घोरेणशरबन्धेनबद्धौदशरथात्मजौ ।
निःश्वसन्तौयथानागौशयानौरुधिरोक्षितौ ।
सर्वेतेवानरश्रेष्ठास्ससुग्रीवामहाबलाः ।
परिवार्यमहात्मानौतस्थुश्शोकपरिप्लुताः ॥
ghoreṇaśarabandhenabaddhaudaśarathātmajau |
niḥśvasantauyathānāgauśayānaurudhirokṣitau |
sarvetevānaraśreṣṭhāssasugrīvāmahābalāḥ |
parivāryamahātmānautasthuśśokapariplutāḥ ||
एतस्मिन्नन्तरेरामःप्रत्यबुध्यतवीर्यवान् ।
स्थिरत्वात्सत्त्वयोगाच्चशरैस्सन्दानितोऽपिसन् ॥
etasminnantarerāmaḥpratyabudhyatavīryavān |
sthiratvātsattvayogāccaśaraissandānito'pisan ||
ततोदृष्टवासरुधिरंनिषण्णंगाढमर्पितम् ।
भ्रातरंदीनवदनंपर्यदेवयदातुरः ॥
tatodṛṣṭavāsarudhiraṃniṣaṇṇaṃgāḍhamarpitam |
bhrātaraṃdīnavadanaṃparyadevayadāturaḥ ||
किंनुमेसीतयाकार्यंकिंकार्यंजीवितेनवा ।
शयानंयोऽद्यपश्यामिभ्रातरंयुधिनिर्जितम् ॥
kiṃnumesītayākāryaṃkiṃkāryaṃjīvitenavā |
śayānaṃyo'dyapaśyāmibhrātaraṃyudhinirjitam ||
शक्यासीतासमानारीमर्त्यलोकेविचिन्वता ।
नलक्ष्मणसमोभ्रातासचिवस्साम्पपरायिकः ॥
śakyāsītāsamānārīmartyalokevicinvatā |
nalakṣmaṇasamobhrātāsacivassāmpaparāyikaḥ ||
परित्यक्षाम्यहंप्राणान्वानराणांतुपश्याताम् ।
यदिपञ्चत्वमापन्नस्सुमित्रानन्दवर्धनः ॥
parityakṣāmyahaṃprāṇānvānarāṇāṃtupaśyātām |
yadipañcatvamāpannassumitrānandavardhanaḥ ||
किंनुवक्ष्यामिकौसल्यांमातरंकिंनुकैकयीम् ।
कथमम्बांसुमित्रांचपुत्रदर्शनलालसाम् ॥
kiṃnuvakṣyāmikausalyāṃmātaraṃkiṃnukaikayīm |
kathamambāṃsumitrāṃcaputradarśanalālasām ||
विवत्सांवेपमानांचक्रोशन्तींकुररीमिव ।
कथमाश्वासयिष्यामियदियास्यामितंविना ॥
vivatsāṃvepamānāṃcakrośantīṃkurarīmiva |
kathamāśvāsayiṣyāmiyadiyāsyāmitaṃvinā ||
कथंवक्ष्यामिशत्रुघ्नंभरतंचयशस्विनम् ।
मयासहवनंयातोविनातेनापुनमागतः ॥
kathaṃvakṣyāmiśatrughnaṃbharataṃcayaśasvinam |
mayāsahavanaṃyātovinātenāpunamāgataḥ ||
उपालम्बंनशक्ष्यामिसोढुंबतसुमित्रया ।
इहैवदेहंत्यक्ष्यामिनहिजीवितुमुत्सहे ॥
upālambaṃnaśakṣyāmisoḍhuṃbatasumitrayā |
ihaivadehaṃtyakṣyāminahijīvitumutsahe ||
धिङ्मांदुष्कृतकर्माणमनार्यंमत्कृतेह्यसौ ।
लक्ष्मणःपतितश्शेतेशरतल्पेगतासुवत् ॥
dhiṅmāṃduṣkṛtakarmāṇamanāryaṃmatkṛtehyasau |
lakṣmaṇaḥpatitaśśeteśaratalpegatāsuvat ||
त्वंनित्यंसुविषण्णंमामाश्वासयसिलक्ष्मण ।
गतासुर्नाद्यशक्तोऽसिमामार्तमभिभाषितुम् ॥
tvaṃnityaṃsuviṣaṇṇaṃmāmāśvāsayasilakṣmaṇa |
gatāsurnādyaśakto'simāmārtamabhibhāṣitum ||
येनाद्यबहवोयुद्धेनिहताराक्षसाविनिपातिताः ।
तस्यामेवाद्यशूरस्त्वंशेषेविनिहतःपरैः ॥
yenādyabahavoyuddhenihatārākṣasāvinipātitāḥ |
tasyāmevādyaśūrastvaṃśeṣevinihataḥparaiḥ ||
शयानःशरतल्पेऽस्मिन् सशोणितपरिप्लुतः ।
शरजालैचशितोभासिभास्करोऽस्तमिवव्रजन् ॥
śayānaḥśaratalpe'smin saśoṇitapariplutaḥ |
śarajālaicaśitobhāsibhāskaro'stamivavrajan ||
बाणाभिहतमर्मत्वान्नशक्नोत्यभिभाषितुम् ।
रुजाचाब्रुवतोऽप्यस्यदृष्टिरागेणसूच्यते ॥
bāṇābhihatamarmatvānnaśaknotyabhibhāṣitum |
rujācābruvato'pyasyadṛṣṭirāgeṇasūcyate ||
यथैवमांवनंयान्तमनुयातोमहाद्युतिः ।
अहमप्यनुयास्यामितथैवैनंयमक्ष्यम् ॥
yathaivamāṃvanaṃyāntamanuyātomahādyutiḥ |
ahamapyanuyāsyāmitathaivainaṃyamakṣyam ||
इष्टबन्धुजनोनित्यंमांचनित्यमनुव्रतः ।
इमामद्यगतोऽवस्थांममानार्यस्यदुर्नयैः ॥
iṣṭabandhujanonityaṃmāṃcanityamanuvrataḥ |
imāmadyagato'vasthāṃmamānāryasyadurnayaiḥ ||
सुरुष्टेनापिवीरेणलक्ष्मणेननसंस्मरे ।
परुषंविप्रियंवापिश्रावितंनकदाचन ॥
suruṣṭenāpivīreṇalakṣmaṇenanasaṃsmare |
paruṣaṃvipriyaṃvāpiśrāvitaṃnakadācana ||
विससर्जैकवेगेनपञ्चबाणशतानियः ।
इष्वस्त्रष्वधिकस्तस्मात्कार्तवीर्याच्चलक्ष्मणः ॥
visasarjaikavegenapañcabāṇaśatāniyaḥ |
iṣvastraṣvadhikastasmātkārtavīryāccalakṣmaṇaḥ ||
अस्स्रैरस्त्राणियोहन्याच्छक्रस्यापिमहात्मनः ।
सोऽयमुर्व्यांहतश्शेतेमहार्हशयनोचितः ॥
assrairastrāṇiyohanyācchakrasyāpimahātmanaḥ |
so'yamurvyāṃhataśśetemahārhaśayanocitaḥ ||
तच्चमिथ्याप्रलप्तंमांप्रधक्ष्यतिनसंशयः ।
यन्मयानकृतोराजाराक्षसानांविभीषणः ॥
taccamithyāpralaptaṃmāṃpradhakṣyatinasaṃśayaḥ |
yanmayānakṛtorājārākṣasānāṃvibhīṣaṇaḥ ||
अस्मिन्मुहूर्तेसुग्रीव प्रतियातुमितोऽर्हसि ।
मत्वाहीनंराजन् रावणोऽभिद्रवेद्बली ॥
asminmuhūrtesugrīva pratiyātumito'rhasi |
matvāhīnaṃrājan rāvaṇo'bhidravedbalī ||
अङ्गदंतुपुरस्कत्यससैन्यस्सपरिच्छदम् ।
सागरंतरसुग्रीव नीलेनचनलेनच ॥
aṅgadaṃtupuraskatyasasainyassaparicchadam |
sāgaraṃtarasugrīva nīlenacanalenaca ||
कृतंहनुमताकार्यंयदन्यैर्दुष्करंरणे ।
ऋक्षराजेनतुष्यामिगोलाङ्गूलाधिपेनच ॥
kṛtaṃhanumatākāryaṃyadanyairduṣkaraṃraṇe |
ṛkṣarājenatuṣyāmigolāṅgūlādhipenaca ||
अङ्गदेनकृतंकर्ममैन्देनद्विविदेनच ।
युद्धंकेसरिणासङ् ख्येघोरंसम्पातिनाकृतम् ॥
aṅgadenakṛtaṃkarmamaindenadvividenaca |
yuddhaṃkesariṇāsaṅ khyeghoraṃsampātinākṛtam ||
गवयेनगवाक्षेणशरभेणगजेनच ।
अन्यैश्चहरिभिर्युद्धंमदर्थेत्यक्तजीवितैः ॥
gavayenagavākṣeṇaśarabheṇagajenaca |
anyaiścaharibhiryuddhaṃmadarthetyaktajīvitaiḥ ||
नचातिक्रमितुंशक्यंदैवंसुग्रीव मानुषैः ।
यत्तुशक्यंवयस्येनसुहृदाचपरन्तप ।
कृतंसुग्रीव तत्सर्वंभवताधर्मभीरुणा ॥
nacātikramituṃśakyaṃdaivaṃsugrīva mānuṣaiḥ |
yattuśakyaṃvayasyenasuhṛdācaparantapa |
kṛtaṃsugrīva tatsarvaṃbhavatādharmabhīruṇā ||
मित्रकार्यंकृतमिदंभवद्भिर्वानरर्षभाः ।
अनुज्ञातामयासर्वेयथेष्टंगन्तुमर्हथ ॥
mitrakāryaṃkṛtamidaṃbhavadbhirvānararṣabhāḥ |
anujñātāmayāsarveyatheṣṭaṃgantumarhatha ||
शुश्रुवुस्तस्यतेसर्वेवानराःपरिदेवनम् ।
वर्तयाञ्चक्रूरश्रूणिनेत्रैःकृष्णेतरेक्षणाः ॥
śuśruvustasyatesarvevānarāḥparidevanam |
vartayāñcakrūraśrūṇinetraiḥkṛṣṇetarekṣaṇāḥ ||
ततस्सर्वाण्यनीकानिस्थापयित्वाविभीषणः ।
आजगामगदापाणिस्त्वरितंयत्रराघवः ॥
tatassarvāṇyanīkānisthāpayitvāvibhīṣaṇaḥ |
ājagāmagadāpāṇistvaritaṃyatrarāghavaḥ ||
तंदृष्टवात्वरितंयान्तंनीलाञ्जनचयोपमम् ।
वानरादुद्रुवुस्सर्वेमन्यमानास्तुरावणिम् ॥
taṃdṛṣṭavātvaritaṃyāntaṃnīlāñjanacayopamam |
vānarādudruvussarvemanyamānāsturāvaṇim ||
