Sita Is Brought to Rama

स उवाचमहाप्रामस्सोऽभिवाद्यप्लवङ्गमः ।
रामंवचनमर्थज्ञोवरंसर्वधनुष्मताम् ॥

sa uvācamahāprāmasso'bhivādyaplavaṅgamaḥ |
rāmaṃvacanamarthajñovaraṃsarvadhanuṣmatām ||

यन्निमित्तोऽयमारम्बःकर्मणांयःफलोदयः ।
तांदेवींशोकसन्तप्तांद्रष्टुमर्हसिमैथिलीम् ॥

yannimitto'yamārambaḥkarmaṇāṃyaḥphalodayaḥ |
tāṃdevīṃśokasantaptāṃdraṣṭumarhasimaithilīm ||

साहिशोकसमाविष्टाबाष्पपर्याकुलेक्षणा ।
मैथिलीविजयंश्रुत्वाद्रष्टुंत्वामभिकाङ्क्षति ॥

sāhiśokasamāviṣṭābāṣpaparyākulekṣaṇā |
maithilīvijayaṃśrutvādraṣṭuṃtvāmabhikāṅkṣati ||

पूर्वकात्प्रत्ययाच्चाहमुक्तोविश्वस्तयातया ।
भर्तारंद्रष्टुमिच्छामिकृतार्थंसहलक्ष्मणम् ॥

pūrvakātpratyayāccāhamuktoviśvastayātayā |
bhartāraṃdraṣṭumicchāmikṛtārthaṃsahalakṣmaṇam ||

एवमुक्तोहनुमतारामोधर्मभृतांवरः ।
आगच्छत्सहसाध्यानमीषद्भाष्पपरिप्लुतः ॥

evamuktohanumatārāmodharmabhṛtāṃvaraḥ |
āgacchatsahasādhyānamīṣadbhāṣpapariplutaḥ ||

दीर्घमुष्णंविनिःश्वस्यजगतीमवलोकयन् ।
उवाचमेघसङ्काशंविभीषणमुपस्थितम् ॥

dīrghamuṣṇaṃviniḥśvasyajagatīmavalokayan |
uvācameghasaṅkāśaṃvibhīṣaṇamupasthitam ||

दिव्याङ्गरागांवैदेहींदिव्याभरणभूषिताम् ।
इहसीतांशिरःस्नातामुपस्थापयमाचिरम् ॥

divyāṅgarāgāṃvaidehīṃdivyābharaṇabhūṣitām |
ihasītāṃśiraḥsnātāmupasthāpayamāciram ||

एवमुक्तस्तुरामेणत्वरमाणोविभीषणः ।
प्रविश्यान्तःपुरंसीतांस्त्रीभिस्स्वाभिरोचदयत् ॥

evamuktasturāmeṇatvaramāṇovibhīṣaṇaḥ |
praviśyāntaḥpuraṃsītāṃstrībhissvābhirocadayat ||

ततस्सीतांमहाभागांदृष्टवोवाचविभीषणः ।
मूर्ध्निबद्धाञ्जलिश्रीमान्विनीतोराक्षसेश्वरः ॥

tatassītāṃmahābhāgāṃdṛṣṭavovācavibhīṣaṇaḥ |
mūrdhnibaddhāñjaliśrīmānvinītorākṣaseśvaraḥ ||

दिव्याङ्गरागावैदेहीदिव्याभरणभूषिता ।
यानमारोहभद्रंतेभर्तात्वांद्रष्टुमिच्छति ॥

divyāṅgarāgāvaidehīdivyābharaṇabhūṣitā |
yānamārohabhadraṃtebhartātvāṃdraṣṭumicchati ||

एवमुक्तातुवैदेहीप्रत्युवाचविभीषणम् ।
अस्नात्वाद्रष्टुमिच्छामिभर्तारंराक्षसेश्वर ॥

evamuktātuvaidehīpratyuvācavibhīṣaṇam |
asnātvādraṣṭumicchāmibhartāraṃrākṣaseśvara ||

तस्यास्तद्वचनंश्रुत्वाप्रत्युवाचविभीषणः ।
यथाहरामोभहर्तातेतत्तथाकर्तुमार्हसिमार्हसि ॥

tasyāstadvacanaṃśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ |
yathāharāmobhahartātetattathākartumārhasimārhasi ||

तस्यतद्वचनंश्रुत्वामैथिलीपतिदेवता ।
भर्तृभक्त्यावृतासाध्वीतथेतिप्रत्यभाषत ॥

tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilīpatidevatā |
bhartṛbhaktyāvṛtāsādhvītathetipratyabhāṣata ||

ततस्सीतांशिरःस्नातांसंयुक्तांप्रतिकर्मणा ।
महार्हाभरणोपेतांमहार्हाम्बरधारिणीम् ।
आरोप्यशिबिकांदीप्तांपरार्घ्याम्बरसम्वृताम् ।
राक्षसैर्भहुभिर्गुप्तामाजहारविभीषणः ॥

tatassītāṃśiraḥsnātāṃsaṃyuktāṃpratikarmaṇā |
mahārhābharaṇopetāṃmahārhāmbaradhāriṇīm |
āropyaśibikāṃdīptāṃparārghyāmbarasamvṛtām |
rākṣasairbhahubhirguptāmājahāravibhīṣaṇaḥ ||

सोऽभिगम्यमहात्मानंज्ञातावपिध्यानमास्थितम् ।
प्रणतश्चप्रहृष्टश्चप्राप्तांसीतांन्यवेदयत् ॥

so'bhigamyamahātmānaṃjñātāvapidhyānamāsthitam |
praṇataścaprahṛṣṭaścaprāptāṃsītāṃnyavedayat ||

तामागतामुपश्रुत्यरक्षोगृहचिरोषिताम् ।
हर्षोदैन्यंच रोषश्चत्रयंराघवमाविशत् ॥

tāmāgatāmupaśrutyarakṣogṛhaciroṣitām |
harṣodainyaṃca roṣaścatrayaṃrāghavamāviśat ||

ततःपार्श्वगतंदृष्टवासविमर्शंविचारयन् ।
विभीषणमिदंवाक्यमहृष्टोराघवोऽब्रवीत् ॥

tataḥpārśvagataṃdṛṣṭavāsavimarśaṃvicārayan |
vibhīṣaṇamidaṃvākyamahṛṣṭorāghavo'bravīt ||

राक्षसाधिपतेसौम्यनित्यंमद्विजयेरत ।
वैदेहीसंनिकर्षंमेशीघ्रंसमुपगच्छतु ॥

rākṣasādhipatesaumyanityaṃmadvijayerata |
vaidehīsaṃnikarṣaṃmeśīghraṃsamupagacchatu ||

तस्यतद्वचनंश्रुत्वाराघवस्यविभीषणः ।
तूर्णमुत्सारणंतत्रकारयामासधर्मवित् ॥

tasyatadvacanaṃśrutvārāghavasyavibhīṣaṇaḥ |
tūrṇamutsāraṇaṃtatrakārayāmāsadharmavit ||

कञ्चुकोष्णीषिणस्तत्रवेत्रजर्जरपाणयः ।
उत्सारयन्तस्तान्योधान्समन्तात् परिचक्रमुः ॥

kañcukoṣṇīṣiṇastatravetrajarjarapāṇayaḥ |
utsārayantastānyodhānsamantāt paricakramuḥ ||

ऋक्षाणांवानराणां च राक्षसानां च सर्वशः ।
वृन्दान्युत्सार्यमाणानिदूरमुत्तस्थुरन्ततः ॥

ṛkṣāṇāṃvānarāṇāṃ ca rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ |
vṛndānyutsāryamāṇānidūramuttasthurantataḥ ||

तेषामुत्सार्यमाणानांनिःस्वनःसुमहानभूत् ।
वायुनोद्धूयामानस्यसागरस्येवनिःस्वनः ॥

teṣāmutsāryamāṇānāṃniḥsvanaḥsumahānabhūt |
vāyunoddhūyāmānasyasāgarasyevaniḥsvanaḥ ||

उत्सार्यमाणान् दृष्टवाथजगत्यांजातसम्भ्रमान् ।
दाक्षिण्यात्तदमर्षाच्चवारयामासराघवः ॥

utsāryamāṇān dṛṣṭavāthajagatyāṃjātasambhramān |
dākṣiṇyāttadamarṣāccavārayāmāsarāghavaḥ ||

संरम्बश्चाब्रवीद्रामश्चक्षुषाप्रदहन्निव ।
विभीषणंमहाप्राज्ञंसोपालम्बमिदंवचः ॥

saṃrambaścābravīdrāmaścakṣuṣāpradahanniva |
vibhīṣaṇaṃmahāprājñaṃsopālambamidaṃvacaḥ ||

किमर्थंमामनादृत्यक्लिश्यतेऽयंत्वयाजनः ।
निवर्तयैनमुद्योगंजनोऽयंस्वजनोमम ॥

kimarthaṃmāmanādṛtyakliśyate'yaṃtvayājanaḥ |
nivartayainamudyogaṃjano'yaṃsvajanomama ||

न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रिया ।
नेदृशाराजसत्कारावृत्तमावरणंस्त्रियाः ॥

na gṛhāṇi na vastrāṇi na prākārāstiraskriyā |
nedṛśārājasatkārāvṛttamāvaraṇaṃstriyāḥ ||

व्यसनेषु न कृच्छ्रेषु न युद्धेषुस्वयंवरे ।
न क्रतौनोविवाहेवादर्शनंदूष्यतेस्त्रियाः ॥

vyasaneṣu na kṛcchreṣu na yuddheṣusvayaṃvare |
na krataunovivāhevādarśanaṃdūṣyatestriyāḥ ||

सैषाविपद्गताचैवकृच्छ्रेव च महतिस्थिता ।
दर्शनेनास्तिदोषोऽस्यामत्समीपेविशेषतः ॥

saiṣāvipadgatācaivakṛcchreva ca mahatisthitā |
darśanenāstidoṣo'syāmatsamīpeviśeṣataḥ ||

विसृज्यशिबिकांतस्मात्पद्भ्यामेवोपसर्पतु ।
समीपेममवैदेहींपश्यन्त्वेतेवनौकसः ॥

visṛjyaśibikāṃtasmātpadbhyāmevopasarpatu |
samīpemamavaidehīṃpaśyantvetevanaukasaḥ ||

एवमुक्तस्तुरामेणसविमर्शोविभीषणम् ।
रामस्योपानयसतीतांसन्निकर्षंविनीतवत् ॥

evamuktasturāmeṇasavimarśovibhīṣaṇam |
rāmasyopānayasatītāṃsannikarṣaṃvinītavat ||

ततोलक्ष्मणसुग्रीवौहनूमांश्चप्लवङ्गमः ।
निशम्यवाक्यंरामस्यबभूवुर्व्यथिताभृशम् ॥

tatolakṣmaṇasugrīvauhanūmāṃścaplavaṅgamaḥ |
niśamyavākyaṃrāmasyababhūvurvyathitābhṛśam ||

कलत्रनिरपेक्ष्षैश्चइङ्गितैरस्यदारुणैः ।
अप्रीतमिवसीतायांतर्कयन्तिस्मराघवम् ॥

kalatranirapekṣṣaiścaiṅgitairasyadāruṇaiḥ |
aprītamivasītāyāṃtarkayantismarāghavam ||

लज्जयात्ववलीयन्तीस्वेषुगात्रेषुमैथिली ।
विभीषणेनानुगताभर्तारंसाभ्यवर्तत ॥

lajjayātvavalīyantīsveṣugātreṣumaithilī |
vibhīṣaṇenānugatābhartāraṃsābhyavartata ||

विस्मयाच्छप्रहर्षाच्चस्नेहाच्चपतिदेवता ।
उदैक्षतमुखंभर्तुःसौम्यंसौम्यतरानना ॥

vismayācchapraharṣāccasnehāccapatidevatā |
udaikṣatamukhaṃbhartuḥsaumyaṃsaumyatarānanā ||