Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 121 of 131 21 shlokas Journey stop 24
Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda · Sarga 121

Agni Returns Sita

युद्धकांड, सर्ग 121: अग्नि द्वारा सीता को लौटाना

Agni rises from the fire holding Sita unharmed and declares her pure. Rama receives her with joy.

अग्नि सीता को सुरक्षित लेकर ज्वाला से प्रकट होते हैं और उन्हें निष्कलंक बताते हैं। राम आनंद से उन्हें स्वीकार करते हैं।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 6.121.1

एतच्छ्रुत्वाशुभंवाक्यंपितामहसमीरितम् ।
अङ्केनादायवैदेहिमुत्पपातविभावसुः ॥

etacchrutvāśubhaṃvākyaṃpitāmahasamīritam |
aṅkenādāyavaidehimutpapātavibhāvasuḥ ||

2 6.121.2

नविधूयाथचितांतांतुवैदेहींहव्यवाहनः ।
उत्तस्थौमूर्तिमानाशुगृहीत्वाजनकात्मजाम् ॥

navidhūyāthacitāṃtāṃtuvaidehīṃhavyavāhanaḥ |
uttasthaumūrtimānāśugṛhītvājanakātmajām ||

3-4 6.121.3-4

तरुणादित्यसङ्काशंतप्तकाञ्चनभूषणाम् ।
रक्ताम्बरधरांबालांसीलकुञ्चितमूर्थजाम् ।
अक्लिष्टमाल्याभरणांतथारूपामनिन्दिताम् ।
ददौरामायवैदेहीमङ्केकृत्वाविभावसुः ॥

taruṇādityasaṅkāśaṃtaptakāñcanabhūṣaṇām |
raktāmbaradharāṃbālāṃsīlakuñcitamūrthajām |
akliṣṭamālyābharaṇāṃtathārūpāmaninditām |
dadaurāmāyavaidehīmaṅkekṛtvāvibhāvasuḥ ||

5 6.121.5

अब्रवीत्तुतदारामंसाक्षीलोकस्यपावकः ।
एषातेराम वैदेहीपापमस्यां न विद्यते ॥

abravīttutadārāmaṃsākṣīlokasyapāvakaḥ |
eṣāterāma vaidehīpāpamasyāṃ na vidyate ||

6 6.121.6

नैववाचा न मनसानैवबुद्ध्या न चक्षुषा ।
सुवृत्तावृत्तशौण्डीरन त्वामत्यचरच्छुभा ॥

naivavācā na manasānaivabuddhyā na cakṣuṣā |
suvṛttāvṛttaśauṇḍīrana tvāmatyacaracchubhā ||

7 6.121.7

रावणेनापनीतैषावीर्योसतिक्तेनरक्षसा ।
त्वयाविरहितादीनाविवशानिर्जनाद्वनात् ॥

rāvaṇenāpanītaiṣāvīryosatiktenarakṣasā |
tvayāvirahitādīnāvivaśānirjanādvanāt ||

8 6.121.8

रुद्धाचान्तःपुरेगुप्तात्वच्छित्तात्वत्परायणा ।
रक्षिताराक्षसीभिश्चघोराभिर्घोरबुद्धिभिः ॥

ruddhācāntaḥpureguptātvacchittātvatparāyaṇā |
rakṣitārākṣasībhiścaghorābhirghorabuddhibhiḥ ||

9 6.121.9

प्रलोभ्यमानाविविधंभर्त्स्यमाना च मैथिली ।
नाचिन्तयततद्रक्षस्त्वद्गतेनान्तरात्मना ॥

pralobhyamānāvividhaṃbhartsyamānā ca maithilī |
nācintayatatadrakṣastvadgatenāntarātmanā ||

10 6.121.10

विशुद्धभावांनिष्पापांप्रतिगृह्णीष्वमैथिलीम् ।
न किञ्चिरभिधातव्याअहमाज्ञापयामिते ॥

viśuddhabhāvāṃniṣpāpāṃpratigṛhṇīṣvamaithilīm |
na kiñcirabhidhātavyāahamājñāpayāmite ||

11 6.121.11

ततःप्रीतिमानारामःश्रुत्यैवंवदतांवरः ।
दध्यौमुहूर्तंधर्मात्माबाष्पव्याकुललोचनः ॥

tataḥprītimānārāmaḥśrutyaivaṃvadatāṃvaraḥ |
dadhyaumuhūrtaṃdharmātmābāṣpavyākulalocanaḥ ||

12 6.121.12

एवमुक्तोमहातेजाधृतिमान्दृढविक्रमः ।
उवाचत्रिदशश्रेष्ठंरामोधर्मभृतांवरः ॥

evamuktomahātejādhṛtimāndṛḍhavikramaḥ |
uvācatridaśaśreṣṭhaṃrāmodharmabhṛtāṃvaraḥ ||

13 6.121.13

अवश्यंत्रिषुलोकेषु न सीतापापमर्हति ।
दीर्घकालोषिताहीयंरावणान्तःपुरेशुभा ॥

avaśyaṃtriṣulokeṣu na sītāpāpamarhati |
dīrghakāloṣitāhīyaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā ||

14 6.121.14

बालिशोखलुकामात्मारामोदशरथात्मजः ।
इतिवक्ष्यन्तिमांसन्तोजानकीमविशोध्यहि ॥

bāliśokhalukāmātmārāmodaśarathātmajaḥ |
itivakṣyantimāṃsantojānakīmaviśodhyahi ||

15 6.121.15

अनन्यहृदयांभक्तांमच्चित्तपरिवर्तिनीम् ।
अहमप्यवगच्छामिमैथिलींजनकात्मजाम् ॥

ananyahṛdayāṃbhaktāṃmaccittaparivartinīm |
ahamapyavagacchāmimaithilīṃjanakātmajām ||

16 6.121.16

इमामपिविशालाक्षींरक्षितांस्वेनतेजसा ।
रावणोनातिवर्तेतवेलामिवमहोदधिः ॥

imāmapiviśālākṣīṃrakṣitāṃsvenatejasā |
rāvaṇonātivartetavelāmivamahodadhiḥ ||

17 6.121.17

प्रत्ययार्थंतुलोकानांत्रयाणांसत्यसंश्रयः ।
उपेक्षेचापिवैदेहींप्रविशन्तींहुताशनम् ॥

pratyayārthaṃtulokānāṃtrayāṇāṃsatyasaṃśrayaḥ |
upekṣecāpivaidehīṃpraviśantīṃhutāśanam ||

18 6.121.18

न हिशक्तःसुदुष्टात्मामनसापिहिमैथिलीम् ।
प्रधर्षयितुमप्राप्यांदीप्तामग्निशिखामिव ॥

na hiśaktaḥsuduṣṭātmāmanasāpihimaithilīm |
pradharṣayitumaprāpyāṃdīptāmagniśikhāmiva ||

19 6.121.19

नेयमर्हतिचैश्वर्यंरावणान्तःपुरेशुभा ।
अनन्याहिमयासीताभास्करेणप्रभायथा ॥

neyamarhaticaiśvaryaṃrāvaṇāntaḥpureśubhā |
ananyāhimayāsītābhāskareṇaprabhāyathā ||

20 6.121.20

विशुद्धात्रिषुलोकेषुमैथिलीजनकात्मजा ।
न विहातुंमयाशक्याकीर्तिरात्ववतायथा ॥

viśuddhātriṣulokeṣumaithilījanakātmajā |
na vihātuṃmayāśakyākīrtirātvavatāyathā ||

21 6.121.21

अवश्यं च मयाकार्यंसर्वेषांवोवचोहितम् ।
स्निग्धानांलोकनाधानामेवं च वदतांहितम् ॥

avaśyaṃ ca mayākāryaṃsarveṣāṃvovacohitam |
snigdhānāṃlokanādhānāmevaṃ ca vadatāṃhitam ||

Next sarga · Yuddha Kanda 122Dasharatha AppearsShiva shows Rama his father Dasharatha in a celestial chariot. Dasharatha blesses Rama, Sita and Lakshmana.

Characters in this sarga

All characters

Retold as a story