तां श्रुत्वा दिव्यसङ्काशां कथामद्भुतदर्शनाम् ।
लक्ष्मणः परमप्रीतो राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥
tāṃ śrutvā divyasaṅkāśāṃ kathāmadbhutadarśanām |
lakṣmaṇaḥ paramaprīto rāghavaṃ vākyamabravīt ||
तां श्रुत्वा दिव्यसङ्काशां कथामद्भुतदर्शनाम् ।
लक्ष्मणः परमप्रीतो राघवं वाक्यमब्रवीत् ॥
tāṃ śrutvā divyasaṅkāśāṃ kathāmadbhutadarśanām |
lakṣmaṇaḥ paramaprīto rāghavaṃ vākyamabravīt ||
निक्षिप्तदेहौ काकुत्स्थ कथं तौ द्विजपार्थिवौ ।
पुनर्देहेन संयोगं जग्मुर्देवसम्मतौ ॥
nikṣiptadehau kākutstha kathaṃ tau dvijapārthivau |
punardehena saṃyogaṃ jagmurdevasammatau ||
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा रामः सत्यपराक्रमः ।
तां कथां कथयामास वसिष्ठस्य महात्मनः ॥
tasya tadbhāṣitaṃ śrutvā rāmaḥ satyaparākramaḥ |
tāṃ kathāṃ kathayāmāsa vasiṣṭhasya mahātmanaḥ ||
यस्तु कुम्भो रघुश्रेष्ठ तेजःपूर्णो महात्मनोः ।
तस्मिंस्तेजोमयौ विप्रौ सम्भूतावृषिसत्तमौ ॥
yastu kumbho raghuśreṣṭha tejaḥpūrṇo mahātmanoḥ |
tasmiṃstejomayau viprau sambhūtāvṛṣisattamau ||
पूर्वं समभवत्तत्र ह्यगस्त्यो भगवानृषिः ।
नाहं सुतस्तवेत्युक्त्वा मित्रं तस्मादपाक्रमत् ॥
pūrvaṃ samabhavattatra hyagastyo bhagavānṛṣiḥ |
nāhaṃ sutastavetyuktvā mitraṃ tasmādapākramat ||
तद्धि तेजस्तु मित्रस्य उर्वस्याः पूर्वमाहितम् ।
तस्मिन्समभवत्कुम्भे तत्तेजो यत्र वारुणम् ॥
taddhi tejastu mitrasya urvasyāḥ pūrvamāhitam |
tasminsamabhavatkumbhe tattejo yatra vāruṇam ||
कस्यचित्त्वथ कालस्य मित्रावरुणसम्भवः ।
वसिष्ठस्तेजसा युक्तो जज्ञे इक्ष्वाकुदैवतम् ॥
kasyacittvatha kālasya mitrāvaruṇasambhavaḥ |
vasiṣṭhastejasā yukto jajñe ikṣvākudaivatam ||
तमिक्ष्वाकुर्महातेजा जातमात्रमनिन्दितम् ।
वव्रे पुरोधसं सौम्य वंशस्यास्य भवाय नः ॥
tamikṣvākurmahātejā jātamātramaninditam |
vavre purodhasaṃ saumya vaṃśasyāsya bhavāya naḥ ||
एवं त्वपूर्वदेहस्य वसिष्ठस्य महात्मनः ।
कथितो निर्गमः सौम्य निमेः शृणु यथा ऽभवत् ॥
evaṃ tvapūrvadehasya vasiṣṭhasya mahātmanaḥ |
kathito nirgamaḥ saumya nimeḥ śṛṇu yathā 'bhavat ||
दृष्ट्वा विदेहं राजानमृषयः सर्व एव ते ।
तं च ते योजयामासुर्यागदीक्षां मनीषिणः ॥
dṛṣṭvā videhaṃ rājānamṛṣayaḥ sarva eva te |
taṃ ca te yojayāmāsuryāgadīkṣāṃ manīṣiṇaḥ ||
तं च देहं नरेन्द्रस्य रक्षन्ति स्म द्विजोत्तमाः ।
गन्धैर्माल्यैश्च वस्त्रैश्च पौरभृत्यसमन्विताः ॥
taṃ ca dehaṃ narendrasya rakṣanti sma dvijottamāḥ |
gandhairmālyaiśca vastraiśca paurabhṛtyasamanvitāḥ ||
ततो यज्ञे समाप्ते तु भृगुस्तत्रेदमब्रवीत् ।
आनयिष्यामि ते चेतस्तुष्टो ऽस्मि तव पार्थिव ॥
tato yajñe samāpte tu bhṛgustatredamabravīt |
ānayiṣyāmi te cetastuṣṭo 'smi tava pārthiva ||
सुप्रीताश्च सुराः सर्वे निमेश्चेतस्तथाब्रुवन् ।
वरं वरय राजर्षे क्व ते चेतो निरूप्यताम् ॥
suprītāśca surāḥ sarve nimeścetastathābruvan |
varaṃ varaya rājarṣe kva te ceto nirūpyatām ||
एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्निमेश्चेतस्तदाब्रवीत् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वसेयं सुरसत्तमाः ॥
evamuktaḥ suraiḥ sarvairnimeścetastadābravīt |
netreṣu sarvabhūtānāṃ vaseyaṃ surasattamāḥ ||
बाढमित्येव विबुधा निमेश्चेतस्तदा ऽब्रुवन् ।
नेत्रेषु सर्वभूतानां वायुभूतश्चरिष्यसि ॥
bāḍhamityeva vibudhā nimeścetastadā 'bruvan |
netreṣu sarvabhūtānāṃ vāyubhūtaścariṣyasi ||
त्वत्कृते च निमिष्यन्ति चक्षूंषि पृथिवीपते ।
वायुभूतेन चरता विश्रमार्थं मुहुर्मुहुः ॥
tvatkṛte ca nimiṣyanti cakṣūṃṣi pṛthivīpate |
vāyubhūtena caratā viśramārthaṃ muhurmuhuḥ ||
एवमुक्त्वा तु विबुधाः सर्वे जग्मुर्यथागतम् ।
ऋषयो ऽपि महात्मानो निमेर्देहं समाहरन् ॥
evamuktvā tu vibudhāḥ sarve jagmuryathāgatam |
ṛṣayo 'pi mahātmāno nimerdehaṃ samāharan ||
अरणिं तत्र निक्षिप्य मथनं चक्रुरोजसा ।
मन्त्रहोमैर्महात्मानः पुत्रहेतोर्निमेस्तदा ॥
araṇiṃ tatra nikṣipya mathanaṃ cakrurojasā |
mantrahomairmahātmānaḥ putrahetornimestadā ||
अरण्यां मथ्यामानायां प्रादुर्भूतो महातपाः ।
मथनान्मिथिरित्याहुर्जननाज्जनको ऽभवत् ।
यस्माद्विदेहात्सम्भूतो वैदेहस्तु ततः स्मृतः ॥
araṇyāṃ mathyāmānāyāṃ prādurbhūto mahātapāḥ |
mathanānmithirityāhurjananājjanako 'bhavat |
yasmādvidehātsambhūto vaidehastu tataḥ smṛtaḥ ||
एवं विदेहराजश्च जनकः पूर्वको ऽभवत् ।
मिथिर्नाम महातेजास्तेनायं मैथिलो ऽभवत् ॥
evaṃ videharājaśca janakaḥ pūrvako 'bhavat |
mithirnāma mahātejāstenāyaṃ maithilo 'bhavat ||