A Second Narrow Escape

एवमस्मि तदा मुक्तः कथञ्चित्तेन संयुगे ।
इदानीमपि यद्वृत्तं तच्छृणुष्व निरुत्तरम् ॥

evamasmi tadā muktaḥ kathañcittena saṃyuge |
idānīmapi yadvṛttaṃ tacchṛṇuṣva niruttaram ||

राक्षसाभ्यामहं द्वाभ्यामनिर्विण्णस्तथा कृतः ।
सहितो मृगरूपाभ्यां प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥

rākṣasābhyāmahaṃ dvābhyāmanirviṇṇastathā kṛtaḥ |
sahito mṛgarūpābhyāṃ praviṣṭo daṇḍakāvanam ||

दीप्तजिह्वो महाकायस्तीक्ष्णदंष्ट्रो महाबलः ।
व्यचरं दण्डकारण्यं मांसभक्षो महामृगः ॥

dīptajihvo mahākāyastīkṣṇadaṃṣṭro mahābalaḥ |
vyacaraṃ daṇḍakāraṇyaṃ māṃsabhakṣo mahāmṛgaḥ ||

अग्निहोत्रेषु तीर्थेषु चैत्यवृक्षेषु रावण ।
अत्यन्तघोरो व्यचरं तापसान्सम्प्रधर्षयन् ॥

agnihotreṣu tīrtheṣu caityavṛkṣeṣu rāvaṇa |
atyantaghoro vyacaraṃ tāpasānsampradharṣayan ||

निहत्य दण्डकारण्ये तापसान्धर्मचारिणः ।
रुधिराणि पिबंस्तेषां तथा मांसानि भक्षयन् ॥

nihatya daṇḍakāraṇye tāpasāndharmacāriṇaḥ |
rudhirāṇi pibaṃsteṣāṃ tathā māṃsāni bhakṣayan ||

ऋषिमांसाशनः क्रूरस्त्रासयन्वनगोचरान् ।
तथा रुधिरमत्तोऽहं विचरन्धर्मदूषकः ॥

ṛṣimāṃsāśanaḥ krūrastrāsayanvanagocarān |
tathā rudhiramatto'haṃ vicarandharmadūṣakaḥ ||

आसादयं तदा रामं तापसं धर्मचारिणम् ।
वैदेहीं च महाभागां लक्ष्मणं च महारथम् ॥

āsādayaṃ tadā rāmaṃ tāpasaṃ dharmacāriṇam |
vaidehīṃ ca mahābhāgāṃ lakṣmaṇaṃ ca mahāratham ||

तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम् ।
सोऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम् ।
तापसोऽयमिति ज्ञात्वा पूर्ववैरमनुस्मरन् ।
अभ्यधावं हि संक्रुद्धस्तीक्ष्ण शृङ्गो मृगाकृतिः ।
जिघांसुरकृतप्रज्ञस्तं प्रहारमनुस्मरन् ॥

tāpasaṃ niyatāhāraṃ sarvabhūtahite ratam |
so'haṃ vanagataṃ rāmaṃ paribhūya mahābalam |
tāpaso'yamiti jñātvā pūrvavairamanusmaran |
abhyadhāvaṃ hi saṃkruddhastīkṣṇa śṛṅgo mṛgākṛtiḥ |
jighāṃsurakṛtaprajñastaṃ prahāramanusmaran ||

तेन मुक्तास्त्रयो बाणाश्शिताश्शत्रुनिबर्हणाः ।
विकृष्य बलवच्चापं सुपर्णानिलनिस्स्वनाः ॥

tena muktāstrayo bāṇāśśitāśśatrunibarhaṇāḥ |
vikṛṣya balavaccāpaṃ suparṇānilanissvanāḥ ||

ते बाणा वज्रसङ्काशास्सुमुक्ता रक्तभोजनाः ।
आजग्मुस्सहितास्सर्वे त्रयस्सन्नतपर्वणः ॥

te bāṇā vajrasaṅkāśāssumuktā raktabhojanāḥ |
ājagmussahitāssarve trayassannataparvaṇaḥ ||

पराक्रमज्ञो रामस्य शठो दृष्टभयः पुरा ।
समुद्भान्तस्ततोमुक्तस्तावुभौ राक्षसौ हतौ ॥

parākramajño rāmasya śaṭho dṛṣṭabhayaḥ purā |
samudbhāntastatomuktastāvubhau rākṣasau hatau ||

शरेण मुक्तो रामस्य कथञ्चित्प्राप्य जीवितम् ।
इह प्रव्राजितो युक्तस्तापसोऽहं समाहितः ॥

śareṇa mukto rāmasya kathañcitprāpya jīvitam |
iha pravrājito yuktastāpaso'haṃ samāhitaḥ ||

वृक्षे वृक्षे च पश्यामि चीरकृष्णाजिनाम्बरम् ।
गृहीतधनुषं रामं पाशहस्तमिवान्तकम् ॥

vṛkṣe vṛkṣe ca paśyāmi cīrakṛṣṇājināmbaram |
gṛhītadhanuṣaṃ rāmaṃ pāśahastamivāntakam ||

अपि रामसहस्राणि भीतः पश्यामि रावण ।
रामभूतमिदं सर्वमरण्यं प्रतिभाति मे ॥

api rāmasahasrāṇi bhītaḥ paśyāmi rāvaṇa |
rāmabhūtamidaṃ sarvamaraṇyaṃ pratibhāti me ||

राममेव हि पश्यामि रहिते राक्षसाधिप ।
दृष्ट्वा स्वप्नगतं राममुद्भ्रमामि विचेतनः ॥

rāmameva hi paśyāmi rahite rākṣasādhipa |
dṛṣṭvā svapnagataṃ rāmamudbhramāmi vicetanaḥ ||

रकारादीनि नामानि रामत्रस्तस्य रावण ।
रत्नानि च रथाश्चैव त्रासं संजनयन्ति मे ॥

rakārādīni nāmāni rāmatrastasya rāvaṇa |
ratnāni ca rathāścaiva trāsaṃ saṃjanayanti me ||

अहं तस्य प्रभावज्ञो न युद्धं तेन ते क्षमम् ।
बलिं वा नमुचिं वापि हन्याद्धि रघुनन्दनः ॥

ahaṃ tasya prabhāvajño na yuddhaṃ tena te kṣamam |
baliṃ vā namuciṃ vāpi hanyāddhi raghunandanaḥ ||

रणे रामेण युद्ध्यस्व क्षमां वा कुरु राक्षस ।
न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुमिच्छसि ॥

raṇe rāmeṇa yuddhyasva kṣamāṃ vā kuru rākṣasa |
na te rāmakathā kāryā yadi māṃ draṣṭumicchasi ||

बहवस्साधवो लोके युक्ता धर्ममनुष्ठिताः ।
परेषामपराधेन विनष्ठास्सपरिच्छदाः ॥

bahavassādhavo loke yuktā dharmamanuṣṭhitāḥ |
pareṣāmaparādhena vinaṣṭhāssaparicchadāḥ ||

सोऽऽहं तवापराधेन विनश्येयं निशाचर ।
कुरु यत्ते क्षमं तत्त्वमहं त्वा नानुयामि ह ॥

so''haṃ tavāparādhena vinaśyeyaṃ niśācara |
kuru yatte kṣamaṃ tattvamahaṃ tvā nānuyāmi ha ||

रामश्च हि महातेजा महासत्त्वो महाबलः ।
अपि राक्षसलोकस्य न भवेदन्तकोऽपि सः ॥

rāmaśca hi mahātejā mahāsattvo mahābalaḥ |
api rākṣasalokasya na bhavedantako'pi saḥ ||

यदि शूर्पणखाहेतोर्जनस्थानगतः खरः ।
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः ॥

yadi śūrpaṇakhāhetorjanasthānagataḥ kharaḥ |
ativṛtto hataḥ pūrvaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
atra brūhi yathātattvaṃ ko rāmasya vyatikramaḥ ||

इदं वचो बन्धुहितार्थिनामया यथोच्यमानं यदि नाभिपत्स्यसे ।
सबान्धवस्त्यक्ष्यसि जीवितं रणे हतोऽऽद्य रामेण शरैरजिह्मगैः ॥

idaṃ vaco bandhuhitārthināmayā yathocyamānaṃ yadi nābhipatsyase |
sabāndhavastyakṣyasi jīvitaṃ raṇe hato''dya rāmeṇa śarairajihmagaiḥ ||