Ravana Is Overwhelmed

स तेनतुतदाक्रोधात्काकुत्स्थेनार्दितोरणे ।
रावणस्समरश्लाघिमहाक्रोधामुपागमत् ॥

sa tenatutadākrodhātkākutsthenārditoraṇe |
rāvaṇassamaraślāghimahākrodhāmupāgamat ||

स दीप्तनयनोरोषाच्चापमायाम्यवीर्यवान् ।
अभ्यर्दयत्सुसङ्कृद्धोराघवंपरमाहवे ।
बाणधारसहस्रैस्तैस्सतोयदइवाम्बरात् ।
राघवंरावणोबाणैस्तटकमिवपूरयन् ॥

sa dīptanayanoroṣāccāpamāyāmyavīryavān |
abhyardayatsusaṅkṛddhorāghavaṃparamāhave |
bāṇadhārasahasraistaissatoyadaivāmbarāt |
rāghavaṃrāvaṇobāṇaistaṭakamivapūrayan ||

पूरितःशरजालेनधनुर्मुक्तेनसम्युगे ।
महागिरिरिवाकम्प्यःकाकुत्स्थो न प्रकम्पते ॥

pūritaḥśarajālenadhanurmuktenasamyuge |
mahāgiririvākampyaḥkākutstho na prakampate ||

स शरैश्शरजालानिवारयन् समरेस्थितः ।
गभस्तीनिवसूर्यस्यप्रतिजग्राहवीर्यवान् ॥

sa śaraiśśarajālānivārayan samaresthitaḥ |
gabhastīnivasūryasyapratijagrāhavīryavān ||

ततश्शरसहस्राणिक्षिप्रहस्तोनिशाचरः ।
निजघानोरसिक्रुद्धोराघवस्यमहात्मनः ॥

tataśśarasahasrāṇikṣiprahastoniśācaraḥ |
nijaghānorasikruddhorāghavasyamahātmanaḥ ||

स शोणितसमादिग्धस्समरेलक्ष्मणाग्रजः ।
दृष्टःफुल्लइवारण्येसुमहान् किंशुकद्रुमः ॥

sa śoṇitasamādigdhassamarelakṣmaṇāgrajaḥ |
dṛṣṭaḥphullaivāraṇyesumahān kiṃśukadrumaḥ ||

शराभिघातसम्रब्दःसोऽभिजग्राहसायकान् ।
काकुत्स्थः सुमहातेजायुगान्तादित्यतेजसः ॥

śarābhighātasamrabdaḥso'bhijagrāhasāyakān |
kākutsthaḥ sumahātejāyugāntādityatejasaḥ ||

ततोऽन्योन्यंसुसम्रब्धौतावुभौरामरावणौ ।
शरान्धकारेसमरेनोपलक्ष्यतांतदा ॥

tato'nyonyaṃsusamrabdhautāvubhaurāmarāvaṇau |
śarāndhakāresamarenopalakṣyatāṃtadā ||

ततःक्रोधसमाविष्टोरामोदशरथात्मजः ।
उवाचरावणंवीरःप्रहस्यपरुषंवचः ॥

tataḥkrodhasamāviṣṭorāmodaśarathātmajaḥ |
uvācarāvaṇaṃvīraḥprahasyaparuṣaṃvacaḥ ||

ममभार्याजनस्थानादज्ञानाद्राक्षसाधम ।
हृतातेविवशायस्मात्तस्मात्त्वंनासिवीर्यवान् ॥

mamabhāryājanasthānādajñānādrākṣasādhama |
hṛtātevivaśāyasmāttasmāttvaṃnāsivīryavān ||

मयाविरहितांदीनांवर्तमानांमहावने ।
वैदेहींप्रसभंहृत्वाशूरोऽहमितिमन्यसे ॥

mayāvirahitāṃdīnāṃvartamānāṃmahāvane |
vaidehīṃprasabhaṃhṛtvāśūro'hamitimanyase ||

स्त्रीषुशूरविनाथासुपरदाराभिमर्शक ।
कृत्वाकापुरुषंकर्मशूरोऽहमितिमन्यसे ॥

strīṣuśūravināthāsuparadārābhimarśaka |
kṛtvākāpuruṣaṃkarmaśūro'hamitimanyase ||

भिन्नमर्यादनिर्लज्ज चारित्रेष्वनवस्थित ।
दर्पान्मृत्युमुपादायशूरोऽहमितिमन्यसे ॥

bhinnamaryādanirlajja cāritreṣvanavasthita |
darpānmṛtyumupādāyaśūro'hamitimanyase ||

शूरेणधनदभ्रात्राबलैःसमुदितेन च ।
श्लाघनीयंमहत्कर्मयशस्यं च कृतंत्वया ॥

śūreṇadhanadabhrātrābalaiḥsamuditena ca |
ślāghanīyaṃmahatkarmayaśasyaṃ ca kṛtaṃtvayā ||

उत्सेकानाभिपन्नस्यगर्हितस्याहितस्य च ।
कर्मणःप्राप्नुहीदानांतस्याद्यसुमहत्फलम् ॥

utsekānābhipannasyagarhitasyāhitasya ca |
karmaṇaḥprāpnuhīdānāṃtasyādyasumahatphalam ||

शूरोऽहमितिचात्मानमवगच्छसिदुर्मते ।
नैवलज्जास्तितेसीतांचौरवद्वृपकर्षतः ॥

śūro'hamiticātmānamavagacchasidurmate |
naivalajjāstitesītāṃcauravadvṛpakarṣataḥ ||

यदिमत्सन्निधौसीताधर्षितास्यात्त्वयाबलात् ।
भ्रातरंतुखरंपश्येस्तदामत्सायकैर्हतः ॥

yadimatsannidhausītādharṣitāsyāttvayābalāt |
bhrātaraṃtukharaṃpaśyestadāmatsāyakairhataḥ ||

दिष्ट्यासिममदुष्टात्मश्चक्षुर्विषयमागतः ।
अद्यत्वांसायकैस्तीक्ष्णैर्नयामियमसादनम् ॥

diṣṭyāsimamaduṣṭātmaścakṣurviṣayamāgataḥ |
adyatvāṃsāyakaistīkṣṇairnayāmiyamasādanam ||

अद्यतेमच्छरैश्चिन्नंशिरोज्वलितकुण्डलम् ।
क्रव्यादाव्यपकर्षन्तुविकीर्णंरणपांसुषु ॥

adyatemaccharaiścinnaṃśirojvalitakuṇḍalam |
kravyādāvyapakarṣantuvikīrṇaṃraṇapāṃsuṣu ||

निपत्योरसिगृध्रास्तेक्षितौक्षिप्तस्यरावण ।
पिबन्तुरुधिरंतर्षाद्बाणशल्यान्तरोत्थितम् ॥

nipatyorasigṛdhrāstekṣitaukṣiptasyarāvaṇa |
pibanturudhiraṃtarṣādbāṇaśalyāntarotthitam ||

अद्यमद्बाणभिन्नस्यगतासोःपतितस्यते ।
कर्षन्त्वन्त्राणिपतगागरुत्मन्तइवोरगान् ॥

adyamadbāṇabhinnasyagatāsoḥpatitasyate |
karṣantvantrāṇipatagāgarutmantaivoragān ||

इत्येवं स वदन्वीरोरामश्शत्रुनिबर्हणः ।
राक्षसेन्द्रंसमीपस्थंशरवर्षैरवाकिरत् ॥

ityevaṃ sa vadanvīrorāmaśśatrunibarhaṇaḥ |
rākṣasendraṃsamīpasthaṃśaravarṣairavākirat ||

बभूवद्विगुणंवीर्यंबलंहर्षश्चसंयुगे ।
रामस्यास्त्रबलंचैवशत्रोर्निधनकाङ्क्षिणः ॥

babhūvadviguṇaṃvīryaṃbalaṃharṣaścasaṃyuge |
rāmasyāstrabalaṃcaivaśatrornidhanakāṅkṣiṇaḥ ||

प्रादुर्भभूवुरस्त्राणिसर्वाणिविदितात्मनः ।
प्रहर्षाच्चमहातेजाश्शीघ्रहस्ततरोऽभवत् ॥

prādurbhabhūvurastrāṇisarvāṇividitātmanaḥ |
praharṣāccamahātejāśśīghrahastataro'bhavat ||

शुभान्येतानिचिह्नानिविज्ञायात्मगतानिसः ।
भूयएवार्दयद्रामोरावणंराक्षसान्तकृत् ॥

śubhānyetānicihnānivijñāyātmagatānisaḥ |
bhūyaevārdayadrāmorāvaṇaṃrākṣasāntakṛt ||

हरीणांचाश्मनिकरैश्शरवर्षाच्चराघवात् ।
हन्यमानोदशग्रीवोविघूर्णहृदयोऽभवत् ॥

harīṇāṃcāśmanikaraiśśaravarṣāccarāghavāt |
hanyamānodaśagrīvovighūrṇahṛdayo'bhavat ||

यदा च शस्त्रंनारेभे न चकर्षशरासनम् ।
नास्यप्रत्यकरोवदीर्यंविक्लबेनान्तरात्मना ॥

yadā ca śastraṃnārebhe na cakarṣaśarāsanam |
nāsyapratyakarovadīryaṃviklabenāntarātmanā ||

क्षिप्ताःश्चाशुशरास्तेनशस्त्राणिविविधानि च ।
मरणार्थायवर्तन्तेमृत्युकालोऽभ्यवर्तत ॥

kṣiptāḥścāśuśarāstenaśastrāṇivividhāni ca |
maraṇārthāyavartantemṛtyukālo'bhyavartata ||

सूतस्तुरथनेतास्यतदवस्थंनिरीक्ष्यतम् ।
शनैर्युद्धासम्भ्रान्तोरथंतस्यापवाहयत् ॥

sūtasturathanetāsyatadavasthaṃnirīkṣyatam |
śanairyuddhāsambhrāntorathaṃtasyāpavāhayat ||