Skip to content
Sundara Kanda Sarga 9 of 68 73 shlokas Journey stop 18
Valmiki Ramayana · Sundara Kanda · Sarga 9

Ravana's Inner Chambers

सुंदरकांड, सर्ग 9: रावण का अंतःपुर

Hanuman enters the women's quarters and sees the many wives of Ravana asleep after the night's revels.

हनुमान अंतःपुर में प्रवेश कर रात के उत्सव के बाद सोती रावण की अनेक पत्नियों को देखते हैं।

Meanings for this sarga are being writtenThe Sanskrit text and its transliteration are complete. The Hindi and English meaning of each shloka will appear here as they are added, Kanda by Kanda. इस सर्ग के श्लोकों का हिंदी और अंग्रेज़ी अर्थ जल्द जोड़ा जाएगा।
1 5.9.1

तस्यालयवरिष्ठस्य मध्ये विपुलमायतं ।
ददर्श भवनश्रेष्ठं हनुमान्मारुतात्मजः ॥

tasyālayavariṣṭhasya madhye vipulamāyataṃ |
dadarśa bhavanaśreṣṭhaṃ hanumānmārutātmajaḥ ||

2 5.9.2

अर्धयोजनविस्तीर्णमायतं योजनं हि तत् ।
भवनं राक्षसेन्द्रस्य बहुप्रासादसङ्कुलम् ॥

ardhayojanavistīrṇamāyataṃ yojanaṃ hi tat |
bhavanaṃ rākṣasendrasya bahuprāsādasaṅkulam ||

3 5.9.3

मार्गमाणस्तु वैदेहीं सीतामायतलोचनाम् ।
सर्वतः परिचक्राम हनूमानरिसूदनः ॥

mārgamāṇastu vaidehīṃ sītāmāyatalocanām |
sarvataḥ paricakrāma hanūmānarisūdanaḥ ||

4-5 5.9.4-5

उत्तमं राक्षसावासं हनुमानवलोकयन् ।
आससादाथ लक्ष्मीवान् राक्षसेन्द्रनिवेशनम् ।
चतुर्विषाणैर्द्विरदैस्त्रिविषाणैस्तथैव च ।
परिक्षिप्तमसम्बाधं रक्ष्यमाणमुदायुधैः ॥

uttamaṃ rākṣasāvāsaṃ hanumānavalokayan |
āsasādātha lakṣmīvān rākṣasendraniveśanam |
caturviṣāṇairdviradaistriviṣāṇaistathaiva ca |
parikṣiptamasambādhaṃ rakṣyamāṇamudāyudhaiḥ ||

6-7 5.9.6-7

राक्षसीभिश्च पत्नीभी रावणस्य निवेशनम् ।
आहृताभिश्च विक्रम्य राजकन्याभिरावृतम् ।
तन्नक्रमकराकीर्णं तिमिङ्गिलझषाकुलम् ।
वायुवेगसमाधूतं पन्नगैरिव सागरम् ॥

rākṣasībhiśca patnībhī rāvaṇasya niveśanam |
āhṛtābhiśca vikramya rājakanyābhirāvṛtam |
tannakramakarākīrṇaṃ timiṅgilajhaṣākulam |
vāyuvegasamādhūtaṃ pannagairiva sāgaram ||

8 5.9.8

या हि वैश्रवणे लक्ष्मीर्या चेन्द्रे हरिवाहने ।
सा रावणगृहे सर्वा नित्यमेवानपायिनी ॥

yā hi vaiśravaṇe lakṣmīryā cendre harivāhane |
sā rāvaṇagṛhe sarvā nityamevānapāyinī ||

9 5.9.9

या च राज्ञः कुबेरस्य यमस्य वरुणस्य च ।
तादृशी तद्विशिष्टा वा ऋद्धी रक्षोगृहेष्विह ॥

yā ca rājñaḥ kuberasya yamasya varuṇasya ca |
tādṛśī tadviśiṣṭā vā ṛddhī rakṣogṛheṣviha ||

10 5.9.10

तस्य हर्म्यस्य मध्यस्थं वेश्म चान्यत्सुनिर्मितं ।
बहुनिर्यूहसङ्कीर्णं ददर्श पवनात्मजः ॥

tasya harmyasya madhyasthaṃ veśma cānyatsunirmitaṃ |
bahuniryūhasaṅkīrṇaṃ dadarśa pavanātmajaḥ ||

11-12 5.9.11-12

ब्रह्मणोऽर्थे कृतं दिव्यं दिवि यद्विश्वकर्मणा ।
विमानं पुष्पकं नाम सर्वरत्नविभूषितम् ।
परेण तपसा लेभे यत्कुबेरः पितामहात् ।
कुबेरमोजसा जित्वा लेभे तद्राक्षसेश्वरः ॥

brahmaṇo'rthe kṛtaṃ divyaṃ divi yadviśvakarmaṇā |
vimānaṃ puṣpakaṃ nāma sarvaratnavibhūṣitam |
pareṇa tapasā lebhe yatkuberaḥ pitāmahāt |
kuberamojasā jitvā lebhe tadrākṣaseśvaraḥ ||

13-14 5.9.13-14

ईहामृगसमायुक्त्तैः कार्तस्वरहिरमण्मयैः ।
सुकृतैराचितं स्तम्भैः प्रदीप्तमिव च श्रिया ।
मेरुमन्दरसङ्काशैरुल्लिखद्भिरिवाम्बरं ।
कूटागारैश्शुभाकारैस्सर्वतस्समलङ्कृतम् ॥

īhāmṛgasamāyukttaiḥ kārtasvarahiramaṇmayaiḥ |
sukṛtairācitaṃ stambhaiḥ pradīptamiva ca śriyā |
merumandarasaṅkāśairullikhadbhirivāmbaraṃ |
kūṭāgāraiśśubhākāraissarvatassamalaṅkṛtam ||

15 5.9.15

ज्वलनार्कप्रतीकाशं सुकृतं विश्वकर्मणा ।
हेमसोपानसंयुक्तं चारुप्रवरवेदिकम् ॥

jvalanārkapratīkāśaṃ sukṛtaṃ viśvakarmaṇā |
hemasopānasaṃyuktaṃ cārupravaravedikam ||

16 5.9.16

जालवातायनैर्युक्तं काञ्चनैः स्स्फाटिकैरपि ।
इन्द्रनीलमहानीलमणिप्रवरवेदिकम् ॥

jālavātāyanairyuktaṃ kāñcanaiḥ ssphāṭikairapi |
indranīlamahānīlamaṇipravaravedikam ||

17 5.9.17

विद्रुमेण विचित्रेण मणिभिश्च महाघनैः ।
निस्तुलाभिश्च मुक्ताभिस्तलेनाभिविराजितम् ॥

vidrumeṇa vicitreṇa maṇibhiśca mahāghanaiḥ |
nistulābhiśca muktābhistalenābhivirājitam ||

18 5.9.18

चन्दनेन च रक्तेन तपनीयनिभेन च ।
सुपुण्यगन्धिना युक्तमादित्यतरुणोपमम् ॥

candanena ca raktena tapanīyanibhena ca |
supuṇyagandhinā yuktamādityataruṇopamam ||

19 5.9.19

कूटागारैर्वराकारैर्विविधैस्समलङ्कृतम् ।
विमानं पुष्पकं दिव्यमारुरोह महाकपिः ॥

kūṭāgārairvarākārairvividhaissamalaṅkṛtam |
vimānaṃ puṣpakaṃ divyamāruroha mahākapiḥ ||

20 5.9.20

तत्रस्थस्स तदा गन्धं पानभक्ष्यान्नसम्भवम् ।
दिव्यं सम्मूर्छितं जिघ्रद्रूपवन्तमिवानिलम् ॥

tatrasthassa tadā gandhaṃ pānabhakṣyānnasambhavam |
divyaṃ sammūrchitaṃ jighradrūpavantamivānilam ||

21 5.9.21

स गन्धस्तं महासत्त्वं बन्धुर्बन्धुमिवोत्तमम् ।
इत एहीत्युवाचेन तत्र यत्र स रावणः ॥

sa gandhastaṃ mahāsattvaṃ bandhurbandhumivottamam |
ita ehītyuvācena tatra yatra sa rāvaṇaḥ ||

22 5.9.22

ततस्तां प्रस्थितश्शालां ददर्श महतीं शुभाम् ।
रावणस्य मनः कान्तां कान्तामिव वरस्त्रियम् ॥

tatastāṃ prasthitaśśālāṃ dadarśa mahatīṃ śubhām |
rāvaṇasya manaḥ kāntāṃ kāntāmiva varastriyam ||

23 5.9.23

मणिसोपानविकृतां हेमजालविभूषिताम् ।
स्फाटिकैरावृततलां दन्तान्तरितरूपिकाम् ॥

maṇisopānavikṛtāṃ hemajālavibhūṣitām |
sphāṭikairāvṛtatalāṃ dantāntaritarūpikām ||

24 5.9.24

मुक्ताभिश्च प्रवालैश्च रूप्यचामीकरैरपि ।
विभूषितां मणिस्तम्भैस्सुबहुस्तम्भभूषिताम् ॥

muktābhiśca pravālaiśca rūpyacāmīkarairapi |
vibhūṣitāṃ maṇistambhaissubahustambhabhūṣitām ||

25 5.9.25

नम्रैरृजुभिरत्युच्चैस्समन्तात्सुविभूषितैः ।
स्तम्भैः पक्षैरिवात्युच्चैर्दिवं संप्रस्थितामिव ॥

namrairṛjubhiratyuccaissamantātsuvibhūṣitaiḥ |
stambhaiḥ pakṣairivātyuccairdivaṃ saṃprasthitāmiva ||

26 5.9.26

महत्या कुथयास्तीर्णां पृथिवीलक्षणाङ्कया ।
पृथिवीमिव विस्तीर्णां सराष्ट्रगृहमालिनीम् ॥

mahatyā kuthayāstīrṇāṃ pṛthivīlakṣaṇāṅkayā |
pṛthivīmiva vistīrṇāṃ sarāṣṭragṛhamālinīm ||

27 5.9.27

नादितां मत्तविहगैर्दिव्यगन्धाधिवासिताम् ।
परार्ध्यास्तरणोपेतां रक्षोधिपनिषेविताम् ॥

nāditāṃ mattavihagairdivyagandhādhivāsitām |
parārdhyāstaraṇopetāṃ rakṣodhipaniṣevitām ||

28 5.9.28

धूम्रामगरुधूपेन विमलां हंसपाण्डुराम् ।
चित्रां पुष्पोपहारेण कल्माषीमिव सुप्रभाम् ॥

dhūmrāmagarudhūpena vimalāṃ haṃsapāṇḍurām |
citrāṃ puṣpopahāreṇa kalmāṣīmiva suprabhām ||

29 5.9.29

मनस्संह्लादजननीं वर्णस्यापि प्रसादिनीम् ।
तां शोकनाशिनीं दिव्यां श्रियः सञ्जननीमिव ॥

manassaṃhlādajananīṃ varṇasyāpi prasādinīm |
tāṃ śokanāśinīṃ divyāṃ śriyaḥ sañjananīmiva ||

30 5.9.30

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थैस्तु पञ्च पञ्चभिरुत्तमैः ।
तर्पयामास मातेव तदा रावणपालिता ॥

indriyāṇīndriyārthaistu pañca pañcabhiruttamaiḥ |
tarpayāmāsa māteva tadā rāvaṇapālitā ||

31 5.9.31

स्वर्गोऽयं देवलोकोऽयमिन्द्रस्येयं पुरी भवेत् ।
सिद्धिर्वेयं परा हि स्यादित्यमन्यत मारुतिः ॥

svargo'yaṃ devaloko'yamindrasyeyaṃ purī bhavet |
siddhirveyaṃ parā hi syādityamanyata mārutiḥ ||

32 5.9.32

प्रध्यायत इवापश्यत्प्रदीपांस्तत्र काञ्चनान् ।
धूर्तानिव महाधूतैर्देवनेन पराजितान् ॥

pradhyāyata ivāpaśyatpradīpāṃstatra kāñcanān |
dhūrtāniva mahādhūtairdevanena parājitān ||

33 5.9.33

दीपानां च प्रकाशेन तेजसा रावणस्य च ।
अर्चिर्भिर्भूषणानां च प्रदीप्तेत्यभ्यमन्यत ॥

dīpānāṃ ca prakāśena tejasā rāvaṇasya ca |
arcirbhirbhūṣaṇānāṃ ca pradīptetyabhyamanyata ||

34 5.9.34

ततोऽपश्यत्कुथाऽऽसीनं नानावरायम्बरस्रजम् ।
सहस्रं वरनारीणां नानावेषविभूषितम् ॥

tato'paśyatkuthā''sīnaṃ nānāvarāyambarasrajam |
sahasraṃ varanārīṇāṃ nānāveṣavibhūṣitam ||

35 5.9.35

परिवृत्तेऽर्धरात्रे तु पाननिद्रावशं गतम् ।
क्रीडित्वोपरतं रात्रौ सुष्वाप बलवत्तदा ॥

parivṛtte'rdharātre tu pānanidrāvaśaṃ gatam |
krīḍitvoparataṃ rātrau suṣvāpa balavattadā ||

36 5.9.36

तत्प्रसुप्तं विरुरुचे निश्शब्दान्तरभूषणम् ।
निःशब्दहंसभ्रमरं यथा पद्मवनं महत् ॥

tatprasuptaṃ viruruce niśśabdāntarabhūṣaṇam |
niḥśabdahaṃsabhramaraṃ yathā padmavanaṃ mahat ||

37 5.9.37

तासां संवृतदन्तानि मीलिताक्षीणि मारुतिः ।
अपश्यत्पद्मगन्धीनि वदनानि सुयोषिताम् ॥

tāsāṃ saṃvṛtadantāni mīlitākṣīṇi mārutiḥ |
apaśyatpadmagandhīni vadanāni suyoṣitām ||

38 5.9.38

प्रबुद्धानीव पद्मानि तासां भूत्वा क्षपाक्षये ।
पुनस्संवृतपत्राणि रात्राविव बभुस्तदा ॥

prabuddhānīva padmāni tāsāṃ bhūtvā kṣapākṣaye |
punassaṃvṛtapatrāṇi rātrāviva babhustadā ||

39 5.9.39

इमानि मुखपद्मानि नियतं मत्तषट्पदाः ।
अम्बुजानीव फुल्लानि प्रार्थयन्ति पुनः पुनः ॥

imāni mukhapadmāni niyataṃ mattaṣaṭpadāḥ |
ambujānīva phullāni prārthayanti punaḥ punaḥ ||

40 5.9.40

इति चामन्यत श्रीमानुपपत्त्या महाकपिः ।
मेने हि गुणतस्तानि समानि सलिलोद्भवैः ॥

iti cāmanyata śrīmānupapattyā mahākapiḥ |
mene hi guṇatastāni samāni salilodbhavaiḥ ||

41 5.9.41

सा तस्य शुशुभे शाला ताभिस्त्रीभिर्विराजिता ।
शारदीव प्रसन्ना द्यौस्ताराभिरभिशोभिता ॥

sā tasya śuśubhe śālā tābhistrībhirvirājitā |
śāradīva prasannā dyaustārābhirabhiśobhitā ||

42 5.9.42

स च ताभिः परिवृतश्शुशुभे राक्षसाधिपः ।
यथा ह्युडुपतिश्शीमांस्ताराभिरभिसंवृतः ॥

sa ca tābhiḥ parivṛtaśśuśubhe rākṣasādhipaḥ |
yathā hyuḍupatiśśīmāṃstārābhirabhisaṃvṛtaḥ ||

43 5.9.43

याश्च्यवन्तेऽम्बरात्ताराः पुण्यशेषसमावृताः ।
इमास्तास्सङ्गताः कृत्स्ना इति मेने हरिस्तदा ॥

yāścyavante'mbarāttārāḥ puṇyaśeṣasamāvṛtāḥ |
imāstāssaṅgatāḥ kṛtsnā iti mene haristadā ||

44 5.9.44

ताराणामिव सुव्यक्तं महतीनां शुभार्चिषाम् ।
प्रभावर्णप्रसादाश्च विरेजुस्तत्र योषिताम् ॥

tārāṇāmiva suvyaktaṃ mahatīnāṃ śubhārciṣām |
prabhāvarṇaprasādāśca virejustatra yoṣitām ||

45 5.9.45

व्यावृत्तगुरुपीनस्रक्प्रकीर्णवरभूषणाः ।
पानव्यायामकालेषु निद्रापहृतचेतसः ॥

vyāvṛttagurupīnasrakprakīrṇavarabhūṣaṇāḥ |
pānavyāyāmakāleṣu nidrāpahṛtacetasaḥ ||

46 5.9.46

व्यावृत्ततिलकाः काश्चित्काश्चिदुद्भ्रन्तनूपुराः ।
पार्श्वे गलितहाराश्च काश्चित्परमयोषितः ॥

vyāvṛttatilakāḥ kāścitkāścidudbhrantanūpurāḥ |
pārśve galitahārāśca kāścitparamayoṣitaḥ ||

47 5.9.47

मुक्ताहाराऽवृताश्चान्याः काश्चिद्विस्रस्तवाससः ।
व्याविद्धरशनादामाः किशोर्य इव वाहिताः ॥

muktāhārā'vṛtāścānyāḥ kāścidvisrastavāsasaḥ |
vyāviddharaśanādāmāḥ kiśorya iva vāhitāḥ ||

48 5.9.48

सुकुण्डलधराश्चान्या विच्छिन्नमृदितस्रजः ।
गजेन्द्रमृदिताः फुल्ला लता इव महावने ॥

sukuṇḍaladharāścānyā vicchinnamṛditasrajaḥ |
gajendramṛditāḥ phullā latā iva mahāvane ||

49 5.9.49

चन्द्रांशुकिरणाभाश्च हाराः कासांचिदुत्कटाः ।
हंसा इव बभुस्सुप्ताः स्तनमध्येषु योषिताम् ॥

candrāṃśukiraṇābhāśca hārāḥ kāsāṃcidutkaṭāḥ |
haṃsā iva babhussuptāḥ stanamadhyeṣu yoṣitām ||

50 5.9.50

अपरासां च वैडूर्याः कादम्बा इव पक्षिणः ।
हेमसूत्राणि चान्यासां चक्रवाका इवाभवन् ॥

aparāsāṃ ca vaiḍūryāḥ kādambā iva pakṣiṇaḥ |
hemasūtrāṇi cānyāsāṃ cakravākā ivābhavan ||

51 5.9.51

हंसकारण्डवाकीर्णाश्चक्रवाकोपशोभिताः ।
आपगा इव ता रेजुर्जघनैः पुलिनैरिव ॥

haṃsakāraṇḍavākīrṇāścakravākopaśobhitāḥ |
āpagā iva tā rejurjaghanaiḥ pulinairiva ||

52 5.9.52

किङ्किणीजालसङ्कोशास्ता हैमविपुलाम्बुजाः ।
भावग्राहा यशस्तीराः सुप्ता नद्य इवाऽऽबभुः ॥

kiṅkiṇījālasaṅkośāstā haimavipulāmbujāḥ |
bhāvagrāhā yaśastīrāḥ suptā nadya ivā''babhuḥ ||

53 5.9.53

मृदुष्वङ्गेषु कासाञ्चित्कुचाग्रेषु च संस्थिताः ।
बभुर्वर्भूषणानीव शुभा भूषणराजयः ॥

mṛduṣvaṅgeṣu kāsāñcitkucāgreṣu ca saṃsthitāḥ |
babhurvarbhūṣaṇānīva śubhā bhūṣaṇarājayaḥ ||

54 5.9.54

अंशुकान्ताश्च कासाञ्चिन्मुखमारुतकम्पिताः ।
उपर्युपरि वक्त्राणां व्याधूयन्ते पुनः पुनः ॥

aṃśukāntāśca kāsāñcinmukhamārutakampitāḥ |
uparyupari vaktrāṇāṃ vyādhūyante punaḥ punaḥ ||

55 5.9.55

ताः पताका इवोद्धूताः पत्नीनां रुचिरप्रभाः ।
नानावर्णसुवर्णानां वक्त्रमूलेषु रेजिरे ॥

tāḥ patākā ivoddhūtāḥ patnīnāṃ ruciraprabhāḥ |
nānāvarṇasuvarṇānāṃ vaktramūleṣu rejire ||

56 5.9.56

ववल्गुश्चात्र कासांचित्कुण्डलानि शुभार्चिषाम् ।
मुखमारुतसंसर्गान्मन्दं मन्दं सुयोषिताम् ॥

vavalguścātra kāsāṃcitkuṇḍalāni śubhārciṣām |
mukhamārutasaṃsargānmandaṃ mandaṃ suyoṣitām ||

57 5.9.57

शर्कराऽसवगन्धैश्च प्रकृत्या सुरभिः सुखः ।
तासां वदननिश्वासस्सिषेवे रावणं तदा ॥

śarkarā'savagandhaiśca prakṛtyā surabhiḥ sukhaḥ |
tāsāṃ vadananiśvāsassiṣeve rāvaṇaṃ tadā ||

58 5.9.58

रावणाननशङ्काश्च काश्चिद्रावणयोषितः ।
मुखानि स्म सपत्नीनामुपाजिघ्रन्पुनः पुनः ॥

rāvaṇānanaśaṅkāśca kāścidrāvaṇayoṣitaḥ |
mukhāni sma sapatnīnāmupājighranpunaḥ punaḥ ||

59 5.9.59

अत्यर्थं सक्तमनसो रावणे ता वरस्त्रियः ।
अस्वतन्त्राः सपत्नीनां प्रियमेवाऽचरंस्तदा ॥

atyarthaṃ saktamanaso rāvaṇe tā varastriyaḥ |
asvatantrāḥ sapatnīnāṃ priyamevā'caraṃstadā ||

60 5.9.60

बाहूनुपनिधायान्याः पारिहार्यविभूषितान् ।
अंशुकानि च रम्याणि प्रमदास्तत्र शिश्यिरे ॥

bāhūnupanidhāyānyāḥ pārihāryavibhūṣitān |
aṃśukāni ca ramyāṇi pramadāstatra śiśyire ||

61 5.9.61

अन्या वक्षसि चान्यस्यास्तस्याः काचित्पुनर्भुजम् ।
अपरा त्वङ्कमन्यस्यास्तस्याश्चाप्यपरा भुजौ ॥

anyā vakṣasi cānyasyāstasyāḥ kācitpunarbhujam |
aparā tvaṅkamanyasyāstasyāścāpyaparā bhujau ||

62 5.9.62

ऊरुपार्श्वकटीपृष्ठमन्योन्यस्य समाश्रिताः ।
परस्परनिविष्टाङ्ग्यो मदस्नेहवशानुगाः ॥

ūrupārśvakaṭīpṛṣṭhamanyonyasya samāśritāḥ |
parasparaniviṣṭāṅgyo madasnehavaśānugāḥ ||

63 5.9.63

अन्योन्यभुजसूत्रेण स्त्रीमाला ग्रथिता हि सा ।
मालेव ग्रथिता सूत्रे शुशुभे मत्तषट्पदा ॥

anyonyabhujasūtreṇa strīmālā grathitā hi sā |
māleva grathitā sūtre śuśubhe mattaṣaṭpadā ||

64-65 5.9.64-65

लतानां माधवे मासि फुल्लानां वायुसेवनात् ।
अन्योन्य मालाग्रथितं संसक्तकुसुमोच्चयम् ।
व्यतिवेष्टितसुस्कन्धमन्योन्यभ्रमराकुलम् ।
आसीद्वनमिवोद्धूतं स्त्रीवनं रावणस्य तत् ॥

latānāṃ mādhave māsi phullānāṃ vāyusevanāt |
anyonya mālāgrathitaṃ saṃsaktakusumoccayam |
vyativeṣṭitasuskandhamanyonyabhramarākulam |
āsīdvanamivoddhūtaṃ strīvanaṃ rāvaṇasya tat ||

66 5.9.66

उचितेष्वपि सुव्यक्तं न तासां योषितां तदा ।
विवेकः शक्य आधातुं भूषणाङ्गाम्बरस्रजाम् ॥

uciteṣvapi suvyaktaṃ na tāsāṃ yoṣitāṃ tadā |
vivekaḥ śakya ādhātuṃ bhūṣaṇāṅgāmbarasrajām ||

67 5.9.67

रावणे सुखसंविष्टे तास्त्रियो विविधप्रभाः ।
ज्वलन्तः काञ्चना दीपाः प्रैक्षन्तानिमिषा इव ॥

rāvaṇe sukhasaṃviṣṭe tāstriyo vividhaprabhāḥ |
jvalantaḥ kāñcanā dīpāḥ praikṣantānimiṣā iva ||

68 5.9.68

राजर्षिपितृदैत्यानां गन्धर्वाणां च योषितः ।
राक्षसानां च याः कन्यास्तस्य कामवशं गताः ॥

rājarṣipitṛdaityānāṃ gandharvāṇāṃ ca yoṣitaḥ |
rākṣasānāṃ ca yāḥ kanyāstasya kāmavaśaṃ gatāḥ ||

69 5.9.69

युद्धकामेन ताः सर्वा रावणेन हृताः स्त्रियः ।
समदा मदनेनैव मोहिताः काश्चिदागताः ॥

yuddhakāmena tāḥ sarvā rāvaṇena hṛtāḥ striyaḥ |
samadā madanenaiva mohitāḥ kāścidāgatāḥ ||

70 5.9.70

न तत्र काचित्प्रमदा प्रसह्य वीर्योपपन्नेन गुणेन लब्धा ।
न चान्यकामापि न चान्यपूर्वा विना वरार्हां जनकात्मजां ताम् ॥

na tatra kācitpramadā prasahya vīryopapannena guṇena labdhā |
na cānyakāmāpi na cānyapūrvā vinā varārhāṃ janakātmajāṃ tām ||

71 5.9.71

न चाकुलीना न च हीनरूपा नादक्षिणा नानुपचारयुक्ता ।
भार्याभवत्तस्य न हीनसत्त्वा न चापि कान्तस्य न कामनीया ॥

na cākulīnā na ca hīnarūpā nādakṣiṇā nānupacārayuktā |
bhāryābhavattasya na hīnasattvā na cāpi kāntasya na kāmanīyā ||

72 5.9.72

बभूव बुद्धिस्तु हरीश्वरस्य यदीदृशी राघवधर्मपत्नी ।
इमा यथा राक्षसराजभार्याः सुजातमस्येति हि साधुबुद्धेः ॥

babhūva buddhistu harīśvarasya yadīdṛśī rāghavadharmapatnī |
imā yathā rākṣasarājabhāryāḥ sujātamasyeti hi sādhubuddheḥ ||

73 5.9.73

पुनश्च सोऽचिन्तयादात्तरूपो ध्रुवं विशिष्टा गुणतो हि सीता ।
अथायमस्यां कृतवान्महात्मा लङ्केश्वरः कष्टमनार्यकर्म ॥

punaśca so'cintayādāttarūpo dhruvaṃ viśiṣṭā guṇato hi sītā |
athāyamasyāṃ kṛtavānmahātmā laṅkeśvaraḥ kaṣṭamanāryakarma ||

Next sarga · Sundara Kanda 10Mandodari Mistaken for SitaSeeing Ravana asleep and beside him the beautiful Mandodari, Hanuman for a moment thinks he has found Sita.

Characters in this sarga

All characters