Skip to content
Uttara Kanda Sarga 32 of 111 73 shlokas
Valmiki Ramayana · Uttara Kanda · Sarga 32

Kartavirya Arjuna Captures Ravana

उत्तरकांड, सर्ग 32: कार्तवीर्य अर्जुन द्वारा रावण बंदी

King Kartavirya Arjuna of the thousand arms dams the Narmada, washing away Ravana's offering, and in the fight takes Ravana prisoner.

हज़ार भुजाओं वाले राजा कार्तवीर्य अर्जुन नर्मदा को रोकते हैं, जिससे रावण की पूजा बह जाती है, और युद्ध में रावण को बंदी बना लेते हैं।

In this sarga
Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 7.32.1

नर्मदापुलिने यत्र राक्षसेन्द्रः सुदारुणः ।
पुष्पोपहारं कुरुते तस्माद्देशाददूरतः ॥

narmadāpuline yatra rākṣasendraḥ sudāruṇaḥ |
puṣpopahāraṃ kurute tasmāddeśādadūrataḥ ||

2 7.32.2

अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो माहिष्मत्याः पतिः प्रभुः ।
क्रीडते सह नारीभिर्नर्मदातोयमाश्रितः ॥

arjuno jayatāṃ śreṣṭho māhiṣmatyāḥ patiḥ prabhuḥ |
krīḍate saha nārībhirnarmadātoyamāśritaḥ ||

3 7.32.3

तासां मध्यगतो राजा रराज च तदार्जुनः ।
करेणूनां सहस्रस्य मध्यस्थ इव कुञ्जरः ॥

tāsāṃ madhyagato rājā rarāja ca tadārjunaḥ |
kareṇūnāṃ sahasrasya madhyastha iva kuñjaraḥ ||

4 7.32.4

जिज्ञासुः स तु बाहूनां सहस्रस्योत्तमं बलम् ।
रुरोध नर्मदावेगं बाहुभिर्बहुभिर्वृतः ॥

jijñāsuḥ sa tu bāhūnāṃ sahasrasyottamaṃ balam |
rurodha narmadāvegaṃ bāhubhirbahubhirvṛtaḥ ||

5 7.32.5

कार्तवीर्यभुजासक्तं तज्जलं प्राप्य निर्मलम् ।
कूलोपहारं कुर्वाणं प्रतिस्रोतः प्रधावति ॥

kārtavīryabhujāsaktaṃ tajjalaṃ prāpya nirmalam |
kūlopahāraṃ kurvāṇaṃ pratisrotaḥ pradhāvati ||

6 7.32.6

समीननक्रमकरः सपुष्पकुशसंस्तरः ।
स नर्मदाम्भसो वेगः प्रावृट्काल इवाबभौ ॥

samīnanakramakaraḥ sapuṣpakuśasaṃstaraḥ |
sa narmadāmbhaso vegaḥ prāvṛṭkāla ivābabhau ||

7 7.32.7

स वेगः कार्तवीर्येण सम्प्रेषित इवाम्भसः ।
पुष्पोपहारं सकलं रावणस्य जहार ह ॥

sa vegaḥ kārtavīryeṇa sampreṣita ivāmbhasaḥ |
puṣpopahāraṃ sakalaṃ rāvaṇasya jahāra ha ||

8 7.32.8

रावणो ऽर्धसमाप्तं तमुत्सृज्य नियमं तदा ।
नर्मदां पश्यते कान्तां प्रतिकूलां यथा प्रियाम् ॥

rāvaṇo 'rdhasamāptaṃ tamutsṛjya niyamaṃ tadā |
narmadāṃ paśyate kāntāṃ pratikūlāṃ yathā priyām ||

9 7.32.9

पश्चिमेन तु तं दृष्ट्वा सागरोद्गारसन्निभम् ।
वर्धन्तमम्भसो वेगं पूर्वामाशां प्रविश्य तु ॥

paścimena tu taṃ dṛṣṭvā sāgarodgārasannibham |
vardhantamambhaso vegaṃ pūrvāmāśāṃ praviśya tu ||

10 7.32.10

ततो ऽनुभ्रान्तशकुनां स्वभावोपरमे स्थिताम् ।
निर्विकाराङ्गनाभासामपश्यद्रावणो नदीम् ॥

tato 'nubhrāntaśakunāṃ svabhāvoparame sthitām |
nirvikārāṅganābhāsāmapaśyadrāvaṇo nadīm ||

11 7.32.11

सव्येतरकराङ्गुल्या सशब्दं च दशाननः ।
वेगप्रभावमन्वेष्टुं सो ऽदिशच्छुकसारणौ ॥

savyetarakarāṅgulyā saśabdaṃ ca daśānanaḥ |
vegaprabhāvamanveṣṭuṃ so 'diśacchukasāraṇau ||

12 7.32.12

तौ तु रावणसन्दिष्टौ भ्रातरौ शुकसारणौ ।
व्योमान्तरगतौ वीरौ प्रस्थितौ पश्चिमामुखौ ॥

tau tu rāvaṇasandiṣṭau bhrātarau śukasāraṇau |
vyomāntaragatau vīrau prasthitau paścimāmukhau ||

13 7.32.13

अर्धयोजनमात्रं तु गत्वा तौ रजनीचरौ ।
पश्येतां पुरुषं तोये क्रीडन्तं सहयोषितम् ॥

ardhayojanamātraṃ tu gatvā tau rajanīcarau |
paśyetāṃ puruṣaṃ toye krīḍantaṃ sahayoṣitam ||

14 7.32.14

बृहत्सालप्रतीकाशं तोयव्याकुलमूर्धजम् ।
मदरक्तान्तनयनं मदव्याकुलतेजसम् ॥

bṛhatsālapratīkāśaṃ toyavyākulamūrdhajam |
madaraktāntanayanaṃ madavyākulatejasam ||

15 7.32.15

नदीं बाहुसहस्रेण रुन्धन्तमरिमर्दनम् ।
गिरिं पादसहस्रेण रुन्धन्तमिव मेदिनीम् ॥

nadīṃ bāhusahasreṇa rundhantamarimardanam |
giriṃ pādasahasreṇa rundhantamiva medinīm ||

16 7.32.16

बालानां वरनारीणां सहस्रेण समावृतम् ।
समदानां करेणूनां सहस्रेणेव कुञ्जरम् ॥

bālānāṃ varanārīṇāṃ sahasreṇa samāvṛtam |
samadānāṃ kareṇūnāṃ sahasreṇeva kuñjaram ||

17 7.32.17

तमद्भुततमं दृष्ट्वा राक्षसौ शुकसारणौ ।
सन्निवृत्तावुपागम्य रावणं तमथोचतुः ॥

tamadbhutatamaṃ dṛṣṭvā rākṣasau śukasāraṇau |
sannivṛttāvupāgamya rāvaṇaṃ tamathocatuḥ ||

18 7.32.18

बृहत्सालप्रतीकाशः को ऽप्यसौ राक्षसेश्वर ।
नर्मदां रोधवद्रुद्ध्वा क्रीडापयति योषितः ॥

bṛhatsālapratīkāśaḥ ko 'pyasau rākṣaseśvara |
narmadāṃ rodhavadruddhvā krīḍāpayati yoṣitaḥ ||

19 7.32.19

तेन बाहुसहस्रेण सन्निरुद्धजला नदी ।
सागरोद्गारसङ्काशानुद्गारान्सृजते मुहुः ॥

tena bāhusahasreṇa sanniruddhajalā nadī |
sāgarodgārasaṅkāśānudgārānsṛjate muhuḥ ||

20 7.32.20

इत्येवं भाषमाणौ तौ निशाम्य शुकसारणौ ।
रावणो ऽर्जुन इत्युक्त्वा प्रययौ युद्धलालसः ॥

ityevaṃ bhāṣamāṇau tau niśāmya śukasāraṇau |
rāvaṇo 'rjuna ityuktvā prayayau yuddhalālasaḥ ||

21 7.32.21

अर्जुनाभिमुखे तस्मिन्रावणे राक्षसाधिपे ।
चण्डः प्रवाति पवनः सनादः सुरजास्तथा ॥

arjunābhimukhe tasminrāvaṇe rākṣasādhipe |
caṇḍaḥ pravāti pavanaḥ sanādaḥ surajāstathā ||

22 7.32.22

सकृदेव कृतो रावः सरक्तः प्रेषितो घनैः ।
महोदरमहापार्श्वधूम्राक्षशुकसारणैः ॥

sakṛdeva kṛto rāvaḥ saraktaḥ preṣito ghanaiḥ |
mahodaramahāpārśvadhūmrākṣaśukasāraṇaiḥ ||

23 7.32.23

संवृतो राक्षसेन्द्रस्तु तत्रागाद्यत्र चार्जुनः ।
अदीर्घेणैव कालेन स तदा राक्षसो बली ।
तं नर्मदाह्रदं भीममाजगामाञ्जनप्रभः ॥

saṃvṛto rākṣasendrastu tatrāgādyatra cārjunaḥ |
adīrgheṇaiva kālena sa tadā rākṣaso balī |
taṃ narmadāhradaṃ bhīmamājagāmāñjanaprabhaḥ ||

24 7.32.24

स तत्र स्त्रीपरिवृतं वाशिताभिरिव द्विपम् ।
नरेन्द्रं पश्यते राजा राक्षसानां तदार्जुनम् ॥

sa tatra strīparivṛtaṃ vāśitābhiriva dvipam |
narendraṃ paśyate rājā rākṣasānāṃ tadārjunam ||

25 7.32.25

स रोषाद्रक्तनयनो राक्षसेन्द्रो बलोद्धतः ॥

sa roṣādraktanayano rākṣasendro baloddhataḥ ||

26 7.32.26

इत्येवमर्जुनामात्यनाह गम्भीरया गिरा ।
अमात्याः क्षिप्रमाख्यात हैहयस्य नृपस्य वै ॥

ityevamarjunāmātyanāha gambhīrayā girā |
amātyāḥ kṣipramākhyāta haihayasya nṛpasya vai ||

27 7.32.27

युद्धार्थी समनुप्राप्तो रावणो नाम राक्षसः ।
रावणस्य वचः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते ।
उत्तस्थुः सायुधास्त्राश्च रावणं वाक्यमब्रुवन् ॥

yuddhārthī samanuprāpto rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |
rāvaṇasya vacaḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te |
uttasthuḥ sāyudhāstrāśca rāvaṇaṃ vākyamabruvan ||

28 7.32.28

युद्धस्य कालो विज्ञेयः साधु भोः साधु रावण ॥

yuddhasya kālo vijñeyaḥ sādhu bhoḥ sādhu rāvaṇa ||

29 7.32.29

चः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते ।
यः क्षीबं स्त्रीवृतं चैव योद्धुमुत्सहते नृपम् ।
स्त्रीसमक्षं कथं यत्तद्योद्धुमुत्सहसे ऽर्जुनम् ।
वाशितामध्यगं मत्तं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥

caḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te |
yaḥ kṣībaṃ strīvṛtaṃ caiva yoddhumutsahate nṛpam |
strīsamakṣaṃ kathaṃ yattadyoddhumutsahase 'rjunam |
vāśitāmadhyagaṃ mattaṃ śārdūla iva kuñjaram ||

30 7.32.30

क्षमस्वाद्य दशग्रीव चोष्यतां रजनी त्वया ।
युद्धे श्रद्धा च यद्यस्ति श्वस्तात समरे ऽर्जुनम् ॥

kṣamasvādya daśagrīva coṣyatāṃ rajanī tvayā |
yuddhe śraddhā ca yadyasti śvastāta samare 'rjunam ||

31 7.32.31

यद्यद्यास्ति मतिर्योद्धुं युद्धतृष्णासमावृता ।
निहत्यास्मांस्ततो युद्धमर्जुनेनोपयास्यसि ॥

yadyadyāsti matiryoddhuṃ yuddhatṛṣṇāsamāvṛtā |
nihatyāsmāṃstato yuddhamarjunenopayāsyasi ||

32 7.32.32

ततस्ते रावणामात्यैरमात्याः पार्थिवस्य तु ।
सूदिताश्चापि ते युद्धे भक्षिताश्च बुभुक्षितैः ॥

tataste rāvaṇāmātyairamātyāḥ pārthivasya tu |
sūditāścāpi te yuddhe bhakṣitāśca bubhukṣitaiḥ ||

33 7.32.33

ततो हलहलाशब्दो नर्मदातीर आबभौ ।
अर्जुनस्यानुयातऽणां रावणस्य च मन्त्रिणाम् ॥

tato halahalāśabdo narmadātīra ābabhau |
arjunasyānuyāta'ṇāṃ rāvaṇasya ca mantriṇām ||

34 7.32.34

इषुभिस्तोमरैः शूलैस्त्रिशूलैर्वज्रकर्षणैः ।
सरावणानर्दयन्तः समन्तात्समभिद्रुताः ॥

iṣubhistomaraiḥ śūlaistriśūlairvajrakarṣaṇaiḥ |
sarāvaṇānardayantaḥ samantātsamabhidrutāḥ ||

35 7.32.35

हैहयाधिपयोधानां वेग आसीत्सुदारुणः ।
सनक्रमीनमकरसमुद्रस्येव निःस्वनः ॥

haihayādhipayodhānāṃ vega āsītsudāruṇaḥ |
sanakramīnamakarasamudrasyeva niḥsvanaḥ ||

36 7.32.36

रावणस्य तु ते ऽमात्याः प्रहस्तशुकसारणाः ।
कार्तवीर्यबलं क्रुद्धा निर्दहन्ति स्म तेजसा ॥

rāvaṇasya tu te 'mātyāḥ prahastaśukasāraṇāḥ |
kārtavīryabalaṃ kruddhā nirdahanti sma tejasā ||

37 7.32.37

अर्जुनाय तु तत्कर्म रावणस्य समन्त्रिणः ।
क्रीडमानाय कथितं पुरुषैर्द्वाररक्षिभिः ॥

arjunāya tu tatkarma rāvaṇasya samantriṇaḥ |
krīḍamānāya kathitaṃ puruṣairdvārarakṣibhiḥ ||

38 7.32.38

श्रुत्वा न भेतव्यमिति स्त्रीजनं तं ततो ऽर्जुनः ।
उत्ततार जलात्तस्माद्गङ्गातोयादिवाञ्जनः ॥

śrutvā na bhetavyamiti strījanaṃ taṃ tato 'rjunaḥ |
uttatāra jalāttasmādgaṅgātoyādivāñjanaḥ ||

39 7.32.39

क्रोधदूषितनेत्रस्तु स ततो ऽर्जुनपावकः ।
प्रजज्वाल महाघोरो युगान्त इव पावकः ॥

krodhadūṣitanetrastu sa tato 'rjunapāvakaḥ |
prajajvāla mahāghoro yugānta iva pāvakaḥ ||

40 7.32.40

स तूर्णतरमादाय वरहेमाङ्गदो गदाम् ।
अभिदुद्राव रक्षांसि तमांसीव दिवाकरः ॥

sa tūrṇataramādāya varahemāṅgado gadām |
abhidudrāva rakṣāṃsi tamāṃsīva divākaraḥ ||

41 7.32.41

बाहुविक्षेपकरणां समुद्यम्य महागदाम् ।
गारुडं वेगमास्थाय चापपातैव सो ऽर्जुनः ॥

bāhuvikṣepakaraṇāṃ samudyamya mahāgadām |
gāruḍaṃ vegamāsthāya cāpapātaiva so 'rjunaḥ ||

42 7.32.42

तस्य मार्गं समारुद्ध्य विन्ध्यो ऽर्कस्येव पर्वतः ।
स्थितो विन्ध्य इवाकम्प्यः प्रहस्तो मुसलायुधः ॥

tasya mārgaṃ samāruddhya vindhyo 'rkasyeva parvataḥ |
sthito vindhya ivākampyaḥ prahasto musalāyudhaḥ ||

43 7.32.43

ततो ऽस्य मुसलं घोरं लोहबद्धं महोद्धतः ।
प्रहस्तः प्रेषयन्क्रुद्धो ररास च यथाम्बुदः ॥

tato 'sya musalaṃ ghoraṃ lohabaddhaṃ mahoddhataḥ |
prahastaḥ preṣayankruddho rarāsa ca yathāmbudaḥ ||

44 7.32.44

तस्याग्रे मुसलस्याग्निरशोकापीडसन्निभः ।
प्रहस्तकरमुक्तस्य बभूव प्रदहन्निव ॥

tasyāgre musalasyāgniraśokāpīḍasannibhaḥ |
prahastakaramuktasya babhūva pradahanniva ||

45 7.32.45

अथायान्तं तु मुसलं कार्तवीर्यस्तदार्जुनः ।
निपुणं वञ्चयामास सगदो ऽगदविक्रमः ॥

athāyāntaṃ tu musalaṃ kārtavīryastadārjunaḥ |
nipuṇaṃ vañcayāmāsa sagado 'gadavikramaḥ ||

46 7.32.46

ततस्तमभिदुद्राव प्रहस्तं हैहयाधिपः ।
भ्रामयानो गदां गुर्वीं पञ्चबाहुशतोच्छ्रयाम् ॥

tatastamabhidudrāva prahastaṃ haihayādhipaḥ |
bhrāmayāno gadāṃ gurvīṃ pañcabāhuśatocchrayām ||

47 7.32.47

तथा हतो ऽतिवेगेन प्रहस्तो गदया तदा ।
निपपात स्थितः शैलो वज्रिवज्रहतो यथा ॥

tathā hato 'tivegena prahasto gadayā tadā |
nipapāta sthitaḥ śailo vajrivajrahato yathā ||

48 7.32.48

प्रहस्तं पतितं दृष्ट्वा मारीचशुकसारणाः ।
समहोदरधूम्राक्षा ह्यपसृष्टा रणाजिरात् ॥

prahastaṃ patitaṃ dṛṣṭvā mārīcaśukasāraṇāḥ |
samahodaradhūmrākṣā hyapasṛṣṭā raṇājirāt ||

49 7.32.49

अपक्रान्तेष्वमात्येषु प्रहस्ते वै निपातिते ।
रावणो ऽभ्यद्रवत्तूर्णमर्जुनं नृपसत्तमम् ॥

apakrānteṣvamātyeṣu prahaste vai nipātite |
rāvaṇo 'bhyadravattūrṇamarjunaṃ nṛpasattamam ||

50 7.32.50

सहस्रबाहोस्तद्युद्धं विंशद्बाहोश्च दारुणम् ।
नृपराक्षसयोस्तत्र चारब्धं रोमहर्षणम् ॥

sahasrabāhostadyuddhaṃ viṃśadbāhośca dāruṇam |
nṛparākṣasayostatra cārabdhaṃ romaharṣaṇam ||

51 7.32.51

सागराविव संरब्धौ चलन्मूलाविवाचलौ ।
तेजोयुक्ताविवादित्यौ प्रदहन्ताविवानलौ ॥

sāgarāviva saṃrabdhau calanmūlāvivācalau |
tejoyuktāvivādityau pradahantāvivānalau ||

52 7.32.52

बलोद्धतौ यथा नागौ वाशितार्थे यथा वृषौ ।
मेघाविव विनर्दन्तौ सिंहाविव बलोत्कटौ ॥

baloddhatau yathā nāgau vāśitārthe yathā vṛṣau |
meghāviva vinardantau siṃhāviva balotkaṭau ||

53 7.32.53

रुद्रकालाविव क्रुद्धौ तदा तौ राक्षसार्जुनौ ।
परस्परं गदाभ्यां तौ ताडयामासतुर्भृशम् ॥

rudrakālāviva kruddhau tadā tau rākṣasārjunau |
parasparaṃ gadābhyāṃ tau tāḍayāmāsaturbhṛśam ||

54 7.32.54

वज्रप्रहारानचला यथा घोरान्विषेहिरे ।
गदाप्रहारांस्तौ तत्र सेहाते नरराक्षसौ ॥

vajraprahārānacalā yathā ghorānviṣehire |
gadāprahārāṃstau tatra sehāte nararākṣasau ||

55 7.32.55

यथा ऽ शनिरवेभ्यस्तु जायते ऽथ प्रतिश्रुतिः ।
तथा तयोर्गदापोथैर्दिशः सर्वाः प्रतिश्रुताः ॥

yathā ' śaniravebhyastu jāyate 'tha pratiśrutiḥ |
tathā tayorgadāpothairdiśaḥ sarvāḥ pratiśrutāḥ ||

56 7.32.56

अर्जुनस्य गदा सा तु पात्यमाना ऽहितोरसि ।
काञ्चनाभं नभश्चक्रे विद्युत्सौदामिनी यथा ॥

arjunasya gadā sā tu pātyamānā 'hitorasi |
kāñcanābhaṃ nabhaścakre vidyutsaudāminī yathā ||

57 7.32.57

तथैव रावणेनापि पात्यमाना मुहुर्मुहुः ।
अर्जुनोरसि निर्भाति गदोल्केव महागिरौ ॥

tathaiva rāvaṇenāpi pātyamānā muhurmuhuḥ |
arjunorasi nirbhāti gadolkeva mahāgirau ||

58 7.32.58

नार्जुनः खेदमायाति न राक्षसगणेश्वरः ।
इदमासीत्तयोर्युद्धं यथा पूर्वं बलीन्द्रयोः ॥

nārjunaḥ khedamāyāti na rākṣasagaṇeśvaraḥ |
idamāsīttayoryuddhaṃ yathā pūrvaṃ balīndrayoḥ ||

59 7.32.59

शृङ्गैरिव वृषायुध्यन्दन्ताग्रैरिव कुञ्जरौ ।
परस्परं तौ निघ्नन्तौ नरराक्षससत्तमौ ॥

śṛṅgairiva vṛṣāyudhyandantāgrairiva kuñjarau |
parasparaṃ tau nighnantau nararākṣasasattamau ||

60 7.32.60

ततो ऽर्जुनेन क्रुद्धेन सर्वप्राणेन सा गदा ।
स्तनयोरन्तरे मुक्ता रावणस्य महोरसि ॥

tato 'rjunena kruddhena sarvaprāṇena sā gadā |
stanayorantare muktā rāvaṇasya mahorasi ||

61 7.32.61

वरदानकृतत्राणे सा गदा रावणोरसि ।
दुर्बलेव यथावेगं द्विधाभूत्वा ऽपतत्क्षितौ ॥

varadānakṛtatrāṇe sā gadā rāvaṇorasi |
durbaleva yathāvegaṃ dvidhābhūtvā 'patatkṣitau ||

62 7.32.62

स त्वर्जुनप्रमुक्तेन गदापातेन रावणः ।
अपासर्पद्धनुर्मात्रं निषसाद च निष्टनन् ॥

sa tvarjunapramuktena gadāpātena rāvaṇaḥ |
apāsarpaddhanurmātraṃ niṣasāda ca niṣṭanan ||

63 7.32.63

स विह्वलं तदालक्ष्य दशग्रीवं ततो ऽर्जुनः ।
सहसोत्पत्य जग्राह गरुत्मानिव पन्नगम् ॥

sa vihvalaṃ tadālakṣya daśagrīvaṃ tato 'rjunaḥ |
sahasotpatya jagrāha garutmāniva pannagam ||

64 7.32.64

स तु बाहुसहस्रेण बलाद्गृह्य दशाननम् ।
बबन्ध बलवान्राजा बलिं नारायणो यथा ॥

sa tu bāhusahasreṇa balādgṛhya daśānanam |
babandha balavānrājā baliṃ nārāyaṇo yathā ||

65 7.32.65

बध्यमाने दशग्रीवे सिद्धचारणदेवताः ।
साध्वीतिवादिनः पुष्पैः किरन्त्यर्जुनमूर्धनि ॥

badhyamāne daśagrīve siddhacāraṇadevatāḥ |
sādhvītivādinaḥ puṣpaiḥ kirantyarjunamūrdhani ||

66 7.32.66

व्याघ्रो मृगमिवादाय मृगराडिव दन्तिनम् ।
ननाद हैहयो राजा हर्षादम्बुदवन्मुहुः ॥

vyāghro mṛgamivādāya mṛgarāḍiva dantinam |
nanāda haihayo rājā harṣādambudavanmuhuḥ ||

67 7.32.67

प्रहस्तस्तु समाश्वस्तो दृष्ट्वा बद्धं दशाननम् ।
सह तै राक्षसैः क्रुद्धश्चाभिदुद्राव पार्थिवम् ॥

prahastastu samāśvasto dṛṣṭvā baddhaṃ daśānanam |
saha tai rākṣasaiḥ kruddhaścābhidudrāva pārthivam ||

68 7.32.68

नक्तञ्चराणां वेगस्तु तेषामापततां बभौ ।
उद्भूत आतपापाये पयोदानामिवाम्बुधौ ॥

naktañcarāṇāṃ vegastu teṣāmāpatatāṃ babhau |
udbhūta ātapāpāye payodānāmivāmbudhau ||

69 7.32.69

मुञ्च मुञ्चेति भाषन्तस्तिष्ठतिष्ठेति चासकृत् ।
मुसलानि सशूलानि सोत्ससर्ज तदार्जुने ॥

muñca muñceti bhāṣantastiṣṭhatiṣṭheti cāsakṛt |
musalāni saśūlāni sotsasarja tadārjune ||

70 7.32.70

अप्राप्तान्येव तान्याशु असम्भ्रान्तस्तदार्जुनः ।
आयुधान्यमरारीणां जग्राहारिनिषूदनः ॥

aprāptānyeva tānyāśu asambhrāntastadārjunaḥ |
āyudhānyamarārīṇāṃ jagrāhāriniṣūdanaḥ ||

71 7.32.71

ततस्तैरेव रक्षांसि दुर्धरैः प्रवरायुधैः ।
भित्त्वा विद्रावयामास वायुरम्बुधरानिव ॥

tatastaireva rakṣāṃsi durdharaiḥ pravarāyudhaiḥ |
bhittvā vidrāvayāmāsa vāyurambudharāniva ||

72 7.32.72

राक्षसांस्त्रासयित्वा तु कार्तवीर्यो ऽर्जुनस्तदा ।
रावणं गृह्य नगरं प्रविवेश सुहृद्वृतः ॥

rākṣasāṃstrāsayitvā tu kārtavīryo 'rjunastadā |
rāvaṇaṃ gṛhya nagaraṃ praviveśa suhṛdvṛtaḥ ||

73 7.32.73

स कीर्यमाणः कुसुमाक्षतोत्करैर्द्विजैः सपौरैः पुरुहूतसन्निभः ।
तदा ऽर्जुनः सम्प्रविवेश तां पुरीं बलिं निगृह्येव सहस्रलोचनः ॥

sa kīryamāṇaḥ kusumākṣatotkarairdvijaiḥ sapauraiḥ puruhūtasannibhaḥ |
tadā 'rjunaḥ sampraviveśa tāṃ purīṃ baliṃ nigṛhyeva sahasralocanaḥ ||

Next sarga · Uttara Kanda 33Pulastya Frees RavanaHearing of it, the sage Pulastya goes to Kartavirya Arjuna and secures his grandson's release.

Characters in this sarga

All characters