Rama asks how to withdraw the weapons once released. Vishwamitra teaches him the counter mantras, and as they approach the sage's hermitage Rama asks what place it is.
राम पूछते हैं कि छोड़े गए अस्त्रों को वापस कैसे लें। विश्वामित्र उन्हें संहार मंत्र सिखाते हैं, और आश्रम के निकट पहुँचकर राम पूछते हैं कि यह कौन सा स्थान है।
सत्यवन्तं सत्यकीर्तिं धृष्टं रभसमेव च । प्रतिहारतरं नाम पराङ्मुखमवाङ्मुखम् । लक्षाक्षविषमौ चैव दृढनाभसुनाभकौ । दशाक्षशतवक्त्रौ च दशशीर्षशतोदरौ । पद्मनाभमहानाभौ दुन्दुनाभसुनाभकौ । ज्योतिषं कृशनं चैव नैराश्यविमलावुभौ । योगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रशमनौतथा । सार्चिर्माली धृतिर्माली वृत्तिमान् रुचिरस्तथा । पितृसौमनसं चैव विधूतमकरावुभौ । करवीरकरं चैव धनधान्यौ च राघव । कामरूपं कामरुचिं मोहमावरणं तथा । जृम्भकं सर्वनाभं च सन्तानवरणौ तथा । भृशाश्वतनयान् राम भास्वरान्कामरूपिणः । प्रतीच्छ मम भद्रं ते पात्रभूतोऽसि राघव ॥
satyavantaṃ satyakīrtiṃ dhṛṣṭaṃ rabhasameva ca | pratihārataraṃ nāma parāṅmukhamavāṅmukham | lakṣākṣaviṣamau caiva dṛḍhanābhasunābhakau | daśākṣaśatavaktrau ca daśaśīrṣaśatodarau | padmanābhamahānābhau dundunābhasunābhakau | jyotiṣaṃ kṛśanaṃ caiva nairāśyavimalāvubhau | yogandharaharidrau ca daityapraśamanautathā | sārcirmālī dhṛtirmālī vṛttimān rucirastathā | pitṛsaumanasaṃ caiva vidhūtamakarāvubhau | karavīrakaraṃ caiva dhanadhānyau ca rāghava | kāmarūpaṃ kāmaruciṃ mohamāvaraṇaṃ tathā | jṛmbhakaṃ sarvanābhaṃ ca santānavaraṇau tathā | bhṛśāśvatanayān rāma bhāsvarānkāmarūpiṇaḥ | pratīccha mama bhadraṃ te pātrabhūto'si rāghava ||
हिंदी अर्थ
सत्यवंत, सत्यकीर्ति, धृष्ट और रभस, प्रतिहारतर, पराङ्मुख और अवाङ्मुख, लक्ष्य और अविषम, दृढ़नाभ और सुनाभ, दशाक्ष और शतवक्त्र, दशशीर्ष और शतोदर, पद्मनाभ और महानाभ, दुंदुनाभ और सुनाभ, ज्योतिष और कृशन, नैराश्य और विमल, योगंधर और हरिद्र, दैत्य और प्रशमन, सार्चिर्माली, धृतिमाली, वृत्तिमान और रुचिर, पित्र्य, सौमनस, विधूत और मकर, करवीरकर, धन और धान्य, कामरूप, कामरुचि, मोह और आवरण, जृंभक, सर्वनाभ, संतान और वरण: हे राम, इच्छानुसार रूप धरने वाले कृशाश्व के इन तेजस्वी पुत्रों को मुझसे ग्रहण करो। हे राघव, तुम्हारा कल्याण हो, क्योंकि तुम योग्य पात्र हो।
English meaning
Satyavanta, Satyakirti, Dhrishta and Rabhasa, the one called Pratiharatara, Paranmukha and Avanmukha, Lakshya and Avishama, Dridhanabha and Sunabha, Dashaksha and Shatavaktra, Dashashirsha and Shatodara, Padmanabha and Mahanabha, Dundunabha and Sunabha, Jyotisha and Krishana, Nairashya and Vimala, Yogandhara and Haridra, Daitya and Prashamana, Sarchirmali, Dhritimali, Vrittiman and Ruchira, Pitrya, Saumanasa, Vidhuta and Makara, Karavirakara, Dhana and Dhanya, Kamarupa, Kamaruchi, Moha and Avarana, Jrimbhaka, Sarvanabha, Santana and Varana: Rama, accept from me these radiant sons of Krishashva who can take any form. Blessings on you, Raghava, for you are worthy.
bāḍhamityeva kākutsthaḥ prahṛṣṭenāntārātmanā | divyabhāsvaradehāśca mūrtimantassukhapradāḥ | kecidaṅgārasadṛśāḥ keciddhūmopamāstathā | candrārkasadṛśāḥ kecitprahvāñjalipuṭāstathā | rāmaṃ prāñjalayo bhūtvā'bruvan madhurabhāṣiṇaḥ | ime sma naraśārdūla śādhi kiṃ karavāma te ||
हिंदी अर्थ
काकुत्स्थ ने प्रसन्न मन से कहा: ठीक है। उनके शरीर दिव्य और तेजस्वी थे, वे मूर्तिमान और सुख देने वाले थे; कुछ अंगारों जैसे, कुछ धुएँ जैसे, कुछ चंद्रमा और सूर्य जैसे थे। झुककर हाथ जोड़े उन्होंने राम से मधुर स्वर में कहा: हे नरशार्दूल, हम उपस्थित हैं। आज्ञा दीजिए, हम आपके लिए क्या करें?
English meaning
Kakutstha said: So be it, with a joyful heart. They had shining divine bodies, embodied and bringing happiness; some were like glowing embers, some like smoke, some like the moon and sun. Bowing with folded hands, they said sweetly to Rama: Here we are, tiger among men. Command us; what shall we do for you?
किन्न्वेतन्मेघसङ्काशं पर्वतस्याविदूरतः । वृक्षषण्डमितो भाति परं कौतूहलं हि मे । दर्शनीयं मृगाकीर्णं मनोरममतीव च । नानाप्रकारैश्शकुनैर्वल्गुनादैरलङ्कृतम् ॥
kinnvetanmeghasaṅkāśaṃ parvatasyāvidūrataḥ | vṛkṣaṣaṇḍamito bhāti paraṃ kautūhalaṃ hi me | darśanīyaṃ mṛgākīrṇaṃ manoramamatīva ca | nānāprakāraiśśakunairvalgunādairalaṅkṛtam ||
हिंदी अर्थ
पर्वत के पास बादल जैसा वह वृक्षों का समूह क्या है जो यहाँ से चमक रहा है? मुझे बड़ी जिज्ञासा है। वह देखने योग्य, हिरणों से भरा और अत्यंत मनोरम है, और मधुर बोलने वाले अनेक प्रकार के पक्षियों से सुशोभित है।
English meaning
What is that grove of trees like a cloud, shining not far from the mountain? I am very curious. It is lovely to look at, full of deer and most delightful, adorned with birds of many kinds singing sweetly.
nissṛtāḥ sma muniśreṣṭha kāntārādromaharṣaṇāt | anayā tvavagacchāmi deśasya sukhavattayā | sarvaṃ me śaṃsa bhagavan kasyāśramapadaṃ tvidam ||
हिंदी अर्थ
हे मुनिश्रेष्ठ, हम रोंगटे खड़े कर देने वाले वन से निकल आए हैं; यह मैं इस देश के सुखद होने से जानता हूँ। भगवन, मुझे सब बताइए: यह किसका आश्रम है?
English meaning
Best of sages, we have come out of a forest that made our hair stand on end; I can tell from the pleasantness of this land. Tell me everything, holy one: whose hermitage is this?
हे महामुनि, क्या यही वह स्थान है जहाँ वे पापी, दुष्ट, ब्रह्मघाती आपके यज्ञ में विघ्न डालने आते हैं? भगवन, वह कौन सा देश है जहाँ मुझे आपकी यज्ञक्रिया की रक्षा करनी है और राक्षसों को मारना है? हे मुनिश्रेष्ठ, प्रभु, मैं यह सब सुनना चाहता हूँ।
English meaning
Great sage, is this the place where those sinful, wicked brahmin killers come to wreck your sacrifice? Holy one, which is the land where I must guard your sacrificial rite and kill the rakshasas? Best of sages, my lord, I wish to hear all of this.