Hanuman Goes Ahead

अयोध्यांतुसमालोक्यचिन्तयामासराघवः ।
प्रियकामःप्रियंरामस्ततस्त्वरितविक्रमः ॥

ayodhyāṃtusamālokyacintayāmāsarāghavaḥ |
priyakāmaḥpriyaṃrāmastatastvaritavikramaḥ ||

चिन्तयित्वाततोदृष्टिंवानरेषुन्यपातयत् ।
उवाचधीमांस्तेजस्वीहनूमन्तंप्लवङ्गमम् ॥

cintayitvātatodṛṣṭiṃvānareṣunyapātayat |
uvācadhīmāṃstejasvīhanūmantaṃplavaṅgamam ||

अयोध्यांत्वरितोगत्वाशीघ्रंप्लवगसत्तम ।
जानीहिकछचित्कुशलीजनोनृपतिमन्दिरे ॥

ayodhyāṃtvaritogatvāśīghraṃplavagasattama |
jānīhikachacitkuśalījanonṛpatimandire ||

शृङ्गबेरिपुरंप्राप्यगुहंगहनगोचरम् ।
निषादाधिपतिंब्रूहिकुशलंवचनान्मम ॥

śṛṅgaberipuraṃprāpyaguhaṃgahanagocaram |
niṣādādhipatiṃbrūhikuśalaṃvacanānmama ||

श्रुत्वातुमांकुशलिनमरोगंविगतज्वरम् ।
भविष्यतिगुहःप्रीतस्सममात्मसमस्सखा ॥

śrutvātumāṃkuśalinamarogaṃvigatajvaram |
bhaviṣyatiguhaḥprītassamamātmasamassakhā ||

अयोध्यायाश्चतेमार्गंप्रवृत्तिंभरतस्य च ।
निवेदयिष्यतिप्रीतोनिषादाधिपतिर्गुहः ॥

ayodhyāyāścatemārgaṃpravṛttiṃbharatasya ca |
nivedayiṣyatiprītoniṣādādhipatirguhaḥ ||

भरतस्तुत्वयावाच्यःकुशलंवचनान्मम ।
सिद्धार्थंशंसमांतस्मैसभार्यंसहलक्ष्मणम् ॥

bharatastutvayāvācyaḥkuśalaṃvacanānmama |
siddhārthaṃśaṃsamāṃtasmaisabhāryaṃsahalakṣmaṇam ||

हरणंचापिवैदेह्यारावणेनबलीयसा ।
सुग्रीवेण च सम्वादंवालिनश्चवधंरणे ॥

haraṇaṃcāpivaidehyārāvaṇenabalīyasā |
sugrīveṇa ca samvādaṃvālinaścavadhaṃraṇe ||

मैथिल्यन्वेषणंचैवयथाचाधिगतात्वया ।
लङ्घयित्वामहातोयमापगापतिमव्ययम् ॥

maithilyanveṣaṇaṃcaivayathācādhigatātvayā |
laṅghayitvāmahātoyamāpagāpatimavyayam ||

उपयानंसमुद्रस्यसागरस्य च दर्शनम् ।
यथा च कारितस्सेतूरावणश्चयथाहतः ॥

upayānaṃsamudrasyasāgarasya ca darśanam |
yathā ca kāritassetūrāvaṇaścayathāhataḥ ||

वरदानंमहेन्द्रेणब्रह्मणावरुणेन च ।
महादेवप्रसादाच्छपित्राममसमागमम् ॥

varadānaṃmahendreṇabrahmaṇāvaruṇena ca |
mahādevaprasādācchapitrāmamasamāgamam ||

उपयातं च मांसौम्य भरतायनिवेदय ।
सहराक्षसराजेनहरीणामीश्वरेण च ॥

upayātaṃ ca māṃsaumya bharatāyanivedaya |
saharākṣasarājenaharīṇāmīśvareṇa ca ||

जित्वाशत्रुगणान्रामःप्राप्यचानुत्तमंयशः ।
उपायानंसमृद्धार्थस्सहमित्रैर्महाबलैः ॥

jitvāśatrugaṇānrāmaḥprāpyacānuttamaṃyaśaḥ |
upāyānaṃsamṛddhārthassahamitrairmahābalaiḥ ||

एतच्छ्रुत्वायमाकारंभजतेभरतस्ततः ।
स च तेवेदितव्यःस्यात्सर्वंयच्छापिमांप्रति ॥

etacchrutvāyamākāraṃbhajatebharatastataḥ |
sa ca teveditavyaḥsyātsarvaṃyacchāpimāṃprati ||

ज्ञेयाःसर्वे च वृत्तान्ताःभरतस्येङ्गितानि च ।
तत्त्वेनमुखवर्णेनदृष्ट्याव्याभाषितेन च ॥

jñeyāḥsarve ca vṛttāntāḥbharatasyeṅgitāni ca |
tattvenamukhavarṇenadṛṣṭyāvyābhāṣitena ca ||

सर्वकालसमृद्धंहिहस्त्यश्वरथसङ्कुलम् ।
पितृपैतामहंराज्यंकस्यनावर्तयेन्मनः ॥

sarvakālasamṛddhaṃhihastyaśvarathasaṅkulam |
pitṛpaitāmahaṃrājyaṃkasyanāvartayenmanaḥ ||

सङ्गत्याभरत्श्रीमान् राज्येनार्थीस्वयंभवेत् ।
प्रशास्तुवसुधांसर्वामखिलांरघुनन्दनः ॥

saṅgatyābharatśrīmān rājyenārthīsvayaṃbhavet |
praśāstuvasudhāṃsarvāmakhilāṃraghunandanaḥ ||

तस्यबुद्धिं च विज्ञायव्यवसायं च वानर ।
यावन्नदूरंयाताःस्मक्षिप्रमागन्तुमर्हसि ॥

tasyabuddhiṃ ca vijñāyavyavasāyaṃ ca vānara |
yāvannadūraṃyātāḥsmakṣipramāgantumarhasi ||

इतिप्रतिसमादिष्टोहनूमान्मारुतात्मजः ।
मानुषःधारयनृपमयोध्यांत्वरितोययौ ॥

itipratisamādiṣṭohanūmānmārutātmajaḥ |
mānuṣaḥdhārayanṛpamayodhyāṃtvaritoyayau ||

अतोत्पपातवेगेनहनूमान्मारुतात्मजः ।
गरुत्मानिववेगेनजिघृक्षन्पन्नगोत्तमम् ॥

atotpapātavegenahanūmānmārutātmajaḥ |
garutmānivavegenajighṛkṣanpannagottamam ||

लङ्घयित्वापितृपथंविहगेन्द्रालयंशुभम् ।
गङ्गायमुनयोर्भीमंसमतीत्यसमागमम् ।
शृङ्गबेरपुरंप्राप्यगुहमासाद्यवीर्यवान् ।
स वाचाशुभयाहृष्टोहनुमानिदमब्रवीत् ॥

laṅghayitvāpitṛpathaṃvihagendrālayaṃśubham |
gaṅgāyamunayorbhīmaṃsamatītyasamāgamam |
śṛṅgaberapuraṃprāpyaguhamāsādyavīryavān |
sa vācāśubhayāhṛṣṭohanumānidamabravīt ||

सखातुतवकाकुत्स्थोरामस्सत्यपराक्रमः ।
ससीतस्सहसौमित्रिस्सत्वांकुशलमब्रवीत् ॥

sakhātutavakākutsthorāmassatyaparākramaḥ |
sasītassahasaumitrissatvāṃkuśalamabravīt ||

पञ्चमीमद्यरजनीमुषित्वावचनान्मुनेः ।
भरद्वाजाभ्यनुज्ञातंद्रक्ष्यस्यद्यैवराघवम् ॥

pañcamīmadyarajanīmuṣitvāvacanānmuneḥ |
bharadvājābhyanujñātaṃdrakṣyasyadyaivarāghavam ||

एवमुक्त्वामहातेजास्सम्प्रहृष्टतनूरुहः ।
उत्पपातमहावेगाद्वेगवान्विचारयन् ॥

evamuktvāmahātejāssamprahṛṣṭatanūruhaḥ |
utpapātamahāvegādvegavānvicārayan ||

सोऽपश्यद्रामतीर्थं च नदींवालुकिनींतथा ।
वरूथींगोमतींचैवभीमंशालवनंतथा ।
प्रजाश्चबहुसाहस्रीःस्फीतान्जनपदानपि ॥

so'paśyadrāmatīrthaṃ ca nadīṃvālukinīṃtathā |
varūthīṃgomatīṃcaivabhīmaṃśālavanaṃtathā |
prajāścabahusāhasrīḥsphītānjanapadānapi ||

सःगत्वादूरमध्वानंत्वरितःकपिकुञ्जरः ।
आससादद्रुमान् फुल्लान्नन्दिग्रामसमीपगान् ।
स्त्रीभिस्सपुत्रैर्वृद्धैश्चरममाणैःस्वलङ्कृतैः ।
सुराधिपस्योपवनेयथाचैत्ररथेद्रुमान् ॥

saḥgatvādūramadhvānaṃtvaritaḥkapikuñjaraḥ |
āsasādadrumān phullānnandigrāmasamīpagān |
strībhissaputrairvṛddhaiścaramamāṇaiḥsvalaṅkṛtaiḥ |
surādhipasyopavaneyathācaitrarathedrumān ||

क्रोशमात्रेत्वयोध्यायाचशीरकृष्णाजिनम्बरम् ।
ददर्शभरतंदीनंकृशमाश्रमवासिनम् ।
जटिलंमलदिग्धाङ्गंभ्रातृव्यसनकर्शितम् ।
फलमूलाशिनंदान्तंतापसंधर्मचारिणम् ।
समुन्नतजटाभारंवल्कलाजिनवाससम् ।
नियतंभावितात्मानंब्रह्मर्षिसमतेजसम् ।
पादुकेतेपुरस्कृत्यप्रशासन्तंवसुन्धराम् ।
चातुर्वर्णस्यलोकस्यत्रातारंमहतोभयात् ।
उपस्थितममात्यैश्चशुचिभिश्चपुरोहितैः ।
बलमुख्यैश्चयुक्तैश्चकाषायाम्बरदारिभिः ॥

krośamātretvayodhyāyācaśīrakṛṣṇājinambaram |
dadarśabharataṃdīnaṃkṛśamāśramavāsinam |
jaṭilaṃmaladigdhāṅgaṃbhrātṛvyasanakarśitam |
phalamūlāśinaṃdāntaṃtāpasaṃdharmacāriṇam |
samunnatajaṭābhāraṃvalkalājinavāsasam |
niyataṃbhāvitātmānaṃbrahmarṣisamatejasam |
pāduketepuraskṛtyapraśāsantaṃvasundharām |
cāturvarṇasyalokasyatrātāraṃmahatobhayāt |
upasthitamamātyaiścaśucibhiścapurohitaiḥ |
balamukhyaiścayuktaiścakāṣāyāmbaradāribhiḥ ||

नहितेराजपुत्रंतंचीरकृष्णाजिनाम्बरम् ।
परिभोक्तुंव्यवस्यन्तिपौरावैधर्मवत्सलाः ॥

nahiterājaputraṃtaṃcīrakṛṣṇājināmbaram |
paribhoktuṃvyavasyantipaurāvaidharmavatsalāḥ ||

तम्धर्ममिवधर्मज्ञंदेहवन्तमिवापरम् ।
उवाचप्राञ्जलिर्वाक्यंहनूमान्मारुतात्मजः ॥

tamdharmamivadharmajñaṃdehavantamivāparam |
uvācaprāñjalirvākyaṃhanūmānmārutātmajaḥ ||

वसन्तंदण्डकारण्येयंत्वंचीरजटाधरम् ।
अनुशोचसिकाकुत्स्थं स त्वांकौशलमब्रवीत् ॥

vasantaṃdaṇḍakāraṇyeyaṃtvaṃcīrajaṭādharam |
anuśocasikākutsthaṃ sa tvāṃkauśalamabravīt ||

प्रियमाख्यामितेदेवशोकंत्यजसुदारुणम् ।
अस्मिन्मुहूर्तेभ्रात्रात्वंरामेणसहसङ्गतः ॥

priyamākhyāmitedevaśokaṃtyajasudāruṇam |
asminmuhūrtebhrātrātvaṃrāmeṇasahasaṅgataḥ ||

निहत्यरावणंरामःप्रतिलभ्य च मैथिलीम् ।
उपयातिसमृद्धार्थःसहमित्रैर्महाबलैः ॥

nihatyarāvaṇaṃrāmaḥpratilabhya ca maithilīm |
upayātisamṛddhārthaḥsahamitrairmahābalaiḥ ||

लक्ष्मणश्चमहातेजावैदेही च यशस्विनी ।
सीतासमग्रारामेणमहेन्द्रेणशचीयथा ॥

lakṣmaṇaścamahātejāvaidehī ca yaśasvinī |
sītāsamagrārāmeṇamahendreṇaśacīyathā ||

एवमुक्तोहनुमताभरतःकैकयीसुतः ।
पपातसहसाहृष्टोहर्षान्मोहमुपागमत् ॥

evamuktohanumatābharataḥkaikayīsutaḥ |
papātasahasāhṛṣṭoharṣānmohamupāgamat ||

ततोमुहूर्तादुत्थायप्रत्याश्वस्य च राघवः ।
हनूमन्तमुवाचेदंभरतःप्रियवादिनम् ॥

tatomuhūrtādutthāyapratyāśvasya ca rāghavaḥ |
hanūmantamuvācedaṃbharataḥpriyavādinam ||

अशोकजैःप्रीतिमयैःकपिमालिङ्ग्यसम्भ्रमात् ।
सिषेचभरतःश्रीमान्विपुलैरश्रुबिन्धुभिः ॥

aśokajaiḥprītimayaiḥkapimāliṅgyasambhramāt |
siṣecabharataḥśrīmānvipulairaśrubindhubhiḥ ||

देवोवामानुषोवात्वमनुक्रोशादिहागतः ।
प्रियाख्यानस्यतेसौम्यददामिब्रुवतःप्रियम् ।
गवांशतसहस्रं च ग्रामाणां च शतंपरम् ।
सकुण्डलाश्शुभाचाराभार्याःकन्यास्तुषोडश ।
हेमवर्णास्सुनासोरूश्शशिसौम्याननाःस्त्रियः ।
सर्वाभरणसम्पन्नास्सम्पन्नाःकुलजातिभिः ॥

devovāmānuṣovātvamanukrośādihāgataḥ |
priyākhyānasyatesaumyadadāmibruvataḥpriyam |
gavāṃśatasahasraṃ ca grāmāṇāṃ ca śataṃparam |
sakuṇḍalāśśubhācārābhāryāḥkanyāstuṣoḍaśa |
hemavarṇāssunāsorūśśaśisaumyānanāḥstriyaḥ |
sarvābharaṇasampannāssampannāḥkulajātibhiḥ ||