Heads That Grow Back

तौतथायुध्यमानौतुसमरेरामरावणौ ।
ददृशुस्सर्वभूतानिविस्मितेनान्तरात्मना ॥

tautathāyudhyamānautusamarerāmarāvaṇau |
dadṛśussarvabhūtānivismitenāntarātmanā ||

अर्धयन्तौतुसमरेतयोस्तौस्यन्दनोत्तमौ ।
परस्परमभिक्रुद्धौपरस्परमभिद्रुतौ ॥

ardhayantautusamaretayostausyandanottamau |
parasparamabhikruddhauparasparamabhidrutau ||

परस्परवधेयुक्तौघोररूपौबभूवतुः ।
मण्डलानि च वीधीश्चगतप्रत्यागतानि च ।
दर्शयन्तौबहुविधांसूतसामर्थ्यजांगतिम् ॥

parasparavadheyuktaughorarūpaubabhūvatuḥ |
maṇḍalāni ca vīdhīścagatapratyāgatāni ca |
darśayantaubahuvidhāṃsūtasāmarthyajāṃgatim ||

अर्धयन्रावणंरामोराघवंचापिरावणः ।
गतिवेगंसमापन्नौप्रतिवेगप्रवर्तने ॥

ardhayanrāvaṇaṃrāmorāghavaṃcāpirāvaṇaḥ |
gativegaṃsamāpannauprativegapravartane ||

क्षिपतोश्शरजालानितयोस्तौस्यन्दनोत्तमौ ।
चेरतुस्सम्युगमहीं सासारौ जलदाविव ॥

kṣipatośśarajālānitayostausyandanottamau |
ceratussamyugamahīṃ sāsārau jaladāviva ||

दर्शयित्वातदातौतुगतिंबहुविधांरणे ।
परस्परस्याभिमुखौपुनरेव च तस्थतुः ॥

darśayitvātadātautugatiṃbahuvidhāṃraṇe |
parasparasyābhimukhaupunareva ca tasthatuḥ ||

धुरंधुरेणरथयोर्वक्त्रंवक्त्रेणवाजिनाम् ।
पताकाश्चपताकाभिस्समीयुस्स्थितयोस्तदा ॥

dhuraṃdhureṇarathayorvaktraṃvaktreṇavājinām |
patākāścapatākābhissamīyussthitayostadā ||

रावणस्यततोरामोधनुर्मुस्तैश्शितैश्शरैः ।
चतुर्भिश्चतुरोदीप्तान्हयान्प्रत्यपसर्पयत् ॥

rāvaṇasyatatorāmodhanurmustaiśśitaiśśaraiḥ |
caturbhiścaturodīptānhayānpratyapasarpayat ||

सक्रोधवशमापन्नोहयानामपसर्पणे ।
मुमोचनिशितान्बाणान्राघवायदशाननः ॥

sakrodhavaśamāpannohayānāmapasarpaṇe |
mumocaniśitānbāṇānrāghavāyadaśānanaḥ ||

सोतिविद्धोबलवतादशग्रीवेणराघवः ।
जगाम न विकारं च न चापिव्यथितोऽभवत् ॥

sotividdhobalavatādaśagrīveṇarāghavaḥ |
jagāma na vikāraṃ ca na cāpivyathito'bhavat ||

चिक्षेप च पुनर्भाणान्वज्रपातसमस्वनान् ।
सारथिंवज्रहस्तस्यसमुद्दिश्यदशाननः ॥

cikṣepa ca punarbhāṇānvajrapātasamasvanān |
sārathiṃvajrahastasyasamuddiśyadaśānanaḥ ||

मातलेस्तुमहावेगाश्शरीरेपतिताश्शराः ।
न सूक्ष्ममपिसम्मोहंव्यथांवाप्रददुर्युधि ॥

mātalestumahāvegāśśarīrepatitāśśarāḥ |
na sūkṣmamapisammohaṃvyathāṃvāpradaduryudhi ||

तयाधर्षणयाक्रुद्धोमातलेर्नतथात्मनः ।
चकारशरजालेनराघवोविमुखंरिपुम् ॥

tayādharṣaṇayākruddhomātalernatathātmanaḥ |
cakāraśarajālenarāghavovimukhaṃripum ||

विंशतिंत्रिंशतिंषष्टिंशतशोऽथसहस्रशः ।
मुमोचराघवोवीरस्सायकान्स्यन्दनेरिपोः ॥

viṃśatiṃtriṃśatiṃṣaṣṭiṃśataśo'thasahasraśaḥ |
mumocarāghavovīrassāyakānsyandaneripoḥ ||

रावणोऽपिततःक्रुद्धोरथस्थराक्षसेश्वरः ।
गदामुसलवर्षेणरामंप्रत्यर्दयद्रणे ॥

rāvaṇo'pitataḥkruddhorathastharākṣaseśvaraḥ |
gadāmusalavarṣeṇarāmaṃpratyardayadraṇe ||

तत्प्रवृतंपुनर्युद्धंतुमुलंरोमहर्षणम् ।
गदानांमुसलानां च परिघाणांचनिस्स्वनैः ।
शराणांपुङ्खवातैश्चक्षुभितास्सप्तसागराः ॥

tatpravṛtaṃpunaryuddhaṃtumulaṃromaharṣaṇam |
gadānāṃmusalānāṃ ca parighāṇāṃcanissvanaiḥ |
śarāṇāṃpuṅkhavātaiścakṣubhitāssaptasāgarāḥ ||

क्षुब्दानांसागराणां च पातालतलवासिनः ।
व्यथितादानवाःसर्वेपन्नगाश्चसहस्रशः ॥

kṣubdānāṃsāgarāṇāṃ ca pātālatalavāsinaḥ |
vyathitādānavāḥsarvepannagāścasahasraśaḥ ||

चकम्पेमेदिनीकृत्स्नासशैलवनकानना ।
भास्करोनिष्प्रभश्चासीन्नवनौचापिमारुतः ॥

cakampemedinīkṛtsnāsaśailavanakānanā |
bhāskaroniṣprabhaścāsīnnavanaucāpimārutaḥ ||

ततोदेवास्सगन्धर्वास्सिद्धाश्चपरमर्षयः ।
चिन्तामापेदिरेसर्वेसकिन्नरमहोरगाः ॥

tatodevāssagandharvāssiddhāścaparamarṣayaḥ |
cintāmāpediresarvesakinnaramahoragāḥ ||

स्वस्तिगोब्राह्मणेभ्योऽस्तुलोकास्तिष्ठन्तुशाश्वताः ।
जयतांराघयसङ्ख्येरावणंराक्षसेश्वरम् ।
एवंजपन्तोऽपश्यंस्तेदेवास्सर्षिगणास्तदा ।
रामरावणयोर्युद्धंसुघोरंरोमहर्षणम् ॥

svastigobrāhmaṇebhyo'stulokāstiṣṭhantuśāśvatāḥ |
jayatāṃrāghayasaṅkhyerāvaṇaṃrākṣaseśvaram |
evaṃjapanto'paśyaṃstedevāssarṣigaṇāstadā |
rāmarāvaṇayoryuddhaṃsughoraṃromaharṣaṇam ||

गन्धर्वाप्सरसांसङ्घादृष्टवायुद्धमनूपमम् ।
गगनंगगनाकारंसागरस्सागरोपमः ।
रामरावणयोर्युद्धंरामरावणयोरिव ।
एवंब्रुवन्तोददृशुस्तद्युद्धंरामरावणम् ॥

gandharvāpsarasāṃsaṅghādṛṣṭavāyuddhamanūpamam |
gaganaṃgaganākāraṃsāgarassāgaropamaḥ |
rāmarāvaṇayoryuddhaṃrāmarāvaṇayoriva |
evaṃbruvantodadṛśustadyuddhaṃrāmarāvaṇam ||

ततःक्रोधान्महाबासूरघूणांकीर्तिवर्धनः ।
सन्धायधनुषारामश्शरमाशीविषोपमम् ।
रावणस्यशिरोऽच्छिन्दच्छ्रीमज्ज्वलितकुण्डलम् ।
तछचिरःपतितंभूमौदृष्टंइलोकैस्त्रिभिस्तदा ॥

tataḥkrodhānmahābāsūraghūṇāṃkīrtivardhanaḥ |
sandhāyadhanuṣārāmaśśaramāśīviṣopamam |
rāvaṇasyaśiro'cchindacchrīmajjvalitakuṇḍalam |
tachaciraḥpatitaṃbhūmaudṛṣṭaṃilokaistribhistadā ||

तस्यैवसदृशंचान्यद्रावणस्योत्थितंशिरः ।
तत्क्षिप्तंक्षिप्रहस्तेनरामेणक्षिप्रकारिणा ॥

tasyaivasadṛśaṃcānyadrāvaṇasyotthitaṃśiraḥ |
tatkṣiptaṃkṣiprahastenarāmeṇakṣiprakāriṇā ||

द्वितीयंरावणशिरश्छिन्नंसम्यतिसायकैः ।
छिन्नमात्रं च तच्चीर्षंपुनरेवप्रदृश्यते ॥

dvitīyaṃrāvaṇaśiraśchinnaṃsamyatisāyakaiḥ |
chinnamātraṃ ca taccīrṣaṃpunarevapradṛśyate ||

तदप्यशनिसङ्काशैश्छिन्नंरामस्यसायकैः ।
एवमेवशतंछिन्नंशिरसांतुल्यवर्चसाम् ॥

tadapyaśanisaṅkāśaiśchinnaṃrāmasyasāyakaiḥ |
evamevaśataṃchinnaṃśirasāṃtulyavarcasām ||

न चैवरावणस्यान्तोदृश्यतेजीवितक्षये ।
ततस्सर्वास्त्रविद्वीरःकौसल्यानन्दवर्धनः ।
मार्गणैर्बहुभिर्युक्तश्चिन्तयामासराघवः ॥

na caivarāvaṇasyāntodṛśyatejīvitakṣaye |
tatassarvāstravidvīraḥkausalyānandavardhanaḥ |
mārgaṇairbahubhiryuktaścintayāmāsarāghavaḥ ||

मारीचोनिहतोयैस्तुखरोयैस्तुसदूषणः ।
क्रौञ्चावनेविराधस्तुकबन्धोदण्डकेवने ।
यैस्सालागिरयोभग्नावाली च क्षुभितोऽम्बुधिः ।
त इमेसायकास्सर्वेयुद्धेप्रात्ययिकामम किनुतत्कारणंयेनरावणेमन्दतेजसः ॥

mārīconihatoyaistukharoyaistusadūṣaṇaḥ |
krauñcāvanevirādhastukabandhodaṇḍakevane |
yaissālāgirayobhagnāvālī ca kṣubhito'mbudhiḥ |
ta imesāyakāssarveyuddheprātyayikāmama kinutatkāraṇaṃyenarāvaṇemandatejasaḥ ||

इतिचिन्तापरश्चासीदप्रमत्तश्चसम्युगे ।
ववर्षशरवर्षाणीराघवोरावणोरसि ॥

iticintāparaścāsīdapramattaścasamyuge |
vavarṣaśaravarṣāṇīrāghavorāvaṇorasi ||

रावणोऽपिततःक्रुद्धोरथस्थोराक्षसेश्वरः ।
गदामुसलवर्षेणरामंप्रत्यर्दयद्रणे ॥

rāvaṇo'pitataḥkruddhorathasthorākṣaseśvaraḥ |
gadāmusalavarṣeṇarāmaṃpratyardayadraṇe ||

तत्प्रवृत्तंमहद्युद्धंतुमुलंरोमहर्षणम् ।
अन्तरिक्षे च भूमौ च पुनश्चगिरिमूर्धनि ॥

tatpravṛttaṃmahadyuddhaṃtumulaṃromaharṣaṇam |
antarikṣe ca bhūmau ca punaścagirimūrdhani ||

देवदानवयक्षाणांपिशाचोरगरक्षसाम् ।
पश्यतांतन्महायुद्धंसप्तरात्रमवर्तत ॥

devadānavayakṣāṇāṃpiśācoragarakṣasām |
paśyatāṃtanmahāyuddhaṃsaptarātramavartata ||

नैव रात्रिं न दिवसंमुहूर्तं न च क्षणम् ।
रामरावणयोर्युद्धंविराममुपगच्छति ॥

naiva rātriṃ na divasaṃmuhūrtaṃ na ca kṣaṇam |
rāmarāvaṇayoryuddhaṃvirāmamupagacchati ||