एवं बहुविधां चिन्तां चिन्तयित्वा महाकपिः ।
संश्रवे मधुरं वाक्यं वैदेह्या व्याजहार ह ॥
evaṃ bahuvidhāṃ cintāṃ cintayitvā mahākapiḥ |
saṃśrave madhuraṃ vākyaṃ vaidehyā vyājahāra ha ||
एवं बहुविधां चिन्तां चिन्तयित्वा महाकपिः ।
संश्रवे मधुरं वाक्यं वैदेह्या व्याजहार ह ॥
evaṃ bahuvidhāṃ cintāṃ cintayitvā mahākapiḥ |
saṃśrave madhuraṃ vākyaṃ vaidehyā vyājahāra ha ||
राजा दशरथो नाम रथकुञ्जरवाजिमान् ।
पुण्यशीलो महाकीर्तिरिक्ष्वाकूणां महायशाः ॥
rājā daśaratho nāma rathakuñjaravājimān |
puṇyaśīlo mahākīrtirikṣvākūṇāṃ mahāyaśāḥ ||
राजर्षीणां गुणश्रेष्ठस्तपसा चर्षिभि स्समः ।
चक्रवर्तिकुले जातः पुरन्दरसमो बले ॥
rājarṣīṇāṃ guṇaśreṣṭhastapasā carṣibhi ssamaḥ |
cakravartikule jātaḥ purandarasamo bale ||
अहिंसारतिरक्षुद्रो घृणी सत्यपराक्रमः ।
मुख्यश्चेक्ष्वाकुवंशस्य लक्ष्मीवान् लक्ष्मिवर्धनः ॥
ahiṃsāratirakṣudro ghṛṇī satyaparākramaḥ |
mukhyaścekṣvākuvaṃśasya lakṣmīvān lakṣmivardhanaḥ ||
पार्थिवव्यञ्जनैर्युक्तः पृथुश्रीः पार्थिवर्षभः ।
पृथिव्यां चतुरन्तायां विश्रुतस्सुखदस्सुखी ॥
pārthivavyañjanairyuktaḥ pṛthuśrīḥ pārthivarṣabhaḥ |
pṛthivyāṃ caturantāyāṃ viśrutassukhadassukhī ||
तस्य पुत्रः प्रियो ज्येष्ठस्ताराधिपनिभाननः ।
रामो नाम विशेषज्ञः श्रेष्ठ स्सर्वधनुष्मताम् ॥
tasya putraḥ priyo jyeṣṭhastārādhipanibhānanaḥ |
rāmo nāma viśeṣajñaḥ śreṣṭha ssarvadhanuṣmatām ||
रक्षिता स्वस्य धर्मस्य स्वजनस्य च रक्षिता ।
रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य च परन्तपः ॥
rakṣitā svasya dharmasya svajanasya ca rakṣitā |
rakṣitā jīvalokasya dharmasya ca parantapaḥ ||
तस्य सत्याभिसन्धस्य वृद्धस्य वचनात्पितुः ।
सभार्यस्सह च भ्रात्रा वीरः प्रव्राजितो वनम् ॥
tasya satyābhisandhasya vṛddhasya vacanātpituḥ |
sabhāryassaha ca bhrātrā vīraḥ pravrājito vanam ||
तेन तत्र महारण्ये मृगयां परिधावता ।
राक्षसा निहताश्शूरा बहवः कामरूपिणः ॥
tena tatra mahāraṇye mṛgayāṃ paridhāvatā |
rākṣasā nihatāśśūrā bahavaḥ kāmarūpiṇaḥ ||
जनस्थानवधं श्रुत्वा हतौ च खरदूषणौ ।
ततस्त्वमर्षापहृता जानकी रावणेन तु ।
वञ्चयित्वा वने रामं मृगरूपेण मायया ॥
janasthānavadhaṃ śrutvā hatau ca kharadūṣaṇau |
tatastvamarṣāpahṛtā jānakī rāvaṇena tu |
vañcayitvā vane rāmaṃ mṛgarūpeṇa māyayā ||
स मार्गमाणस्तां देवीं रामस्सीतामनिन्दिताम् ।
आससाद वने मित्रं सुग्रीवं नाम वानरम् ॥
sa mārgamāṇastāṃ devīṃ rāmassītāmaninditām |
āsasāda vane mitraṃ sugrīvaṃ nāma vānaram ||
तत स्स वालिनं हत्वा रामः परपुरञ्जयः ।
प्रायच्छत्कपिराज्यं तत्सुग्रीवाय महाबलः ॥
tata ssa vālinaṃ hatvā rāmaḥ parapurañjayaḥ |
prāyacchatkapirājyaṃ tatsugrīvāya mahābalaḥ ||
सुग्रीवेणापि सन्दिष्टा हरयः कामरूपिणः ।
दिक्षु सर्वासु तां देवीं विचिन्वन्ति सहस्रशः ॥
sugrīveṇāpi sandiṣṭā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ |
dikṣu sarvāsu tāṃ devīṃ vicinvanti sahasraśaḥ ||
अहं सम्पातिवचनाच्छतयोजनमायतम् ।
अस्या हेतोर्विशालाक्ष्याः सागरं वेगवान्प्लुतः ॥
ahaṃ sampātivacanācchatayojanamāyatam |
asyā hetorviśālākṣyāḥ sāgaraṃ vegavānplutaḥ ||
यथारूपां यथावर्णां यथालक्ष्मीवतीं च निश्चिताम् ।
अश्रौषं राघवस्याहं सेयमासादिता मया ॥
yathārūpāṃ yathāvarṇāṃ yathālakṣmīvatīṃ ca niścitām |
aśrauṣaṃ rāghavasyāhaṃ seyamāsāditā mayā ||
विररामैवमुक्त्वासौ वाचं वानरपुङ्गवः ।
जानकी चापि तच्छ्रुत्वा परं विस्मयमागता ॥
virarāmaivamuktvāsau vācaṃ vānarapuṅgavaḥ |
jānakī cāpi tacchrutvā paraṃ vismayamāgatā ||
ततस्सा वक्रकेशान्ता सुकेशी केशसंवृतम् ।
उन्नम्य वदनं भीरुश्शिंशुपावृक्षमैक्षत ॥
tatassā vakrakeśāntā sukeśī keśasaṃvṛtam |
unnamya vadanaṃ bhīruśśiṃśupāvṛkṣamaikṣata ||
निशम्य सीता वचनं कपेश्च दिशश्च सर्वाः प्रदिशश्च वीक्ष्य ।
स्वयं प्रहर्षं परमं जगाम सर्वात्मना राममनुस्मरन्ती ॥
niśamya sītā vacanaṃ kapeśca diśaśca sarvāḥ pradiśaśca vīkṣya |
svayaṃ praharṣaṃ paramaṃ jagāma sarvātmanā rāmamanusmarantī ||
सा तिर्यगूर्ध्वं च तथाप्यधस्तान्निरीक्षमाणा तमचिन्त्यबुद्धिम् ।
ददर्श पिङ्गाधिपतेरमात्यं वातात्मजं सूर्यमिवोदयस्थम् ॥
sā tiryagūrdhvaṃ ca tathāpyadhastānnirīkṣamāṇā tamacintyabuddhim |
dadarśa piṅgādhipateramātyaṃ vātātmajaṃ sūryamivodayastham ||