The Rakshasas Flee to the Underworld

हन्यमाने बले तस्मिन्पद्मनाभेन पृष्ठतः ।
माल्वान्सन्निवृत्तो ऽथ वेलामेत्य इवार्णवः ॥

hanyamāne bale tasminpadmanābhena pṛṣṭhataḥ |
mālvānsannivṛtto 'tha velāmetya ivārṇavaḥ ||

संरक्तनयनः कोपाच्चलन्मौलिर्निशाचरः ।
पद्मनाभमिदं प्राह वचनं पुरुषोत्तमम् ॥

saṃraktanayanaḥ kopāccalanmaulirniśācaraḥ |
padmanābhamidaṃ prāha vacanaṃ puruṣottamam ||

नारायण न जानीषे क्षात्रधर्मं पुरातनम् ।
अयुद्धमनसो भीतानस्मान्हंसि यथेतरः ॥

nārāyaṇa na jānīṣe kṣātradharmaṃ purātanam |
ayuddhamanaso bhītānasmānhaṃsi yathetaraḥ ||

पराङ्मुखवधं पापं यः करोत्यसुरेतरः ।
स हन्ता न गतः स्वर्गं लभते पुण्यकर्मणाम् ॥

parāṅmukhavadhaṃ pāpaṃ yaḥ karotyasuretaraḥ |
sa hantā na gataḥ svargaṃ labhate puṇyakarmaṇām ||

युद्धश्रद्धा ऽथवा ते ऽस्ति शङ्खचक्रगदाधर ।
अहं स्थितो ऽस्मि पश्यामि बलं दर्शय यत्तव ॥

yuddhaśraddhā 'thavā te 'sti śaṅkhacakragadādhara |
ahaṃ sthito 'smi paśyāmi balaṃ darśaya yattava ||

माल्यवन्तं स्थितं दृष्ट्वा माल्यवन्तमिवाचलम् ।
उवाच राक्षसेन्द्रं तं देवराजानुजो बली ॥

mālyavantaṃ sthitaṃ dṛṣṭvā mālyavantamivācalam |
uvāca rākṣasendraṃ taṃ devarājānujo balī ||

युष्मत्तो भयभीतानां देवानां वै मया ऽभयम् ।
राक्षसोत्सादनं दत्तं तदेतदनुपाल्यते ॥

yuṣmatto bhayabhītānāṃ devānāṃ vai mayā 'bhayam |
rākṣasotsādanaṃ dattaṃ tadetadanupālyate ||

प्राणैरपि प्रियं कार्यं देवानां हि सदा मया ।
सो ऽहं वो निहनिष्यामि रसातलगतानपि ॥

prāṇairapi priyaṃ kāryaṃ devānāṃ hi sadā mayā |
so 'haṃ vo nihaniṣyāmi rasātalagatānapi ||

देवदेवं ब्रुवाणं तं रक्ताम्बुरुहलोचनम् ।
शक्त्या बिभेद सङ्क्रुद्धो राक्षसेन्द्रो भुजान्तरे ॥

devadevaṃ bruvāṇaṃ taṃ raktāmburuhalocanam |
śaktyā bibheda saṅkruddho rākṣasendro bhujāntare ||

माल्यवद्भुजनिर्मुक्ता शक्तिर्घण्टाकृतस्वना ।
हरेरुरसि बभ्राज मेघस्थेव शतह्रदा ॥

mālyavadbhujanirmuktā śaktirghaṇṭākṛtasvanā |
harerurasi babhrāja meghastheva śatahradā ||

ततस्तामेव चोत्कृष्य शक्तिं शक्तिधरप्रियः ।
माल्यवन्तं समुद्दिश्य चिक्षेपाम्बुरुहेक्षणः ॥

tatastāmeva cotkṛṣya śaktiṃ śaktidharapriyaḥ |
mālyavantaṃ samuddiśya cikṣepāmburuhekṣaṇaḥ ||

स्कन्दोत्सृष्टेव सा शक्तिर्गोविन्दकरनिस्सृता ।
काङ्क्षन्ती राक्षसं प्रायान्माहेन्द्रीवाञ्जनाचलम् ॥

skandotsṛṣṭeva sā śaktirgovindakaranissṛtā |
kāṅkṣantī rākṣasaṃ prāyānmāhendrīvāñjanācalam ||

सा तस्योरसि विस्तीर्णे हारभारा ऽवभासिते ।
अपतद्राक्षसेन्द्रस्य गिरिकूट इवाशनिः ॥

sā tasyorasi vistīrṇe hārabhārā 'vabhāsite |
apatadrākṣasendrasya girikūṭa ivāśaniḥ ||

तया भिन्नतनुत्राणः प्राविशद्विपुलं तमः ।
माल्यवान्पुनराश्वस्तस्तस्थौ गिरिरिवाचलः ॥

tayā bhinnatanutrāṇaḥ prāviśadvipulaṃ tamaḥ |
mālyavānpunarāśvastastasthau giririvācalaḥ ||

ततः कार्ष्णायसं शूलं कण्टकैर्बहुभिर्वतम् ।
प्रगृह्याभ्यहनद्देवं स्तनयोरन्तरे दृढम् ॥

tataḥ kārṣṇāyasaṃ śūlaṃ kaṇṭakairbahubhirvatam |
pragṛhyābhyahanaddevaṃ stanayorantare dṛḍham ||

तथैव रणरक्तस्तु मुष्टिना वासवानुजम् ।
ताडयित्वा धनुर्मात्रमपक्रान्तो निशाचरः ॥

tathaiva raṇaraktastu muṣṭinā vāsavānujam |
tāḍayitvā dhanurmātramapakrānto niśācaraḥ ||

ततो ऽम्बरे महाञ्छब्दः साधुसाध्विति चोदितः ।
आहत्य राक्षसो विष्णुं गरुडं चाप्यताडयत् ॥

tato 'mbare mahāñchabdaḥ sādhusādhviti coditaḥ |
āhatya rākṣaso viṣṇuṃ garuḍaṃ cāpyatāḍayat ||

वैनतेयस्ततः क्रुद्धः पक्षवातेन राक्षसम् ।
व्यपोहद्बलवान्वायुः शुष्कपर्णचयं यथा ॥

vainateyastataḥ kruddhaḥ pakṣavātena rākṣasam |
vyapohadbalavānvāyuḥ śuṣkaparṇacayaṃ yathā ||

द्विजेन्द्रपक्षवातेन द्रावितं दृश्य पूर्वजम् ।
सुमाली स्वबलैः सार्धं लङ्कामभिमुखो ययौ ॥

dvijendrapakṣavātena drāvitaṃ dṛśya pūrvajam |
sumālī svabalaiḥ sārdhaṃ laṅkāmabhimukho yayau ||

पक्षवातबलोद्धूतो माल्यवानपि राक्षसः ।
स्वबलेन समागम्य ययौ लङ्कां ह्रिया वृतः ॥

pakṣavātabaloddhūto mālyavānapi rākṣasaḥ |
svabalena samāgamya yayau laṅkāṃ hriyā vṛtaḥ ||

एवं ते राक्षसा तेन हरिणा कमलेक्षण ।
बहुशः संयुगे भग्ना हतप्रवरनायकाः ॥

evaṃ te rākṣasā tena hariṇā kamalekṣaṇa |
bahuśaḥ saṃyuge bhagnā hatapravaranāyakāḥ ||

अशक्नुवन्तस्ते विष्णुं प्रतियोद्धुं भयार्दिताः ।
त्यक्त्वा लङ्कां गता वस्तुं पातालं सहपत्नयः ॥

aśaknuvantaste viṣṇuṃ pratiyoddhuṃ bhayārditāḥ |
tyaktvā laṅkāṃ gatā vastuṃ pātālaṃ sahapatnayaḥ ||

सुमालिनं समासाद्य राक्षसं रघुसत्तम ।
स्थिताः प्रख्यातवीर्यास्ते वंशे सालकटङ्कटे ॥

sumālinaṃ samāsādya rākṣasaṃ raghusattama |
sthitāḥ prakhyātavīryāste vaṃśe sālakaṭaṅkaṭe ||

ये त्वया निहतास्ते तु पौलस्त्या नाम राक्षसाः सुमाली माल्यवान्माली ये च तेषां पुरःसराः ।
सर्वे तेभ्यो महाभागा रावणाद्बलवत्तराः ॥

ye tvayā nihatāste tu paulastyā nāma rākṣasāḥ sumālī mālyavānmālī ye ca teṣāṃ puraḥsarāḥ |
sarve tebhyo mahābhāgā rāvaṇādbalavattarāḥ ||

न चान्यो राक्षसान्हन्ता सुरारीन्देवकण्टकान् ।
ऋते नारायणं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥

na cānyo rākṣasānhantā surārīndevakaṇṭakān |
ṛte nārāyaṇaṃ devaṃ śaṅkhacakragadādharam ||

भवान्नारायणो देवश्चतुर्बाहुः सनातनः ।
राक्षसान्हन्तुमुत्पन्नो ह्यजेयः प्रभुरव्ययः ॥

bhavānnārāyaṇo devaścaturbāhuḥ sanātanaḥ |
rākṣasānhantumutpanno hyajeyaḥ prabhuravyayaḥ ||

नष्टधर्मव्यवस्थाता काले काले प्रजाकरः ।
उत्पद्यते दस्युवधे शरणागतवत्सलः ॥

naṣṭadharmavyavasthātā kāle kāle prajākaraḥ |
utpadyate dasyuvadhe śaraṇāgatavatsalaḥ ||

एषा मया तव नराधिप राक्षसानामुत्पत्तिरद्य कथिता सकला यथावत् ।
भूयो निबोध रघुसत्तम रावणस्य जन्मप्रभावमतुलं ससुतस्य सर्वम् ॥

eṣā mayā tava narādhipa rākṣasānāmutpattiradya kathitā sakalā yathāvat |
bhūyo nibodha raghusattama rāvaṇasya janmaprabhāvamatulaṃ sasutasya sarvam ||

चिरात्सुमाली व्यचरद्रसातलं स राक्षसो विष्णुभयार्दितस्तदा ।
पुत्रैश्च पौत्रैश्च समन्वितो बली ततस्तु लङ्कामवसद्धनेश्वरः ॥

cirātsumālī vyacaradrasātalaṃ sa rākṣaso viṣṇubhayārditastadā |
putraiśca pautraiśca samanvito balī tatastu laṅkāmavasaddhaneśvaraḥ ||