Sugriva Lifts Rama's Spirits

तंतुशोकपरिद्यूनंरामंदशरथात्मजम् ।
उवाचवचनंश्रीमान् सुग्रीवश्शोकनाशनम् ॥

taṃtuśokaparidyūnaṃrāmaṃdaśarathātmajam |
uvācavacanaṃśrīmān sugrīvaśśokanāśanam ||

किंत्वंसन्तप्यसेवीर यथान्यःप्राकृतस्तथा ।
मैवंभूस्त्यजसन्तापंकृतघ्नइवसौहृदम् ॥

kiṃtvaṃsantapyasevīra yathānyaḥprākṛtastathā |
maivaṃbhūstyajasantāpaṃkṛtaghnaivasauhṛdam ||

सन्तापस्यचतेस्थानंनहिपश्यामिराघव ।
प्रवृत्तावुपलब्धायांज्ञातेचनिलयेरिपोः ॥

santāpasyacatesthānaṃnahipaśyāmirāghava |
pravṛttāvupalabdhāyāṃjñātecanilayeripoḥ ||

मतिमान्शास्त्रवित्प्राज्ञःपण्डितश्चासिराघव ।
त्यजेमांपापिकांबुद्धिंकृतात्मेवार्थदूषणीम् ॥

matimānśāstravitprājñaḥpaṇḍitaścāsirāghava |
tyajemāṃpāpikāṃbuddhiṃkṛtātmevārthadūṣaṇīm ||

समुद्रंलङ्घयित्वातुमहानक्रसमाकुलम् ।
लङ्कामारोहयिष्यामोहनिष्यामश्चतेरिपुम् ॥

samudraṃlaṅghayitvātumahānakrasamākulam |
laṅkāmārohayiṣyāmohaniṣyāmaścateripum ||

निरुत्साहस्यदीनस्यशोकपर्याकुलात्मनः ।
सर्वार्थाव्यवसीदन्तिव्यसनंचाधिगच्छति ॥

nirutsāhasyadīnasyaśokaparyākulātmanaḥ |
sarvārthāvyavasīdantivyasanaṃcādhigacchati ||

इमेशूरास्समर्थाश्चसर्वनोहरियूथपाः ।
त्वत्प्रियार्थंकृतोत्साहाःप्रवेष्टुमपिपावकम् ।
एषांहर्षेणजानामितर्कश्चास्मिन् दृढोमम ॥

imeśūrāssamarthāścasarvanohariyūthapāḥ |
tvatpriyārthaṃkṛtotsāhāḥpraveṣṭumapipāvakam |
eṣāṃharṣeṇajānāmitarkaścāsmin dṛḍhomama ||

विक्रमेणसमानेष्येसीतांहत्वायथारिपुम् ।
रावणंपापकर्माणंतथात्वंकर्तुमर्हसि ॥

vikrameṇasamāneṣyesītāṃhatvāyathāripum |
rāvaṇaṃpāpakarmāṇaṃtathātvaṃkartumarhasi ||

सेतुरत्रयथाबध्येद्यथापश्येमतांपुरीम् ।
तस्यराक्षसराजस्यतथात्वंकुरुराघव ॥

seturatrayathābadhyedyathāpaśyematāṃpurīm |
tasyarākṣasarājasyatathātvaṃkururāghava ||

दृष्टवातांतुपुरींलङ्कांत्रिकूटशिखरेस्थिताम् ।
हतंचरावणंयुद्धेदर्शनावधारय ॥

dṛṣṭavātāṃtupurīṃlaṅkāṃtrikūṭaśikharesthitām |
hataṃcarāvaṇaṃyuddhedarśanāvadhāraya ||

अबध्वासागरेसेतुंघोरेचतुवरुणालये ।
लङ्कांनमर्दितुंशक्यासेन्द्रैरपिसुरासुरैः ॥

abadhvāsāgaresetuṃghorecatuvaruṇālaye |
laṅkāṃnamardituṃśakyāsendrairapisurāsuraiḥ ||

सेतुर्बद्धस्समुद्रेचयावल्लङ्कास्समीपतः ।
सर्वंतीर्णंचमेसैन्यंजितमित्युपधारय ।
इमेहिसमरेवीराहरयःकामरूपिण ॥

seturbaddhassamudrecayāvallaṅkāssamīpataḥ |
sarvaṃtīrṇaṃcamesainyaṃjitamityupadhāraya |
imehisamarevīrāharayaḥkāmarūpiṇa ||

तदलंविक्लबांबुद्धिम् राजन सर्वार्थनाशनीम् ।
पुरुषस्यहिलोकेऽस्मिन् शोकश्शौर्यापकर्षणः ॥

tadalaṃviklabāṃbuddhim rājana sarvārthanāśanīm |
puruṣasyahiloke'smin śokaśśauryāpakarṣaṇaḥ ||

यत्तुकार्यंमनुष्येणशौण्डीर्यमवलम्बता ।
अस्मिन् कालेमहाप्राज्ञसत्त्वमातिष्ठतेजसा ॥

yattukāryaṃmanuṣyeṇaśauṇḍīryamavalambatā |
asmin kālemahāprājñasattvamātiṣṭhatejasā ||

शूराणांहिमनुष्याणांत्वद्विधानांमहात्मनाम् ।
विनष्टेवाप्रणष्टेवाशोकस्सर्वार्थनाशनः ॥

śūrāṇāṃhimanuṣyāṇāṃtvadvidhānāṃmahātmanām |
vinaṣṭevāpraṇaṣṭevāśokassarvārthanāśanaḥ ||

तत्त्वंबुद्धिमतांश्रेष्ठस्सर्वशास्त्रार्थकोविदः ।
मद्विधैस्सचिवैस्सार्थमरिंजेतुमिहार्हसि ॥

tattvaṃbuddhimatāṃśreṣṭhassarvaśāstrārthakovidaḥ |
madvidhaissacivaissārthamariṃjetumihārhasi ||

नहिपश्याम्यहंकंचित् त्रिषुलोकेषुराघव ।
गृहीतधनुषेयस्तेतिष्ठेदभिमुखोरणे ॥

nahipaśyāmyahaṃkaṃcit triṣulokeṣurāghava |
gṛhītadhanuṣeyastetiṣṭhedabhimukhoraṇe ||

वानरेषुसमासक्तंनतेकार्यंविपत्स्यते ।
अचिराद्द्रक्ष्यसेसीतांतीर्त्वासागरमक्ष्यम् ॥

vānareṣusamāsaktaṃnatekāryaṃvipatsyate |
acirāddrakṣyasesītāṃtīrtvāsāgaramakṣyam ||

तदलंशोकमालम्ब्यक्रोधमालम्बभूपते ।
निश्चेष्टाःक्षत्रियामन्दास्सर्वेचण्डस्यबिभ्यति ॥

tadalaṃśokamālambyakrodhamālambabhūpate |
niśceṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvecaṇḍasyabibhyati ||

लङ्घनार्थंचघोरस्यसमुद्रस्यनदींपतेः ।
सहास्माभिरिहोपेतस्सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ॥

laṅghanārthaṃcaghorasyasamudrasyanadīṃpateḥ |
sahāsmābhirihopetassūkṣmabuddhirvicāraya ||

लङ्घितेतस्यतैस्सैन्यंजितमित्युपधारय ।
सर्वंतीर्णंचमेसैन्यंजितमित्यवधार्यताम् ॥

laṅghitetasyataissainyaṃjitamityupadhāraya |
sarvaṃtīrṇaṃcamesainyaṃjitamityavadhāryatām ||

इमेहिहरयश्शूरास्समरेकामरूपिणः ।
तानरीन्विधमिष्यन्तिशिलापादपवृष्टिभिः ॥

imehiharayaśśūrāssamarekāmarūpiṇaḥ |
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ ||

कथञ्चित्सन्तरिष्यामस्तेवयंवरुणालयम् ।
हतमित्येवतंमन्येयुद्धेशत्रुनिबर्हण ॥

kathañcitsantariṣyāmastevayaṃvaruṇālayam |
hatamityevataṃmanyeyuddheśatrunibarhaṇa ||

किमुक्त्वाबहुधाचापिसर्वथाविजयीभवान् ।
निमित्तानिचपश्यामिमनोमेसम्प्रहृष्यति ॥

kimuktvābahudhācāpisarvathāvijayībhavān |
nimittānicapaśyāmimanomesamprahṛṣyati ||