayaśyāmoviṣphāryavipulaṃdhanuḥ |
bhūyobhūyaśśarānghorān visasarjamahāmṛthe ||

ततोमर्मसुमर्मज्ञोमज्जयननिशितान् शरान् ।
रामलक्ष्मणयोर्वीरोननदाचमुहुर्मुहुः ॥

tatomarmasumarmajñomajjayananiśitān śarān |
rāmalakṣmaṇayorvīronanadācamuhurmuhuḥ ||

बद्धौतुशरशब्देनतावुभौरणमूर्धनि ।
निमेषान्तरमात्रेणनशेकतुदीक्षितुम् ॥

baddhautuśaraśabdenatāvubhauraṇamūrdhani |
nimeṣāntaramātreṇanaśekatudīkṣitum ||

ततोविभिन्नसर्वाङ्गौशरशल्याचितावुभौ ।
ध्वजाविवमहेन्द्रस्यरज्जुमुक्तौप्रकम्पितौ ।
तौसम्प्रचलितौवीरौमर्मभेदेनकर्शितौ ।
निपेततुर्महेष्वासौजगत्यांजगतीपती ॥

tatovibhinnasarvāṅgauśaraśalyācitāvubhau |
dhvajāvivamahendrasyarajjumuktauprakampitau |
tausampracalitauvīraumarmabhedenakarśitau |
nipetaturmaheṣvāsaujagatyāṃjagatīpatī ||

तौवीरशयनेवीरौशयानौरुधिरोक्षितौ ।
शरवेष्टितसर्वाङ्गैवार्तौपरमपीडितौ ॥

tauvīraśayanevīrauśayānaurudhirokṣitau |
śaraveṣṭitasarvāṅgaivārtauparamapīḍitau ||

नह्यविद्धंतयोर्गात्रेबभूवाङ्गुळमन्तरम् ।
नानिर्भिन्नंनचास्तब्दमाकराग्रादजिह्मगैः ॥

nahyaviddhaṃtayorgātrebabhūvāṅguḷamantaram |
nānirbhinnaṃnacāstabdamākarāgrādajihmagaiḥ ||

तौतुक्रूरेणनिहतौरक्षसाकामरूपिणा ।
असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रंजलंप्रस्रवणाविव ॥

tautukrūreṇanihataurakṣasākāmarūpiṇā |
asṛksusruvatustīvraṃjalaṃprasravaṇāviva ||

पपातप्रथमंरामोविद्धोमर्मसुमार्गणैः ।
क्रोधादिन्द्रजितायेनपुराशक्रोविनिर्जितः ॥

papātaprathamaṃrāmoviddhomarmasumārgaṇaiḥ |
krodhādindrajitāyenapurāśakrovinirjitaḥ ||

रुक्मपुङ्खैःप्रसन्नाग्रैरधोगतिभिराशुगैः ।
नाराचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि ।
विव्याधवत्सदन्तैश्चसिंहदंष्ट्रैःक्षुरैस्तथा ॥

rukmapuṅkhaiḥprasannāgrairadhogatibhirāśugaiḥ |
nārācairardhanārācairbhallairañjalikairapi |
vivyādhavatsadantaiścasiṃhadaṃṣṭraiḥkṣuraistathā ||

सवीरशयनेशिश्येविज्यमादायकार्मुकम् ।
भिन्नमुष्टिपरीणाहंत्रिणतंरुक्मभूषितम् ॥

savīraśayaneśiśyevijyamādāyakārmukam |
bhinnamuṣṭiparīṇāhaṃtriṇataṃrukmabhūṣitam ||

बाणपातान्तरेरामंपतितंपुरुषर्षभम् ।
सतत्रलक्ष्मणोदृष्टवानिराशोजीवितेऽभवत् ॥

bāṇapātāntarerāmaṃpatitaṃpuruṣarṣabham |
satatralakṣmaṇodṛṣṭavānirāśojīvite'bhavat ||

रामंकमलपत्राक्षंशरबन्धपरिक्षतम् ।
शुशोचभ्रातरंदृष्टवापतितंधरणीतले ॥

rāmaṃkamalapatrākṣaṃśarabandhaparikṣatam |
śuśocabhrātaraṃdṛṣṭavāpatitaṃdharaṇītale ||

हरयश्चापितंदृष्टवासन्तापंपरमंगताः ।
शोकार्ताश्चुक्रशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः ॥

harayaścāpitaṃdṛṣṭavāsantāpaṃparamaṃgatāḥ |
śokārtāścukraśurghoramaśrupūritalocanāḥ ||

बद्धौतुवीरौपतितौशयानौतेवानरास्सम्परिवार्यतस्थुः ।
समागतावायुसुतप्रमुख्याविषादमार्ताःपरमंचजग्मुः ॥

baddhautuvīraupatitauśayānautevānarāssamparivāryatasthuḥ |
samāgatāvāyusutapramukhyāviṣādamārtāḥparamaṃcajagmuḥ ||