Skip to content
Yuddha Kanda Sarga 39 of 131 29 shlokas Journey stop 23
Valmiki Ramayana · Yuddha Kanda · Sarga 39

Lanka by Night

युद्धकांड, सर्ग 39: रात में लंका

From the mountain they spend the night gazing at Lanka's gardens and palaces.

पर्वत से वे रात भर लंका के उद्यानों और महलों को निहारते हैं।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 6.39.1

तांरात्रिमुषितास्तत्रसुवेलेहरिपुङ्गवाः ।
लङ्कायांददृशुर्वीरावनान्युपवनानिच ॥

tāṃrātrimuṣitāstatrasuveleharipuṅgavāḥ |
laṅkāyāṃdadṛśurvīrāvanānyupavanānica ||

2 6.39.2

समसौम्यानिरम्याणिविशालान्यायतानिच ।
दृष्टिरम्याणितेदृष्टवाबभूवुर्जातविस्मयाः ॥

samasaumyāniramyāṇiviśālānyāyatānica |
dṛṣṭiramyāṇitedṛṣṭavābabhūvurjātavismayāḥ ||

3-6 6.39.3-6

चम्पकाशोकपुन्नागसालतालसमाकुला ।
तमालवनसञ्छन्नानागमालासमावृता ।
हिन्तालैरर्जुनैर्नीपैस्सप्तपर्णैश्चपुष्पितैः ।
तिलकैःकर्णिकारैश्चपाटलैश्चसमन्ततः ।
शुशुभेपुष्पिताग्रैश्चलतापरिगतैर्द्रुमैः ।
लङ्काबहुविधैर्दिव्यैर्यथेन्द्रस्यामरावती ।
विचित्रकुसुमोपेतैरक्तकोमलपल्लवैः ।
शाद्वलैश्चतथानीपैश्चित्राभिर्वनराजिभिः ॥

campakāśokapunnāgasālatālasamākulā |
tamālavanasañchannānāgamālāsamāvṛtā |
hintālairarjunairnīpaissaptaparṇaiścapuṣpitaiḥ |
tilakaiḥkarṇikāraiścapāṭalaiścasamantataḥ |
śuśubhepuṣpitāgraiścalatāparigatairdrumaiḥ |
laṅkābahuvidhairdivyairyathendrasyāmarāvatī |
vicitrakusumopetairaktakomalapallavaiḥ |
śādvalaiścatathānīpaiścitrābhirvanarājibhiḥ ||

7 6.39.7

गन्धाढ्यान्यभिरम्याणिपुष्पाणिचफलानिच ।
धारयन्त्यगमास्तत्रभूषणानीवमानवाः ॥

gandhāḍhyānyabhiramyāṇipuṣpāṇicaphalānica |
dhārayantyagamāstatrabhūṣaṇānīvamānavāḥ ||

8 6.39.8

तच्चैत्ररथसङ्काशंमनोज्ञंनन्दनोपमम् ।
वनंसर्वरर्तुकंरम्यंशुशुभेषटपदायुतम् ॥

taccaitrarathasaṅkāśaṃmanojñaṃnandanopamam |
vanaṃsarvarartukaṃramyaṃśuśubheṣaṭapadāyutam ||

9 6.39.9

नत्यूहकोयष्टिमकैर्नृत्यमानैश्चबर्हिभि ।
रुतंपरभृतानांचशुश्रुवुर्वन्निर्झरे ॥

natyūhakoyaṣṭimakairnṛtyamānaiścabarhibhi |
rutaṃparabhṛtānāṃcaśuśruvurvannirjhare ||

10-12 6.39.10-12

नित्यमत्तविहङ्गानिभ्रमराचरितानिच ।
कोकिलाकुलषण्डानिविहगाभिरुतानिच ।
भृङ्गराजाभिगीतानिभ्रमरैस्सेवितानिच ।
कोणालकविघुष्टानिसारसाभिरुतानिच ।
विविशुस्तेततस्तानिवनान्युपवनानिच ।
हृष्टाःप्रमुदितावीराहरयःकामरूपिणः ॥

nityamattavihaṅgānibhramarācaritānica |
kokilākulaṣaṇḍānivihagābhirutānica |
bhṛṅgarājābhigītānibhramaraissevitānica |
koṇālakavighuṣṭānisārasābhirutānica |
viviśustetatastānivanānyupavanānica |
hṛṣṭāḥpramuditāvīrāharayaḥkāmarūpiṇaḥ ||

13 6.39.13

तेषांप्रविशतांतत्रवानराणांमहौजसाम् ।
पुष्पसंसर्गसुरभिर्ववौघ्राणसुखोऽनिलः ॥

teṣāṃpraviśatāṃtatravānarāṇāṃmahaujasām |
puṣpasaṃsargasurabhirvavaughrāṇasukho'nilaḥ ||

14 6.39.14

अन्येतुहरिवीराणांयूथान्निष्क्रम्ययूथपाः ।
सुग्रीवेणाभ्यनुज्ञातालङ्कांजग्मुःपताकिनीम् ॥

anyetuharivīrāṇāṃyūthānniṣkramyayūthapāḥ |
sugrīveṇābhyanujñātālaṅkāṃjagmuḥpatākinīm ||

15 6.39.15

वित्रासयन्तोविहगांस्त्रासयन्तोमृगद्विपान् ।
कम्पयन्तश्चतांलङ्कांनादैस्तेनदतांवराः ॥

vitrāsayantovihagāṃstrāsayantomṛgadvipān |
kampayantaścatāṃlaṅkāṃnādaistenadatāṃvarāḥ ||

16 6.39.16

कुर्वन्तस्तेमहावेगामहींचरणपीडिताम् ।
रजश्चसहसैवोर्थ्वंजगामचरणोत्थितम् ॥

kurvantastemahāvegāmahīṃcaraṇapīḍitām |
rajaścasahasaivorthvaṃjagāmacaraṇotthitam ||

17 6.39.17

ऋक्षास्सिंहावराहाश्चमहिषावारणामृगाः ।
तेनशब्देनवित्रस्ताजग्मुर्भीतादिशोदश ॥

ṛkṣāssiṃhāvarāhāścamahiṣāvāraṇāmṛgāḥ |
tenaśabdenavitrastājagmurbhītādiśodaśa ||

18-19 6.39.18-19

शिखरंतत्त्रिकूटस्यप्रांशुचैकंदिविस्पृशम् ।
समन्तात्पुष्पसंञ्छन्नंमहारजतसन्निभम् ।
शतयोजनविस्तीर्णंविमलंचारुदर्शनम् ।
श्लक्ष्णंश्रीमन्महच्छैवदुष्प्रापंशकुनैरपि ।
मनसाऽपिदुरारोहंकिंपुनःकर्मणाजनैः ॥

śikharaṃtattrikūṭasyaprāṃśucaikaṃdivispṛśam |
samantātpuṣpasaṃñchannaṃmahārajatasannibham |
śatayojanavistīrṇaṃvimalaṃcārudarśanam |
ślakṣṇaṃśrīmanmahacchaivaduṣprāpaṃśakunairapi |
manasā'pidurārohaṃkiṃpunaḥkarmaṇājanaiḥ ||

20 6.39.20

निविष्टातत्रशिखरेलङ्कारावणपालिता ।
शतयोजनविस्तीर्णात्रिंशद्योजनमायता ॥

niviṣṭātatraśikharelaṅkārāvaṇapālitā |
śatayojanavistīrṇātriṃśadyojanamāyatā ||

21 6.39.21

सापुरीगोपुरैरुच्चैःपाण्डुराम्बुदसन्निभैः ।
काञ्चनेनचशालेनराजतेनचशोभते ॥

sāpurīgopurairuccaiḥpāṇḍurāmbudasannibhaiḥ |
kāñcanenacaśālenarājatenacaśobhate ||

22 6.39.22

प्रासादैश्चविमानैश्चलङ्कापरमभूषिता ।
घनैरिवाऽतपापायेमध्यमंवैष्णवंपदम् ॥

prāsādaiścavimānaiścalaṅkāparamabhūṣitā |
ghanairivā'tapāpāyemadhyamaṃvaiṣṇavaṃpadam ||

23-24 6.39.23-24

यस्यांस्तम्भसहस्रेणप्रासादस्समलङ्कृतः ।
कैलासशिखराकारोदृश्यतेखमिवोललिखन् ।
चैत्यस्सराक्षसेन्द्रस्यबभूवपुरभूषणम् ।
शतेनरक्षसांनित्यंयस्समग्रेणरक्ष्यते ॥

yasyāṃstambhasahasreṇaprāsādassamalaṅkṛtaḥ |
kailāsaśikharākārodṛśyatekhamivolalikhan |
caityassarākṣasendrasyababhūvapurabhūṣaṇam |
śatenarakṣasāṃnityaṃyassamagreṇarakṣyate ||

25-27 6.39.25-27

मनोज्ञांकाननवतींपर्वतैरुपशोभिताम् ।
नानाधातुविचित्रैश्चउद्यानैरुपशोभिताम् ।
नानाविहङ्गासङ्घुष्टांनानामृगनिषेविताम् ।
नानाकुसुमसञ्छन्नांनानाराक्षससेविताम् ।
तांसमृद्धांसमृद्धार्धांलक्ष्मीनान्लक्ष्मणाग्रजः ।
रावणस्यपुरींरामोददर्शसहवानरैः ॥

manojñāṃkānanavatīṃparvatairupaśobhitām |
nānādhātuvicitraiścaudyānairupaśobhitām |
nānāvihaṅgāsaṅghuṣṭāṃnānāmṛganiṣevitām |
nānākusumasañchannāṃnānārākṣasasevitām |
tāṃsamṛddhāṃsamṛddhārdhāṃlakṣmīnānlakṣmaṇāgrajaḥ |
rāvaṇasyapurīṃrāmodadarśasahavānaraiḥ ||

28 6.39.28

तांमहागृहसम्बाधांदृष्टवालक्ष्मणपूर्वजः ।
नगरीममरप्रख्योविस्मयंप्राप्यवीर्यवान् ॥

tāṃmahāgṛhasambādhāṃdṛṣṭavālakṣmaṇapūrvajaḥ |
nagarīmamaraprakhyovismayaṃprāpyavīryavān ||

29 6.39.29

तांरत्नपूर्णांबहुसंविधानांप्रासादमालाभिरलङ्कृतांच ।
पुरींमहायन्त्रकवाटमुख्यांददर्शरामोमहताबलेन ॥

tāṃratnapūrṇāṃbahusaṃvidhānāṃprāsādamālābhiralaṅkṛtāṃca |
purīṃmahāyantrakavāṭamukhyāṃdadarśarāmomahatābalena ||

Next sarga · Yuddha Kanda 40Sugriva Attacks RavanaSeeing Ravana on his tower, Sugriva leaps across and wrestles him, then returns.

Characters in this sarga

All characters