Lanka Set Ablaze

ततोऽब्रवीन्महातेजास्सुग्रीवोवानराधिपः ।
अर्थ्यंविज्ञापयंश्चापिहनूमन्तमिदंवचः ॥

tato'bravīnmahātejāssugrīvovānarādhipaḥ |
arthyaṃvijñāpayaṃścāpihanūmantamidaṃvacaḥ ||

यतोहतःकुम्भकर्णःकुमाराश्चनिषूदिताः ।
नेदानीमुपनिर्हारंरावणोदातुमर्हति ॥

yatohataḥkumbhakarṇaḥkumārāścaniṣūditāḥ |
nedānīmupanirhāraṃrāvaṇodātumarhati ||

येयेमहाबलास्सन्तिलघवश्चप्लवङ्गमाः ।
लङ्कामभ्युतन्त्याशुगृह्योल्काःप्लवगर्षभाः ।
हरयोहरिसङ्काशाःप्रदग्धुंरावणालयम् ॥

yeyemahābalāssantilaghavaścaplavaṅgamāḥ |
laṅkāmabhyutantyāśugṛhyolkāḥplavagarṣabhāḥ |
harayoharisaṅkāśāḥpradagdhuṃrāvaṇālayam ||

तोस्तंगतआदित्येरौद्रेतस्मिन्निशामुखे ।
लङ्कामभिमुखास्सोल्काजग्मुस्तेप्लवगर्षभाः ॥

tostaṃgataādityeraudretasminniśāmukhe |
laṅkāmabhimukhāssolkājagmusteplavagarṣabhāḥ ||

उल्काहस्सैर्हरिगणैस्सर्वतस्समभिद्रुताः ।
आरक्षस्थाविरूपाक्षास्सहसाविप्रदद्रुवुः ॥

ulkāhassairharigaṇaissarvatassamabhidrutāḥ |
ārakṣasthāvirūpākṣāssahasāvipradadruvuḥ ||

गोपुराट्टप्रतोलीषुचर्यासुविविधासु च ।
प्रासादेषु च सम्हृष्टास्ससृजुस्तेहुताशनम् ॥

gopurāṭṭapratolīṣucaryāsuvividhāsu ca |
prāsādeṣu ca samhṛṣṭāssasṛjustehutāśanam ||

तेषांगृहसहस्राणिददाहहुतभुक्तदा ।
प्रासादाःपर्वताकाराःपतन्तिधरणीतले ॥

teṣāṃgṛhasahasrāṇidadāhahutabhuktadā |
prāsādāḥparvatākārāḥpatantidharaṇītale ||

अगुरुर्दह्यतेतत्रवरं च हरिचन्दनम् ।
मौक्तिकामणयस्स्निग्धावज्रंचापिप्रवालकम् ॥

agururdahyatetatravaraṃ ca haricandanam |
mauktikāmaṇayassnigdhāvajraṃcāpipravālakam ||

क्षौमं च दह्यतेतत्रकौशेयंचापिशोभनं ।
आविकंविविधंचौर्णंकाञ्चनंभाण्डमायुधम् ॥

kṣaumaṃ ca dahyatetatrakauśeyaṃcāpiśobhanaṃ |
āvikaṃvividhaṃcaurṇaṃkāñcanaṃbhāṇḍamāyudham ||

नानाविकृतसंस्थानंवाजिभाण्डपरिच्छदौ ।
गजग्रैवेयकक्ष्याश्चरथभाण्डाश्चसम्स्कृताः ॥

nānāvikṛtasaṃsthānaṃvājibhāṇḍaparicchadau |
gajagraiveyakakṣyāścarathabhāṇḍāścasamskṛtāḥ ||

नुत्राणि च योधानांहस्त्यश्वानां व चर्म च ।
खडगाधनूंषिज्वाबाणास्तोमराङ्कुशशक्तयः ॥

nutrāṇi ca yodhānāṃhastyaśvānāṃ va carma ca |
khaḍagādhanūṃṣijvābāṇāstomarāṅkuśaśaktayaḥ ||

रोमजंवालजंचर्मव्याघ्रजंचण्डजंबहु ।
मुक्तामणिविचित्रांश्चप्रासादांश्चसमन्ततः ।
विविधानस्त्रसंयोगानग्निर्दहतितत्रवै ॥

romajaṃvālajaṃcarmavyāghrajaṃcaṇḍajaṃbahu |
muktāmaṇivicitrāṃścaprāsādāṃścasamantataḥ |
vividhānastrasaṃyogānagnirdahatitatravai ||

नानाविधान्गृहच्छन्दान्धदाहहुतभुक्तदा ।
आवासान्राक्षसानां च सर्वेषांगृहगर्थिनाम् ।
हेमचित्रतनुत्राणस्रग्दामाम्भरधारिणाम् ।
शीधुपानचलाक्षाणांमद्विह्वलगामिनाम् ।
कान्तालम्बितवस्त्राणांशत्रुसञ्जातमन्युनाम् ।
गदाशूलासिहस्तानांखादतांपिबतामपि ।
शयनेषुमहार्हेषुप्रसुप्तानांप्रियैस्सह ।
त्रस्तानांगच्छतांतूर्णंपुत्रानादायसर्वतः ।
तेषांशतसहस्राणितदालङ्कानिवासिनाम् ।
अदहत्पावकस्तत्रजज्वाल च पुनःपुनः ॥

nānāvidhāngṛhacchandāndhadāhahutabhuktadā |
āvāsānrākṣasānāṃ ca sarveṣāṃgṛhagarthinām |
hemacitratanutrāṇasragdāmāmbharadhāriṇām |
śīdhupānacalākṣāṇāṃmadvihvalagāminām |
kāntālambitavastrāṇāṃśatrusañjātamanyunām |
gadāśūlāsihastānāṃkhādatāṃpibatāmapi |
śayaneṣumahārheṣuprasuptānāṃpriyaissaha |
trastānāṃgacchatāṃtūrṇaṃputrānādāyasarvataḥ |
teṣāṃśatasahasrāṇitadālaṅkānivāsinām |
adahatpāvakastatrajajvāla ca punaḥpunaḥ ||

सारवन्तिमहार्हाणिगम्भीरगुणवन्ति च ।
हेमचन्द्रार्धचन्द्राणिचन्द्रशालोनतानि च ।
तत्रचित्रगवाक्षाणिसाधिष्ठानानिसर्वशः ।
मणिविद्रुमचित्राणिस्पृशन्तीवदिवाकरम् ।
क्रौञ्चबर्हिबवीणानांभूषणानां च निस्स्वनैः ।
नादितान्यचलाभानिवेश्मान्यग्निर्ददाह स ॥

sāravantimahārhāṇigambhīraguṇavanti ca |
hemacandrārdhacandrāṇicandraśālonatāni ca |
tatracitragavākṣāṇisādhiṣṭhānānisarvaśaḥ |
maṇividrumacitrāṇispṛśantīvadivākaram |
krauñcabarhibavīṇānāṃbhūṣaṇānāṃ ca nissvanaiḥ |
nāditānyacalābhāniveśmānyagnirdadāha sa ||

ज्वलनेनपरीतानितोरणानिचकाशिरे ।
विद्युद्भिरिवनद्धानिमेघजालानिघर्मगे ॥

jvalanenaparītānitoraṇānicakāśire |
vidyudbhirivanaddhānimeghajālānigharmage ||

ज्वलनेनपरीतानिनिपेतुर्भवनान्वथ ।
वज्रिवज्रहतानीवशिखराणिमहागिरेः ॥

jvalanenaparītāninipeturbhavanānvatha |
vajrivajrahatānīvaśikharāṇimahāgireḥ ||

विमानेषुप्रसुस्ताश्चदह्यमानावराङ्गनाः ।
त्यक्ताभरणसर्वाङ्गाहाहेत्युच्चैर्विचुक्रुशुः ॥

vimāneṣuprasustāścadahyamānāvarāṅganāḥ |
tyaktābharaṇasarvāṅgāhāhetyuccairvicukruśuḥ ||

तत्रचाग्निपरीतानिनिपेतुर्भवनान्यपि ।
वज्रिवज्रहतानीवशिखराणिमहागिरेः ॥

tatracāgniparītāninipeturbhavanānyapi |
vajrivajrahatānīvaśikharāṇimahāgireḥ ||

तानिनिर्दह्यमानानिदूरतःप्रचकाशिरे ।
हिमवच्छिखराणीवदीप्तौषदिवनानिच ॥

tāninirdahyamānānidūrataḥpracakāśire |
himavacchikharāṇīvadīptauṣadivanānica ||

हर्म्याग्रैर्दह्यमानैश्चज्वालाप्रज्वलितैरपि ।
रात्रौसादृश्यतेलङ्कापुष्पितैरिवकिंशुकैः ॥

harmyāgrairdahyamānaiścajvālāprajvalitairapi |
rātrausādṛśyatelaṅkāpuṣpitairivakiṃśukaiḥ ||

हस्त्यध्यक्षैर्गजैर्मुक्तेर्मुक्सैश्चैवतुरङ्गमैः ।
बभूवलङ्कालोकान्तेभ्रान्तग्राहइवार्णवः ॥

hastyadhyakṣairgajairmuktermuksaiścaivaturaṅgamaiḥ |
babhūvalaṅkālokāntebhrāntagrāhaivārṇavaḥ ||

अश्वंमुक्तंगजोदृष्टवाक्वचिद्भीतोऽपसर्पति ।
भीतोभीतंगजंदृष्टवाक्वचिदश्वोनिवर्तते ॥

aśvaṃmuktaṃgajodṛṣṭavākvacidbhīto'pasarpati |
bhītobhītaṃgajaṃdṛṣṭavākvacidaśvonivartate ||

लङ्कायांदह्यमानायांशुशुभे स महार्णवः ।
छायासंसक्तसलिलोलोहितोदइवार्णवः ॥

laṅkāyāṃdahyamānāyāṃśuśubhe sa mahārṇavaḥ |
chāyāsaṃsaktasalilolohitodaivārṇavaḥ ||

साबभूवमुहूर्तेनहरिभिर्दीपितापुरी ।
लोकस्यास्यक्ष्येघोरेप्रदीप्तेववसुन्दरा ॥

sābabhūvamuhūrtenaharibhirdīpitāpurī |
lokasyāsyakṣyeghorepradīptevavasundarā ||

नारीजनस्यधूमेनव्याप्तस्योच्चैर्विनेदुषः ।
स्वनोज्वलनतप्तस्यशुश्रुवेशतयोजनम् ॥

nārījanasyadhūmenavyāptasyoccairvineduṣaḥ |
svanojvalanataptasyaśuśruveśatayojanam ||

प्रदग्धकायानपरान् राक्षसान्निर्गतान् बहिः ।
सहसाभ्युत्पतन्तिस्महरयोऽथयुयुत्सवः ॥

pradagdhakāyānaparān rākṣasānnirgatān bahiḥ |
sahasābhyutpatantismaharayo'thayuyutsavaḥ ||

उद्घुष्टंवानराणां च राक्षसानां च निस्स्वनः ।
दिशोदशसमुद्रं च पृथिवींचान्वनादयत् ॥

udghuṣṭaṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca nissvanaḥ |
diśodaśasamudraṃ ca pṛthivīṃcānvanādayat ||

विशल्यौतुमहात्मानौतावुभौरामलक्ष्मणौ ।
असम्भ्रान्तौजगृहतुस्तदोभौधनुषीवरे ॥

viśalyautumahātmānautāvubhaurāmalakṣmaṇau |
asambhrāntaujagṛhatustadobhaudhanuṣīvare ||

ततोविस्फारयानस्यरामस्यधनुरुत्तमम् ।
बभूवतुमुलश्शब्दोराक्षसानांभयावहः ॥

tatovisphārayānasyarāmasyadhanuruttamam |
babhūvatumulaśśabdorākṣasānāṃbhayāvahaḥ ||

अशोभततदारामोधनुर्विष्फारयन् महत् ।
भगवानिवसङ्कृद्धोभवोवेदमयंधनुः ॥

aśobhatatadārāmodhanurviṣphārayan mahat |
bhagavānivasaṅkṛddhobhavovedamayaṃdhanuḥ ||

उद्घुष्टंवानराणां च राक्षसानां च निस्स्वनम् ।
ज्याशब्दस्तावुभौशब्दावतिरामस्यशुश्रुवे ॥

udghuṣṭaṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca nissvanam |
jyāśabdastāvubhauśabdāvatirāmasyaśuśruve ||

वानरोद्घुष्टघोषश्चराक्षसानां च निस्स्वनः ।
ज्याशब्दश्चापिरामस्यत्रयंव्याप्यदिशोदश ॥

vānarodghuṣṭaghoṣaścarākṣasānāṃ ca nissvanaḥ |
jyāśabdaścāpirāmasyatrayaṃvyāpyadiśodaśa ||

तस्यकार्मुकमुक्सैश्चशरैस्तत्पुरगोपुरम् ।
कैलासशृङ्गप्रतिमंविशीर्णमपतद्भुवि ॥

tasyakārmukamuksaiścaśaraistatpuragopuram |
kailāsaśṛṅgapratimaṃviśīrṇamapatadbhuvi ||

ततोरामशरान् दृष्टवाविमानेषुगृहेषु च ।
सन्नाहोराक्षसेन्द्राणांतुमुलस्समपद्यत ॥

tatorāmaśarān dṛṣṭavāvimāneṣugṛheṣu ca |
sannāhorākṣasendrāṇāṃtumulassamapadyata ||

तेषांसन्नह्यमानानांसिंहनादं च कुर्वताम् ।
शर्वरीराक्षसेन्द्राणांरौद्रीवसमपद्यत ॥

teṣāṃsannahyamānānāṃsiṃhanādaṃ ca kurvatām |
śarvarīrākṣasendrāṇāṃraudrīvasamapadyata ||

आदिष्टावानरेन्द्रास्तेसुग्रीवेणमहात्मना ।
आसन्नद्वारमासाद्ययुध्यध्वंप्लवगर्षभाः ।
यश्चवोवितथंकुर्वात्तत्रतत्रव्यवस्थितः ।
स हन्तव्योहिसंफ्लुत्यराजशासनदूषकः ॥

ādiṣṭāvānarendrāstesugrīveṇamahātmanā |
āsannadvāramāsādyayudhyadhvaṃplavagarṣabhāḥ |
yaścavovitathaṃkurvāttatratatravyavasthitaḥ |
sa hantavyohisaṃphlutyarājaśāsanadūṣakaḥ ||

तेषुवानरमुखेषुदीप्तोल्कोज्ज्वलपाणिषु ।
स्थितेषुद्वारमासाद्यरावणंमन्युराविशत् ॥

teṣuvānaramukheṣudīptolkojjvalapāṇiṣu |
sthiteṣudvāramāsādyarāvaṇaṃmanyurāviśat ||

तस्यजृम्भितविक्षेपाद्व्यामिश्रावैदिशोदश ।
रूपवानिवरुद्रस्यमन्युर्गात्रेष्वदृश्यत ॥

tasyajṛmbhitavikṣepādvyāmiśrāvaidiśodaśa |
rūpavānivarudrasyamanyurgātreṣvadṛśyata ||

स निकुम्भं च कुम्भं च कुम्भकर्णात्मजावुभौ ।
प्रेषयामाससङ्कृद्धोराक्षससैर्बहुभिस्सह ॥

sa nikumbhaṃ ca kumbhaṃ ca kumbhakarṇātmajāvubhau |
preṣayāmāsasaṅkṛddhorākṣasasairbahubhissaha ||

यूपाक्षश्शोणिताक्षश्चप्रजङ्घःकम्पनस्तथा ।
निर्ययुःकौम्भकर्णिभ्यांसहरावणशासनात् ॥

yūpākṣaśśoṇitākṣaścaprajaṅghaḥkampanastathā |
niryayuḥkaumbhakarṇibhyāṃsaharāvaṇaśāsanāt ||

शशासचैवतान् सर्वान्राक्षसान् सुमहाबलान् ।
राक्षसागच्छताद्यैवसिंहनादं च नादयन् ॥

śaśāsacaivatān sarvānrākṣasān sumahābalān |
rākṣasāgacchatādyaivasiṃhanādaṃ ca nādayan ||

ततस्तुचोदितास्तेनराक्षसाज्वलितायुधाः ।
लङ्कायानिर्ययुर्वीराःप्रणदन्तःपुनःपुनः ॥

tatastucoditāstenarākṣasājvalitāyudhāḥ |
laṅkāyāniryayurvīrāḥpraṇadantaḥpunaḥpunaḥ ||

रक्षसांभूषणस्थाभिर्भाभिस्स्वाभिश्चसर्वशः ।
चक्रुस्तेसप्रभंव्योमहरयश्चाग्निभिस्सह ॥

rakṣasāṃbhūṣaṇasthābhirbhābhissvābhiścasarvaśaḥ |
cakrustesaprabhaṃvyomaharayaścāgnibhissaha ||

तत्रताराधिपस्याभाताराणां च तथैव च ।
तयोराभरणासा च बलयोर्द्यामभासयन् ॥

tatratārādhipasyābhātārāṇāṃ ca tathaiva ca |
tayorābharaṇāsā ca balayordyāmabhāsayan ||

चन्द्राभाभूषणाभा च गृहाणांसागरःपुनः ।
हरिराक्षससैन्यानिभ्राजयामाससर्वतः ॥

candrābhābhūṣaṇābhā ca gṛhāṇāṃsāgaraḥpunaḥ |
harirākṣasasainyānibhrājayāmāsasarvataḥ ||

तत्रचोर्ध्वंप्रदीप्तानांगृहाणांसागरःपुनः ।
भाभिस्संसक्तसलिलश्चलोर्मिश्शुशुभेऽधिकम् ॥

tatracordhvaṃpradīptānāṃgṛhāṇāṃsāgaraḥpunaḥ |
bhābhissaṃsaktasalilaścalormiśśuśubhe'dhikam ||

पताकाध्वजसंसक्तमुत्तमासिपरश्वधम् ।
भीमाश्वरथमातङ्गंनानापततिसमाकुलम् ।
दीप्तशूलगदाखडगप्रासतोमरकार्मुकम् ।
तद्राक्षसबलंघोरभीमंविक्रमपौरुषम् ।
ददृशेज्वलितप्रासंकिङ्किणीशतनादितम् ।
हेमजालाचितभुजंव्यावेष्टितपरश्वथम् ।
व्याघूर्णितमहाशस्त्रंबाणसंसक्तकार्मुकम् ।
गन्धमाल्यमधूत्सेकसम्मोदितमहानिलम् ॥

patākādhvajasaṃsaktamuttamāsiparaśvadham |
bhīmāśvarathamātaṅgaṃnānāpatatisamākulam |
dīptaśūlagadākhaḍagaprāsatomarakārmukam |
tadrākṣasabalaṃghorabhīmaṃvikramapauruṣam |
dadṛśejvalitaprāsaṃkiṅkiṇīśatanāditam |
hemajālācitabhujaṃvyāveṣṭitaparaśvatham |
vyāghūrṇitamahāśastraṃbāṇasaṃsaktakārmukam |
gandhamālyamadhūtsekasammoditamahānilam ||

घोरंशूरजनाकीर्णंमहाम्बुदरनिस्स्वनम् ।
तद्दृष्टवाबलमायातंराक्षसानांसुदारुणं ।
सञ्चचालप्लवङ्गानांबलमुच्चैर्ननाद च ॥

ghoraṃśūrajanākīrṇaṃmahāmbudaranissvanam |
taddṛṣṭavābalamāyātaṃrākṣasānāṃsudāruṇaṃ |
sañcacālaplavaṅgānāṃbalamuccairnanāda ca ||

जवेनाफ्लुत्य च पुनस्तद्बलंरक्षसांमहत् ।
अभ्ययात्प्रत्यरिबलंपतङ्गाइवपावकम् ॥

javenāphlutya ca punastadbalaṃrakṣasāṃmahat |
abhyayātpratyaribalaṃpataṅgāivapāvakam ||

तेषांभुजपरामर्शव्यामृष्टपरिघाशनि ।
राक्षसानांबलंश्रेष्ठंभूयस्तरमशोभत ॥

teṣāṃbhujaparāmarśavyāmṛṣṭaparighāśani |
rākṣasānāṃbalaṃśreṣṭhaṃbhūyastaramaśobhata ||

तत्रोन्मत्ताइवोत्पेतुर्हरयोऽथयुयुत्सवः ।
तरुशैलैरभिघ्नन्तोमुष्टिभिश्चनिशाचरान् ॥

tatronmattāivotpeturharayo'thayuyutsavaḥ |
taruśailairabhighnantomuṣṭibhiścaniśācarān ||

तथैवापततांतेषांकपीनामसिभिशशितैः ।
शिरांसिसहसाजह्रूराक्षसाभीमदर्शना ॥

tathaivāpatatāṃteṣāṃkapīnāmasibhiśaśitaiḥ |
śirāṃsisahasājahrūrākṣasābhīmadarśanā ||

दशनैर्हतकर्णाश्चमुष्टिनिष्कीर्णमस्तकाः ।
शिलाप्रहारभग्नाङ्गाविचेरुस्तत्रराक्षसाः ॥

daśanairhatakarṇāścamuṣṭiniṣkīrṇamastakāḥ |
śilāprahārabhagnāṅgāvicerustatrarākṣasāḥ ||

तथैवाप्यपरेतेषांकपीनामभिलक्षिता ।
प्रवीरानभितोजघ्नुर्घोररूपानिशाचराः ॥

tathaivāpyapareteṣāṃkapīnāmabhilakṣitā |
pravīrānabhitojaghnurghorarūpāniśācarāḥ ||

घ्नन्तमन्यंजघानान्यःपातयन्तमपातयत् ।
गर्हमाणंजगर्हेऽन्योदशन्तमपरोऽदशत् ॥

ghnantamanyaṃjaghānānyaḥpātayantamapātayat |
garhamāṇaṃjagarhe'nyodaśantamaparo'daśat ||

देहीत्यन्योददात्यन्योददामीत्यपरःपुनः ।
किंक्लेशयसितिष्ठेतितत्रान्योन्यंबभाषिरे ॥

dehītyanyodadātyanyodadāmītyaparaḥpunaḥ |
kiṃkleśayasitiṣṭhetitatrānyonyaṃbabhāṣire ||

विप्रलम्भितवस्त्रं च विमुक्तकवचायुधम् ।
समुद्यतमहाप्रासंयष्टिशूलासिसङ्कुलम् ।
प्रावर्ततमहारौद्रंयुद्धंवानररक्षसाम् ॥

vipralambhitavastraṃ ca vimuktakavacāyudham |
samudyatamahāprāsaṃyaṣṭiśūlāsisaṅkulam |
prāvartatamahāraudraṃyuddhaṃvānararakṣasām ||

वानरान्दशसप्तेतिराक्षसाजघ्नुराहवे ।
राक्षसान्दशसप्तेतिवानराश्चाभ्यपातयन् ॥

vānarāndaśasaptetirākṣasājaghnurāhave |
rākṣasāndaśasaptetivānarāścābhyapātayan ||